ტრამპის გლობალური საბაჟო ტარიფები სასამართლოში კვლავ გაასაჩივრეს

მანჰეტენში აშშ-ის საერთაშორისო ვაჭრობის სასამართლოს (U.S. Court of International Trade) სამ მოსამართლეს ოთხშაბათს დილით მცირე ბიზნესებისა და დემოკრატების მიერ მართული შტატების ჯგუფის არგუმენტები უნდა მოესმინა. მათი თქმით, ტრამპის მასშტაბური, „301-ე მუხლით“ დაწესებული საბაჟო ტარიფები კანონის ფარგლებს სცდება.

ბოლო ორ წელზე ნაკლებ პერიოდში სასამართლოებს უკვე მესამედ სთხოვეს ჩარევა პრეზიდენტის მცდელობის წინააღმდეგ, აშშ-ის იმპორტის უდიდეს ნაწილზე მასშტაბური საბაჟო ტარიფები დაეწესებინა.

უზენაესმა სასამართლომ თებერვალში გააუქმა „საპასუხო“ საბაჟო ტარიფები, რომლებიც ტრამპმა 2025 წლის აპრილში წარადგინა. ამ გადაწყვეტილებამ მისი სავაჭრო დღის წესრიგის უზარმაზარი ნაწილი გააუქმა და ადმინისტრაციას 100 მილიარდ დოლარზე მეტის დაბრუნება აიძულა.

გადაწყვეტილების გამოცხადების დღეს ტრამპმა მთელ მსოფლიოში 10%-იანი საბაჟო ტარიფი შემოიღო. ამისთვის მან სხვა სამართლებრივი ნორმა, 1974 წლის ვაჭრობის აქტის 122-ე მუხლი გამოიყენა. ეს უფლებამოსილება საბაჟო ტარიფების მხოლოდ 150 დღით შენარჩუნების საშუალებას იძლეოდა. თუმცა ამ პერიოდში ფედერალურმა სავაჭრო სასამართლომ ისინი უკანონოდ ცნო. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მოქმედება შეაჩერა და საბაჟო ტარიფები გათვალისწინებული ვადის ბოლომდე ძალაში დატოვა.

ივლისში, ამ საბაჟო ტარიფების ვადის ამოწურვისთანავე, ტრამპის ადმინისტრაციამ 1974 წლის იმავე სავაჭრო კანონის 301-ე მუხლით ახალი გადასახადები დააწესა.

301-ე მუხლით დაწესებული ტარიფები 86 ქვეყნის საქონელზე 10%-იან ან 12,5%-იან განაკვეთს ითვალისწინებს და აშშ-ის იმპორტის 99,4%-ს მოიცავს. ადმინისტრაციამ განაცხადა, რომ ისინი დაწესდა იმ ქვეყნების პასუხად, რომლებიც იძულებითი შრომით წარმოებული საქონლით ვაჭრობის აკრძალვებს ეფექტიანად არ აღასრულებდნენ.

ოთხშაბათს დილით განსახილველი სარჩელის თანახმად, ადმინისტრაციამ იძულებითი შრომის არგუმენტი საბაბად გამოიყენა. მოსარჩელეების მტკიცებით, მიზანი ადრე გაუქმებული გლობალური საბაჟო ტარიფების ხელახლა დაწესება იყო.

მოსარჩელეებმა აგვისტოს სასამართლო დოკუმენტში დაწერეს: „მოკლედ, მოპასუხეებმა სამი განსხვავებული კანონის საფუძველზე არსებითად ერთი და იმავე გლობალური სატარიფო რეჟიმის აღდგენა სცადეს“. საქმე რამდენიმე სამართლებრივ დავას აერთიანებს. მოსარჩელეებმა დასძინეს: „თუმცა, მიზეზი აქვს იმას, რომ მათ თავდაპირველად 301-ე მუხლი არ გამოიყენეს და ახლა მას მხოლოდ უკანასკნელ გამოსავლად მიმართავენ“.

იუსტიციის დეპარტამენტის ადვოკატები ამტკიცებენ, რომ აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენლის ოფისმა (Office of the U.S. Trade Representative) კანონი სრულად დაიცვა.