Google სკოლებს AI Overviews-ის გამორთვის საშუალებას არ აძლევს

ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი პასუხები მიმზიდველია და ხშირად იმდენად დამაჯერებელი, რომ მათ ენდობიან. ეს პრობლემებს მხოლოდ სკოლებში არ ქმნის. ვიკიპედიას, საინფორმაციო ვებსაიტებსა და საგანმანათლებლო ხელსაწყოებს ადამიანების ვიზიტები შეუმცირდათ, რადგან მკითხველები შეჯამებებს ეყრდნობიან. Google იმავე ბოტებს იყენებს ვების მოსაძიებლად თავისი საძიებო და AI პროდუქტებისთვის, რის გამოც გამომცემლებს არ შეუძლიათ უარი თქვან იმაზე, რომ მათი მასალა ამ უკანასკნელებისთვის გამოიყენონ.

Google-ის მცდელობას, AI Overviews ძიების მნიშვნელოვან ნაწილად აქციოს, უკვე მოჰყვა შედეგები. გასულ კვირას Alphabet-ის აქციებმა ერთ დღეში ყველაზე მკვეთრი ვარდნა განიცადა, რის შედეგადაც კომპანიის საბაზრო ღირებულება ნახევარი ტრილიონი დოლარით შემცირდა. მან ძიების რეკლამებიდან მოსალოდნელზე ნაკლები შემოსავალი მიიღო. ვარდნის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი AI Overviews-ისა და AI Mode-ის გამოყენების ზრდა იყო. ამ ფუნქციებში ჯერ ბევრი რეკლამა არ არის, თუმცა ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, კლება დროებითი იქნება.

სკოლებისთვის ძიებასთან დაკავშირებული დილემა, შესაძლოა, ახლა იწყებოდეს. WIRED-ის მიერ კომენტარისთვის მიმართულმა რამდენიმე სასკოლო ოლქმა პასუხი არ გასცა, თუმცა ლოს-ანჯელესის ერთიანი სასკოლო ოლქის წარმომადგენელმა თქვა, რომ Google-ის განცხადების შესაძლო შედეგებს კვლავ განიხილავენ. განათლების ტექნოლოგიების ზოგიერთი ექსპერტი ფიქრობს, რომ სკოლებმა Google-ის საძიებო სისტემა მთლიანად უნდა მიატოვონ ან, სულ მცირე, უკეთ ასწავლონ მოსწავლეებს, როგორ შეაფასონ AI-ის პასუხების სანდოობა.

„რესურსების ნაკლებობის მქონე ოლქები კბილებს დააჭერენ და იტყვიან: ‘არ გვაქვს შესაძლებლობა, მტკიცედ დავდგეთ და Google არ გამოვიყენოთ’“, ამბობს სტივენ აგილარი, USC-ის Generative AI and Society-ის ცენტრის თანახელმძღვანელი. „ბევრი მათგანი, სავარაუდოდ, დააჩქარებს იმ გეგმებს, რომლებიც მოსწავლეებისთვის ამ ახალი ციფრული წიგნიერების სწავლებას ისედაც ითვალისწინებდა“.

მშობლების ინტერესების დამცველებიც გეგმავენ, ოლქებს სხვა გამოსავლისკენ უბიძგონ. „ეს ნაბიჯი აგრძელებს კარგად ნაცნობ ტენდენციას, როცა მსხვილი ტექნოლოგიური კომპანიები საკუთარ პროდუქტებს საკლასო ოთახებში ნერგავენ“, ამბობს კაროლ რაბარისონი, ვაშინგტონში მოქმედი Schools Beyond Screens-ის პოლიტიკისა და კომუნიკაციების სპეციალისტი, რომელიც ორგანიზაციის ხელმძღვანელობაში მონაწილეობს. „ეს მეთოდი ვეღარ იმუშავებს“.

ტექნოლოგიური სფეროს ვეტერანები ვერ თანხმდებიან, რამდენად რთული იქნებოდა Google-ისთვის სკოლებისთვის AI Overviews-ის გამორთვის საშუალების მიცემა ისე, რომ ძიების დანარჩენ ნაწილზე გავლენა არ მოეხდინა. „საკითხავია, გრძელვადიან პერსპექტივაში მზად არიან თუ არა, ძიების ორი ვერსია შეინარჩუნონ“, ამბობს ნიკოლ კერსონი, Google Search-ის პროდუქტის ყოფილი უფროსი მენეჯერი, რომელიც AI-ის სტრატეგიის ფირმა Collected Company-ს ხელმძღვანელობს. „ასეთი გაყოფილი პროდუქტის შენარჩუნება ძალიან რთულია“.

Microsoft Google Chrome-ის გაფართოებას სთავაზობს მომხმარებლებს, რომლის საშუალებითაც Bing-ის ძიებაში AI-ის მიერ შექმნილი შეჯამებების გამორთვა შეიძლება. ადელ ხანი, ყოფილი მასწავლებელი და დირექტორი, რომელიც ახლა MagicSchool-ს ხელმძღვანელობს და მოსწავლეებისა და მასწავლებლებისთვის AI ჩატბოტებს ქმნის, ამბობს, რომ „აღმაშფოთებელი, შეურაცხმყოფელი და აბსურდულია“, Google მსგავს რამეს რომ არ აკეთებს.

