ირანი და ომანი ჰორმუზის სრუტეზე შეთანხმებას გეგმავენ

თუმცა საერთაშორისო ნაოსნობისთვის სრუტის სწრაფ გახსნას არ ელიან. ირანის განცხადებით, აშშ ჯერ რამდენიმე პირობას უნდა დათანხმდეს: საზღვაო ბლოკადა შეწყვიტოს და აშშ-ის არმიამ სამხედრო მოქმედებები დაასრულოს. მიუხედავად ამისა, გაფართოებულ ფორმატში რეგიონულმა შეხვედრამ შეიძლება შეთანხმებას მეტი წონა შესძინოს. შეხვედრამ შესაძლოა თეირანსა და ვაშინგტონს შორის შესაძლო შეთანხმებასაც შეუწყოს ხელი.

ყატარულმა საინფორმაციო საიტმა Al-Araby Al-Jadeed-მა ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრ აბას არაღჩის სიტყვები გაავრცელა. არაღჩის თქმით, მონაწილეებს შეთანხმების დეტალებს გააცნობენ და ახალი მარშრუტების რუკებს გადასცემენ. ფეზეშკიანის განცხადებით, შეთანხმებას საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციასაც წარუდგენენ.

შაბათ-კვირას ჰორმუზის სრუტის გარშემო ვითარება კვლავ სახიფათო იყო. სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო IRNA-ს ცნობით, ირანულ საკონტეინერო გემზე თავდასხმის შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა, ხოლო ეკიპაჟის ოთხი წევრი დაშავდა. გაერთიანებული სამეფოს საზღვაო ვაჭრობის ოპერაციების სამსახურმა (UKMTO) განაცხადა, რომ გემზე ხანძარი გაჩნდა.

ჰორმუზის სრუტის გარშემო აშშ-ის სამხედრო ძალები უკვე ირანის სამოქალაქო გემებსაც ესხმიან თავს. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სავაჭრო გემებზე ირანის სარაკეტო თავდასხმების საპასუხოდ ახალი დოქტრინის, „ნავთობმზიდი ნავთობმზიდის სანაცვლოდ“, განხორციელება ბრძანა.

ნახევარ წელზე მეტი ხნის ომის შემდეგ მნიშვნელოვანი საზღვაო გზის გარშემო დავა კვლავ მოუგვარებელია. ომის დაწყებამდე სრუტე გემებისთვის ღია იყო. ფაქტობრივი ბლოკადა მსოფლიო ეკონომიკასა და ენერგეტიკულ ბაზრებზე მძიმე გავლენას ახდენს. Brent-ის მარკის ნედლი ნავთობის ფასმა ბარელზე თითქმის 110 დოლარს მიაღწია. ომის დაწყებამდე, თებერვალში, ფასი ბარელზე დაახლოებით 70 დოლარი იყო.

ნავთობით მდიდარი სპარსეთის ყურის ქვეყნები გამოსავალს უკვე რამდენიმე თვეა ეძებენ. ჰორმუზის კრიზისის გამო მათ მსოფლიო ბაზარზე ექსპორტი მხოლოდ დიდი ძალისხმევით და მცირე მოცულობით გააქვთ. სრუტის გვერდის ავლით, საუდის არაბეთმა ნავთობის წითელ ზღვამდე ნავთობსადენით გადატუმბვა დაიწყო. თუმცა ერაყიდან განხორციელებული დრონებით თავდასხმების შემდეგ ნავთობსადენიც სიფრთხილის მიზნით გააჩერეს.

1 200-კილომეტრიანი აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენის გამტარუნარიანობა დღეში შვიდ მილიონ ბარელს აღწევს. ბოლო ხანს ის ომის პირობებში საუდის არაბეთის ექსპორტის სასიცოცხლო არტერიად მიიჩნეოდა. ნავთობსადენის ამოქმედების შემთხვევაშიც კი, ბაბ-ელ-მანდების სრუტის გავლით საუდის არაბეთის ექსპორტზე ზეწოლა მატულობს. ამის მიზეზი იემენში ჰუთების დაჯგუფების წინსვლაა.

იემენში დაძაბული სიმშვიდე დამყარდა. ირანის ერთგული დაჯგუფება უკვე წითელ ზღვასთან ქვეყნის მთელ დასავლეთ სანაპიროს აკონტროლებს. სამხედრო წრეების ცნობით, სამთავრობო ძალები ტაიზის რაიონში ჰუთების სამიზნეებს კვლავ დაესხნენ თავს. ჰუთების განცხადებით, მათ საუდის არაბეთში იარაღის საწყობებსა და სამეთაურო ცენტრებს შეუტიეს.