NASA-მ SpaceX-ს Crew Dragon-ის სამი დამატებითი მისია შეუკვეთა

Crew-15-დან Crew-17-მდე მისიები ასტრონავტებისთვის ISS-ზე წვდომას განამტკიცებს, თუმცა Starliner-ის მომავალი გაურკვეველია

NASA-მ SpaceX-ის კომერციული ეკიპაჟის კონტრაქტს თითქმის 1 მილიარდი დოლარი დაუმატა. თანხა საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე (ISS) Crew Dragon-ის კიდევ სამ მისიას მოხმარდება.

946 მილიონი დოლარის ღირებულების საკონტრაქტო ცვლილება Crew-15-ს, Crew-16-სა და Crew-17-ს მოიცავს. მასში ასევე შედის სახმელეთო ოპერაციები, გაშვება, ორბიტაზე მომსახურება, დაბრუნება და აპარატის ამოღება, ტვირთის გადაზიდვა და ISS-ზე შეერთებისას სამაშველო კაფსულის ფუნქცია.

ამ დამატებით SpaceX-ის ეკიპაჟის კომერციული ტრანსპორტირების შესაძლებლობის კონტრაქტის (CCtCap) ღირებულება 5,92 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.

დამატებითი შეკვეთების საკითხი გაურკვეველია. NASA-მ პირდაპირ განაცხადა, რომ ეს კონტრაქტი საჭიროების შემთხვევაში დამატებითი სატრანსპორტო მომსახურების შეძენას ხელს არ უშლის.

SpaceX-მა განაცხადა, რომ საბოლოოდ Dragon-ისა და Falcon 9-ის ექსპლუატაციიდან გამოყვანას და მათ Starship-ით ჩანაცვლებას გეგმავს. ამისთვის კომპანიამ ბევრად დიდი ხომალდის საიმედო მუშაობა უნდა უზრუნველყოს. NASA ISS-ის ექსპლუატაციიდან გამოყვანას დაახლოებით 2030 წელს გეგმავს. სადგურის ორბიტიდან კონტროლირებულად ჩამოსაყვანად სააგენტო SpaceX-ის მიერ შექმნილ აპარატს გამოიყენებს.

NASA მისიებისთვის მზადყოფნის თარიღებად 2027 და 2028 წლებს ასახელებს. კონტრაქტის შესრულების პერიოდი 2030 წლამდე გაგრძელდება.

NASA-მ CCtCap-ის კონტრაქტები SpaceX-სა და Boeing-ს 2014 წელს გადასცა. მას შემდეგ SpaceX-მა ISS-ზე მრავალი ეკიპაჟი გადაიყვანა, Boeing-მა კი გაცილებით ნაკლები წარმატება მოიპოვა. ავიაგიგანტის პრობლემურმა კაფსულა Starliner-მა 2024 წელს სადგურზე საბოლოოდ ორი ასტრონავტი გადაიყვანა. NASA-მ მათი Boeing-ის ხომალდით დაბრუნება ზედმეტად სარისკოდ მიიჩნია. ამიტომ ისინი სადგურზე დარჩნენ, ვიდრე SpaceX-ის Crew Dragon-მა დედამიწაზე არ დააბრუნა. მოგვიანებით Starliner-ი დედამიწაზე ეკიპაჟის გარეშე უსაფრთხოდ დაბრუნდა.

თუ ეს მისიები Crew Dragon-ისთვის ბოლო აღმოჩნდება, NASA-სა და მის პარტნიორებს რთული ამოცანა ექნებათ. მათ დედამიწის დაბალ ორბიტაზე და ISS-ის შემცვლელ დაგეგმილ კომერციულ სადგურებზე ეკიპაჟის წვდომა უნდა შეინარჩუნონ.

NASA-ს გენერალური ინსპექტორის ოფისის ანგარიშმა Starliner-ის პროგრამაში მრავალი პრობლემა გამოავლინა და პასუხისმგებლობა Boeing-სა და სააგენტოს დააკისრა. პრობლემები SpaceX-საც ჰქონდა. მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია 2019 წელს სახმელეთო გამოცდისას Crew Dragon-ის კაფსულის აფეთქება. მიუხედავად ამისა, Starliner-მა „პრობლემური კაფსულის“ მეტსახელი უპილოტო გამოცდების განმეორებითი წარუმატებლობისა და 2024 წლის ეკიპაჟიანი საცდელი ფრენის გამო დაიმსახურა. ეს ფრენა ხომალდის ასტრონავტების გარეშე დაბრუნებით დასრულდა.