AI Overviews-ის გამორთვის ოფიციალური გზის გარეშე, სკოლები ტექნიკურ გამოსავლებს მიმართავენ, მათ შორის, ძიების URL-ების შეცვლასა და ბრაუზერის გაფართოებების გამოყენებას, რომლებიც Google-ის შედეგების გამოჩენას ცვლის. ვირჯინიის შტატის ფეარფაქსის ოლქის საჯარო სკოლებმა ცოტა ხნის წინ საკუთარი გაფართოება შექმნეს. თუმცა Google-ის მიერ ძიების შედეგების მიწოდების წესის შეცვლის შემთხვევაში, ამგვარმა გვერდის ავლის გზებმა შესაძლოა მუშაობა შეწყვიტოს.

უფრო მცირე საძიებო სისტემები, მათ შორის კონფიდენციალურობაზე ორიენტირებული DuckDuckGo, Google-ით უკმაყოფილო სკოლების მოზიდვის შესაძლებლობას ხედავენ. „არ ველოდები, რომ მალე Google-ის მსგავსი DuckDuckGo Classroom გამოჩნდება, თუმცა იდეალურ შემთხვევაში, გადართვის მსურველი მასწავლებლებისთვის სპეციალურ რესურსებს შევქმნით“, ამბობს კომპანიის წარმომადგენელი ელისონ გუდმანი.

2024 წელს ფედერალურმა სასამართლომ დაადგინა, რომ Google-მა საძიებო სისტემების ბაზარზე მონოპოლია უკანონოდ შეინარჩუნა. სასამართლომ კომპანიას კონკურენტებისთვის ძიების გარკვეული მონაცემებისა და სერვისების გაზიარება და პროდუქტების გავრცელებაზე დაწესებული შეზღუდვების შემსუბუქება დაავალა. თუმცა პროცესი გრაფიკს მნიშვნელოვნად ჩამორჩება, რადგან სამართლებრივი დავები აფერხებს დამოუკიდებელი კომიტეტის მუშაობას, რომელსაც ამ ზომების ზედამხედველობა ევალება. AI Overviews-თან დაკავშირებულმა პრობლემამ შესაძლოა ახალი განხილვა გამოიწვიოს. რამდენიმე კანონმდებელმა, მათ შორის აშშ-ის სენატორმა ბერნი სანდერსმა, Google-ის პოზიცია სკოლების მიმართ გააკრიტიკა.

კვლევებმა, რომლებიც სკოლებში ახალი AI ხელსაწყოების გავლენას სწავლობს, წამოჭრა შეშფოთება, რომ ეს ხელსაწყოები მოსწავლეებს კრიტიკული აზროვნების მსგავსი უნარების განვითარებისთვის საჭირო შესაძლებლობებს უზღუდავს. ეს ერთი წლის წინანდელი კვლევების სტენფორდის მიმოხილვაშია ნათქვამი. Google-ის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად, მოზარდების ოთხიდან სამი ამბობს, რომ ხელოვნურ ინტელექტს ყოველკვირეულად იყენებს, თუმცა მხოლოდ დაახლოებით ნახევარი ამოწმებს მის პასუხებს სიზუსტეზე. სენტ-ლუისში მდებარე ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ბოლო კვლევის მიხედვით, AI Overviews-ის პასუხების მხოლოდ დაახლოებით 42%-ის სრულად გადამოწმება იყო შესაძლებელი მათში მოცემული წყაროებით. Google ამბობს, რომ შეჯამებებს მკაცრად ამოწმებს და მათ მუდმივად აუმჯობესებს.

AI Overviews-თან დაკავშირებულ ბოლო აჟიოტაჟზე პასუხად Google-მა განაცხადა, რომ უახლოეს თვეებში მოსწავლეებისთვის ახალ ფუნქციას, Guided Learning-ს, გამოუშვებს. მისი მიზანია, მომხმარებლებს ინფორმაციის მოძიებაში დაეხმაროს და არა მათ დაუყოვნებლივ გასცეს პასუხი. Google-ის განათლების მიმართულების ვიცე-პრეზიდენტმა კრის ფილიპსმა სამშაბათს კომპანიის ბლოგპოსტში დაწერა: „გვჯერა, რომ AI პროდუქტებმა ხელი უნდა შეუწყოს ‘ნაყოფიერ ძალისხმევას’, მოსწავლეებს აქტიური გამოწვევის წინაშე აყენებდეს ისე, რომ მათ თავი გადატვირთულად არ იგრძნონ და სწავლაზე ხელი არ ჩაიქნიონ“.

ზოგიერთი მკვლევარი უკვე ეჭვქვეშ აყენებს Guided Learning-ის ეფექტიანობას და ამტკიცებს, რომ ის ისეთივე ბუნებრივი არ იქნება, როგორიც ადამიან მასწავლებელთან მუშაობაა. აგილარი Guided Learning-ს Google-ის კიდევ ერთ მცდელობად მიიჩნევს, შეინარჩუნოს ის გავლენა, რომელიც უკვე აქვს ამერიკულ საკლასო ოთახებში. იქ გავრცელებულია Google-ის Chromebook ლეპტოპები, სასწავლო პროგრამა Google Classroom, ძიება და YouTube.

„სიმართლის მარცვალი არის მოსაზრებაში, რომ მოსწავლეები უნდა მოვამზადოთ იმ სამყაროსთვის, სადაც AI ყველგანაა, მაგრამ ეს არ უნდა ხდებოდეს კომპანიის განცხადების საფუძველზე, რომელიც საკუთარ ინტერესებს ემსახურება, რადგან ხელოვნურ ინტელექტში დიდი ინვესტიცია აქვს ჩადებული“, ამბობს აგილარი.

თემებიდომინიკ ჯონსონიAlphabetGoogleLake Oswego Parents for Responsible TechnologyXლოს-ანჯელესის ერთიანი სასკოლო ოლქიAI OverviewsChatGPTGeminiGemini Notebook

გამოქვეყნდა 5 ნოემბერი, 2026