ილონ მასკი: Neuralink-ის Blindsight მხედველობის აღსადგენად მზადაა

ილონ მასკის Neuralink ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისის სფეროში ტექნოლოგიას ავითარებს. კომპანიის იმპლანტის მქონე პაციენტებს უკვე შეუძლიათ World of Warcraft-ის თამაში. მილიარდერმა დამფუძნებელმა ცოტა ხნის წინ კომპანიის მეორე პროდუქტზე, Blindsight-ზე, ისაუბრა. მასკის თქმით, მოწყობილობა „მხედველობას დაუბრუნებს მათაც, ვინც სრულიად ბრმაა ან არასოდეს უნახავს“, ხოლო საინჟინრო თვალსაზრისით უკვე მზადაა და მხოლოდ მარეგულირებლის ნებართვას ელოდება.

Neuralink 2016 წელს დაარსდა, თუმცა ადამიანებზე ცდები მხოლოდ 2024 წელს დაიწყო. თავდაპირველად შედეგები მოკრძალებული იყო: იმპლანტის მქონე პირველმა პაციენტმა მხოლოდ ფიქრით შეძლო მაუსის კურსორის გადაადგილება. მას შემდეგ ტექნოლოგია დაიხვეწა. როგორც ჩანს, მასკმა X-ზე კომპანიის პირველი პროდუქტი წარადგინა და მას Telepathy უწოდა. მასკმა დაწერა: „ის მომხმარებელს საშუალებას აძლევს, მხოლოდ ფიქრით სწრაფად დაუკავშირდეს კომპიუტერს ან ადამიანს. რამდენიმე წელიწადში ინფორმაციის გადაცემის სიჩქარე ადამიანის საუბრისა და ბეჭდვის ყველაზე მაღალ სიჩქარესაც მნიშვნელოვნად გადააჭარბებს. კიდევ ერთხელ წაიკითხეთ ეს წინადადება“.

Neuralink პირველი კომპანია არ არის, რომელიც ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისზე მუშაობს, თუმცა ერთ-ერთი წარმატებული კომპანიაა, ნაწილობრივ მასკის ფინანსური მხარდაჭერის წყალობით. მსგავს ტექნოლოგიებზე სხვა კომპანიებიც მუშაობენ. მაგალითად, Meta ავითარებს არაინვაზიურ მაგნიტოენცეფალოგრაფიულ სკანერს, რომელიც მომხმარებელს ფიქრების კლავიატურაზე დაჭერად გარდაქმნის საშუალებას აძლევს. ჩინური კომპანია NeuroXess, რომელიც 2021 წელს დაარსდა, წელს ადამიანებზე ცდების დაწყებას უახლოვდება.

Blindsight გამორჩეულია, რადგან ამჟამად მსგავსი ტექნოლოგიების უმეტესობა ტვინიდან სიგნალების გაგზავნასა და გარე მოწყობილობების მართვაზეა ორიენტირებული. კოხლეარული იმპლანტები და სენსორული ნეიროპროთეზები კი სენსორებიდან ტვინში სიგნალებს უკვე გზავნის. ამის წყალობით, სმენის არმქონე პაციენტებს სმენა უბრუნდებათ, ხოლო სხვებს შეხების შეგრძნების აღდგენა შეუძლიათ. Neuralink-ის Blindsight-ის მიზანი ხელოვნური მხედველობის გზის შექმნაა. პაციენტი კამერით გამოსახულებას გადაიღებს, შემდეგ კი ინტერფეისი სიგნალებს ტვინისთვის გასაგებ ფორმაში გარდაქმნის.

ამ სამედიცინო მიღწევებმა შესაძლოა დამოუკიდებლობა დაუბრუნოს შეზღუდული მოძრაობის მქონე ადამიანებსა და მათ, ვისაც სხეულის მოძრაობის უნარი დაკარგული აქვს. მათ ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისით მოწყობილობების ფიქრით მართვა შეეძლებათ. თუმცა მასკის ნათქვამი, რომ ტექნოლოგია მხოლოდ ფიქრით ადამიანებთან სწრაფი კომუნიკაციის საშუალებასაც შექმნის, შესაძლოა მხოლოდ მობილობის აღდგენაზე ბევრად მეტს ნიშნავდეს. პეკინმა გასულ წელს განაცხადა, რომ ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისი სტრატეგიული მნიშვნელობის ეროვნული დარგია. აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის დრონების, ლაზერებისა და ახალი ტექნოლოგიების გამო განახლებული შეიარაღების შეჯიბრის ფონზე, სავსებით შესაძლებელია, სადღაც ვიღაცას ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისით სუპერჯარისკაცების შექმნა უკვე მოუფიქრებია.