ირანი და ომანი ჰორმუზის სრუტეზე შეთანხმებას გეგმავენ

ირანის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშკიანის თქმით, ირანი და ომანი ორშაბათს ომანის დედაქალაქ მასკატში ჰორმუზის სრუტის ახალ სანაოსნო მარშრუტებზე შეთანხმებას გააფორმებენ. ომის ერთ-ერთ მთავარ სადავო საკითხზე გამოსავლის მოსაძებნად მხარეები ომანში შეიკრიბებიან. ირანის საინფორმაციო სააგენტო Mehr-ის ცნობით, შეთანხმების დეტალების გასაცნობად სპარსეთის ყურის არაბული ქვეყნებიც მიიწვიეს. ბაჰრეინი შეხვედრას ბოიკოტს გამოუცხადებს.

თუმცა საერთაშორისო ნაოსნობისთვის სრუტის სწრაფ გახსნას არ ელიან. ირანის განცხადებით, აშშ ჯერ რამდენიმე პირობას უნდა დათანხმდეს: საზღვაო ბლოკადა შეწყვიტოს და აშშ-ის არმიამ სამხედრო მოქმედებები დაასრულოს. მიუხედავად ამისა, გაფართოებულ ფორმატში რეგიონულმა შეხვედრამ შეიძლება შეთანხმებას მეტი წონა შესძინოს. შეხვედრამ შესაძლოა თეირანსა და ვაშინგტონს შორის შესაძლო შეთანხმებასაც შეუწყოს ხელი.

ყატარულმა საინფორმაციო საიტმა Al-Araby Al-Jadeed-მა ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრ აბას არაღჩის სიტყვები გაავრცელა. არაღჩის თქმით, მონაწილეებს შეთანხმების დეტალებს გააცნობენ და ახალი მარშრუტების რუკებს გადასცემენ. ფეზეშკიანის განცხადებით, შეთანხმებას საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციასაც წარუდგენენ.

შაბათ-კვირას ჰორმუზის სრუტის გარშემო ვითარება კვლავ სახიფათო იყო. სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო IRNA-ს ცნობით, ირანულ საკონტეინერო გემზე თავდასხმის შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა, ხოლო ეკიპაჟის ოთხი წევრი დაშავდა. გაერთიანებული სამეფოს საზღვაო ვაჭრობის ოპერაციების სამსახურმა (UKMTO) განაცხადა, რომ გემზე ხანძარი გაჩნდა.

ჰორმუზის სრუტის გარშემო აშშ-ის სამხედრო ძალები უკვე ირანის სამოქალაქო გემებსაც ესხმიან თავს. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სავაჭრო გემებზე ირანის სარაკეტო თავდასხმების საპასუხოდ ახალი დოქტრინის, „ნავთობმზიდი ნავთობმზიდის სანაცვლოდ“, განხორციელება ბრძანა.

ნახევარ წელზე მეტი ხნის ომის შემდეგ მნიშვნელოვანი საზღვაო გზის გარშემო დავა კვლავ მოუგვარებელია. ომის დაწყებამდე სრუტე გემებისთვის ღია იყო. ფაქტობრივი ბლოკადა მსოფლიო ეკონომიკასა და ენერგეტიკულ ბაზრებზე მძიმე გავლენას ახდენს. Brent-ის მარკის ნედლი ნავთობის ფასმა ბარელზე თითქმის 110 დოლარს მიაღწია. ომის დაწყებამდე, თებერვალში, ფასი ბარელზე დაახლოებით 70 დოლარი იყო.

ნავთობით მდიდარი სპარსეთის ყურის ქვეყნები გამოსავალს უკვე რამდენიმე თვეა ეძებენ. ჰორმუზის კრიზისის გამო მათ მსოფლიო ბაზარზე ექსპორტი მხოლოდ დიდი ძალისხმევით და მცირე მოცულობით გააქვთ. სრუტის გვერდის ავლით, საუდის არაბეთმა ნავთობის წითელ ზღვამდე ნავთობსადენით გადატუმბვა დაიწყო. თუმცა ერაყიდან განხორციელებული დრონებით თავდასხმების შემდეგ ნავთობსადენიც სიფრთხილის მიზნით გააჩერეს.