ინგლისის ბანკმა ირანთან ომის დაწყების შემდეგ პირველად გაზარდა საპროცენტო განაკვეთი

ინგლისის ბანკმა ხუთშაბათს სამ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში პირველად გაზარდა საპროცენტო განაკვეთი. ძირითადი განაკვეთი 25 საბაზისო პუნქტით, 4%-მდე გაიზარდა.

ეს მოსალოდნელი ნაბიჯი ბანკის პირველი ზრდა იყო 2023 წლის აგვისტოს შემდეგ. ამით ის ბოლო მსხვილი ცენტრალური ბანკი გახდა, რომელმაც მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება დაიწყო მას შემდეგ, რაც აშშ და ისრაელი ირანთან ომში ჩაერთნენ, რვა თვის წინ.

ბანკის მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის უმრავლესობამ 0,25-პროცენტული პუნქტით ზრდას დაუჭირა მხარი. გადაწყვეტილება 8 ხმით 1-ის წინააღმდეგ მიიღეს. წინააღმდეგ მისცა ხმა კომიტეტის წევრმა, რომელსაც ძირითადი საპროცენტო განაკვეთის 50 საბაზისო პუნქტით, 4,25%-მდე გაზრდა სურდა.

მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტმა ხუთშაბათს განცხადებაში აღნიშნა: „ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის მეცხრე თვე დაიწყო. გლობალური ენერგიის ფასები უკვე მაღალი დონიდან კვლავ იზრდება“.

პოლიტიკის განმსაზღვრელთა თქმით, გაერთიანებულ სამეფოში ინფლაცია 2027 წლის შუა პერიოდისთვის „დაახლოებით 5%-მდე“ გაიზრდება.

მათ განმარტეს: „შემდეგ ინფლაცია შემცირდება, რადგან ენერგიის ფასების ზრდის გავლენა 12-თვიან ინფლაციაზე შესუსტდება, ხოლო კვლავ შემზღუდველი მონეტარული პოლიტიკა ინფლაციას შეაკავებს“.

LSEG-ის მონაცემებით, გადაწყვეტილების გამოცხადებამდე ბაზრებზე განაკვეთის ზრდის ალბათობას 99%-ზე მეტად აფასებდნენ. მოვაჭრეები დეკემბერში კიდევ ერთი ზრდის ალბათობასაც ოთხიდან ერთზე აფასებდნენ.

ინგლისის ბანკის მმართველმა ენდრიუ ბეილიმ ნოემბრის მონეტარული პოლიტიკის ანგარიშში დაწერა: „თუ ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის მოგვარებისკენ რეალური წინსვლა არ იქნება, ენერგიის ფასებს და, შესაბამისად, ინფლაციას, ზრდის რისკები ემუქრება“.

ბეილიმ აღნიშნა: „თუ არ იქნება ისეთი სიახლე, რომელიც ინფლაციურ ზეწოლასთან დაკავშირებულ რისკებს შეამცირებს, ვხედავ საფუძველს განაკვეთების კიდევ ერთხელ გაზრდისთვის. შემდეგ კი უფრო პირობით მიდგომას მივმართავდი, ენერგიის ფასებისა და ინფლაციის დინამიკის შესახებ მტკიცებულებების გათვალისწინებით“.

ამ თვის დასაწყისში გამოქვეყნებული მონაცემებით, გაერთიანებულ სამეფოში წლიურმა ინფლაციამ სექტემბერში 3,5%-ს მიაღწია. ზრდა საავტომობილო საწვავის მკვეთრმა გაძვირებამ განაპირობა.

გაერთიანებული სამეფო ენერგიის წმინდა იმპორტიორია და ამიტომ განსაკუთრებით მოწყვლადია ენერგიის მიწოდების გარე შოკების მიმართ, მათ შორის, ირანთან ომით გამოწვეული შოკის მიმართ.

მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის ყველაზე მკაცრი პოზიციის მქონე წევრმა, კეტრინ ლ. მანმა, განაცხადა, რომ კოლეგებზე მეტად გამკაცრებას იმიტომ დაუჭირა მხარი, რომ კვლევები „ინფლაციის არაწრფივ რისკებზე“ მიუთითებდა.