პრემიერ-ლიგის სატრანსფერო ხარჯებმა ევროპული ლიგები დაჩრდილა

ფინანსური მდგრადობის წესების დარღვევის შემდეგ ჩელსისა და ასტონ ვილას (Aston Villa) უეფასთან შეთანხმებების პირობები უნდა დაეცვათ. კლუბებს სატრანსფერო ხარჯების განსაზღვრულ ზღვარში დარჩენა ევალებოდათ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათ ჯარიმა ან სხვა სასჯელი ემუქრებოდათ. ევერტონსაც (Everton) და ნიუკასლსაც (Newcastle) იმავე წესების დარღვევის საფრთხე ჰქონდათ. ოთხივე კლუბმა ხარჯები მნიშვნელოვნად შეზღუდა. ჩელსიმ, ევერტონმა და ასტონ ვილამ სატრანსფერო ფანჯარა მოგებით დაასრულეს. ნიუკასლის წმინდა ხარჯი კი შედარებით მოკრძალებული, 33,9 მილიონი ევრო იყო.

ამასთან, ზოგიერთი ლიგის მაჩვენებლებს რამდენიმე სუპერკლუბის არსებობა ზრდის. ლა ლიგაში ასეთი კლუბებია ბარსელონა და რეალ მადრიდი, გერმანიაში ბაიერნი (Bayern), საფრანგეთში კი პარი სენ-ჟერმენი. მათი შემოსავლები პრემიერ-ლიგის „დიდი ექვსეულის“ კლუბების შემოსავლებს უტოლდება ან აღემატება. დიდ ექვსეულში ტრადიციულად მანჩესტერ იუნაიტედი, მანჩესტერ სიტი, ლივერპული, არსენალი, ჩელსი და ტოტენჰემი შედიან. ესპანეთის მონაცემებიდან ბარსელონისა და რეალ მადრიდის ამოღების შემთხვევაში, 252 მილიონი ევროს წმინდა ხარჯი 9 მილიონი ევროს სატრანსფერო მოგებად იქცევა. ბაიერნის გარეშე გერმანიის ლიგის სატრანსფერო მოგება დაახლოებით 100 მილიონი ევროა.

საფრანგეთში მდგომარეობა რამდენადმე განსხვავებულია. ლიგა 1-ის სატელევიზიო შეთანხმების ჩაშლის შემდეგ, ჩვეულებრივ ხელგაშლილმა პარი სენ-ჟერმენმაც აქტიური ვაჭრობით უზარმაზარი, 182 მილიონი ევროს სატრანსფერო მოგება მიიღო. გადაჭარბებული არ იქნება იმის თქმა, რომ პრემიერ-ლიგა ფაქტობრივად ლიგა 1-ს აფინანსებს. საფრანგეთის თითქმის მთელი, 740 მილიონი ევროს სატრანსფერო ნამეტი ინგლისის უმაღლეს ლიგასთან ვაჭრობამ განაპირობა. ფრანგულმა გუნდებმა ამ კლუბებისთვის მიყიდული მოთამაშეების სანაცვლოდ 684,8 მილიონი ევროთი მეტი მიიღეს, ვიდრე საპირისპირო მიმართულებით დახარჯეს. მიღებულ თანხას ომარი კელიმანისა (Omari Kellyman) და დეივიდ ვაშინგტონის (Deivid Washington) ტრანსფერებიც ზრდიდა. ჩელსიმ ეს მოთამაშეები სტრასბურგს მიჰყიდა. ორივე კლუბს ერთი და იგივე მფლობელები ჰყავს, ტრანსფერების საერთო ღირებულებამ კი 22 მილიონი ევრო შეადგინა.

ლიგა 1-ს მოთამაშეების მიმწოდებელი ლიგის რეპუტაცია დიდი ხანია აქვს, თუმცა ასეთი მასშტაბი უპრეცედენტოა. ეს ნაწილობრივ ლიონის, მარსელისა და მონაკოს (Monaco) მსგავსი კლუბების მიერ ხარჯების შემცირებამ განაპირობა. ბუნდესლიგასთან პრემიერ-ლიგის „სავაჭრო დეფიციტმა“ შედარებით შეზღუდული, თუმცა მაინც მნიშვნელოვანი 181 მილიონი ევრო შეადგინა. სერია A-ს პრემიერ-ლიგასთან 49,3 მილიონი ევროს მცირე „სავაჭრო ნამეტი“ ჰქონდა, ლა ლიგას კი 32,6 მილიონი ევროსი. პირველი მაჩვენებელი დიდწილად სერია A-ს კლუბების მიდგომამ განაპირობა. ისინი შანსს აძლევენ პრემიერ-ლიგის ასაკოვან ან არასათანადოდ დაფასებულ მოთამაშეებს: კერტის ჯონსს (Curtis Jones), მანუელ აკანჯის (Manuel Akanji), დონიელ მალენს (Donyell Malen), ჯედ სპენსს (Djed Spence), ტრევო ჩალობას (Trevoh Chalobah) და რასმუს ჰოილუნდს (Rasmus Hojlund). ლა ლიგის მაჩვენებელი კი მისი დიდი კლუბების ფინანსურმა შესაძლებლობებმა განაპირობა. მათ შემადგენლობებში მარკ კუკურელია (Marc Cucurella), ენტონი გორდონი (Anthony Gordon) და როდრი (Rodri) ირიცხებიან.

წმინდა ხარჯი, რა თქმა უნდა, ფეხბურთის მდგომარეობის შეფასების მხოლოდ ერთი გზაა. თუმცა ეს მაჩვენებელი ნათლად აჩვენებს, რომ პრემიერ-ლიგა ყველა დანარჩენზე გაცილებით მეტს ხარჯავს და ფაქტობრივად საფრანგეთსა და გერმანიას აფინანსებს.

არის თუ არა ეს მდგრადი? ეს სხვა დროისთვის განკუთვნილი საკითხია.

თემებიპრემიერ-ლიგაევროპისზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისსატრანსფერო ხარჯმა

გამოქვეყნდა 12 სექტემბერი, 2026