ტრამპი: აშშ-მა შესაძლოა ირანის ნავთობი ვენესუელის მსგავსად დაიტოვოს

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ-მა შესაძლოა ირანის წინააღმდეგ კამპანია გააგრძელოს და მის ნავთობზე კონტროლი დაამყაროს. მან ეს სცენარი იმ შეთანხმებას შეადარა, რომელიც ვაშინგტონმა ვენესუელასთან წელს გააფორმა.

ტრამპმა კვირას, ირლანდიაში, გოლფის ჩემპიონატ Irish Open-ზე ირანის კონფლიქტის შესახებ განაცხადა: „საბოლოოდ ომიდან გამოვალთ, თუ დარჩენასა და ვენესუელის მსგავსად ნავთობის დატოვებას არ გადავწყვეტთ“. მან დასძინა, რომ ვენესუელასთან შეთანხმებიდან მიღებულმა შემოსავალმა „ომის ხარჯები მრავალჯერ დაფარა“. ამ შეთანხმებით ვაშინგტონმა ვენესუელის ნავთობის მარაგების დაახლოებით მეხუთედზე წვდომა მიიღო.

აგვისტოში მიღწეული შეთანხმებით, ვენესუელამ აშშ-ს 65 მილიარდ ბარელზე მეტი ნავთობის მარაგის საკონტროლო წილი დაუთმო. ეს მოცულობა აშშ-ის საკუთარ მარაგებს ორჯერ მეტად აღემატება. სანაცვლოდ, ვენესუელის სახელმწიფო ხაზინას 209 მილიარდი დოლარი უნდა მიეღო. სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ შეთანხმება ეკონომიკის გასაცოცხლებლად თითქმის 100 მილიარდი დოლარის კერძო ინვესტიციასაც მოიზიდავდა.

ტრამპმა კვირას განაცხადა, რომ შვიდთვიანი ირანის ომის დასრულებას წელს ელოდება, შესაძლოა ნოემბრის შუალედური არჩევნების შემდეგ. მან დაჟინებით აღნიშნა, რომ ომის დასრულების შემდეგ ბენზინის ფასები „ქვასავით დაეცემა“.

პრეზიდენტმა თქვა, რომ მხოლოდ „სწორ შეთანხმებას“ დადებს. მან დასძინა, რომ თეირანი სამშვიდობო მოლაპარაკებების მოთხოვნით „მუდმივად რეკავს“, თუმცა ირანმა ეს მტკიცება მანამდე უარყო.

ტრამპის განცხადებები ჰორმუზის სრუტეზე დიპლომატიური მოლაპარაკებების შეფერხებას დაემთხვა.

ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბადრ ალბუსაიდიმ კვირას X-ზე განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტეზე შესაძლო შეთანხმებების განსახილველად ომანში დაგეგმილი შეხვედრა გადაიდო. შეხვედრაში ირანსა და სპარსეთის ყურის ქვეყნებს უნდა მიეღოთ მონაწილეობა. მინისტრმა მიზეზად „კონსენსუსის“ საჭიროება დაასახელა. ჰორმუზის სრუტე ნავთობისა და გაზის გლობალური ნაკადებისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობის საზღვაო გზაა.

ირანისა და სპარსეთის ყურის ქვეყნების ოფიციალური პირები შეხვედრას ორშაბათს გეგმავდნენ. მათ ხელი უნდა მოეწერათ შეთანხმებისთვის, რომელიც ჰორმუზის სრუტის გავლით ირან-ომანის სანაოსნო მარშრუტს შექმნიდა. ამასთან, აშშ-სა და ირანს შორის პირდაპირი მოლაპარაკებები არ მიმდინარეობდა.

თებერვალში ომის დაწყების შემდეგ ჰორმუზის სრუტე ჯერ ირანის, შემდეგ კი აშშ-ის საზღვაო ბლოკადის ქვეშ მოექცა. ამის გამო ენერგომატარებლების გლობალური ფასები მაღალ დონეზე დარჩა.

ვაშინგტონსა და თეირანს შორის ივნისში მიღწეული შეთანხმება ამ საზღვაო გზასთან დაკავშირებული უთანხმოების გამო ჩაიშალა. იემენის ჰუსიტი მეამბოხეების მიერ ბოლო დღეებში დაწყებულმა ინტენსიურმა შეტევამ თეირანის მოკავშირე დაჯგუფებას მეორე მნიშვნელოვან საზღვაო გზაზე, ბაბ-ელ-მანდების სრუტეზე, გავლენის ბერკეტი მისცა.