უკრაინულმა დრონებმა Yandex-ის მონაცემთა ცენტრს დაარტყეს

სასოვოს ობიექტი Yandex-ის ხუთი მთავარი მონაცემთა ცენტრიდან ერთ-ერთია. მასში ათობით ათასი სერვერია განთავსებული, მათ შორის Nvidia A100-ზე დაფუძნებული ორი სუპერკომპიუტერი, ჩერვონენკისი და ლიაპუნოვი. კომპანიის ყველაზე მძლავრი სისტემა ჩერვონენკისი 2021 წელს Top 500-ის სიაში მსოფლიოში სიმძლავრით მე-19 ადგილზე იყო. თუმცა მისი 21,53 FP64 პეტაფლოპსი დღეს მხოლოდ 101-ე ადგილისთვის კმარა. დასავლური სანქციების გამო Yandex-ს სისტემის განახლება აღარ შეუძლია. ორივე კომპიუტერს ხელოვნური ინტელექტის მოდელების, მათ შორის რუსეთის წამყვანი ენის დიდი მოდელის, YandexGPT-ის, გასაწვრთნელად იყენებდნენ. Yandex-ის მესამე სუპერკომპიუტერი გალუშკინი ვლადიმირში მდებარეობს.

კომპანიას ჯერ არ გაუმჟღავნებია, დაზიანდა თუ არა მისი სუპერკომპიუტერები. თუმცა დრონებით გამოწვეული მასშტაბური ხანძრის მიხედვით, სისტემების გადარჩენის შანსი მცირეა. Nvidia-ს ტექნიკაზე დაფუძნებული გამოთვლითი ინფრასტრუქტურის შესაძლო დაზიანებამ რუსეთის ხელოვნური ინტელექტის დარგს შეიძლება მძიმე დარტყმა მიაყენოს. დარგს უკვე ზღუდავს რუსეთში ხელოვნური ინტელექტის მოწინავე ამაჩქარებლებისა და სერვერების ექსპორტზე დაწესებული შეზღუდვები. თუ კომპიუტერები მართლაც განადგურდა ან დაზიანდა, მათი მრავალი კომპონენტი შეიძლება სამუდამოდ დაიკარგოს. მომავალი მოდელების გასაწვრთნელად Yandex-ს ჩინური ინფრასტრუქტურის გამოყენება მოუწევს.

თავდასხმამ Yandex Cloud-ის ინფრასტრუქტურაც შეაფერხა, ამიტომ კომპანია მომხმარებლებს ალტერნატიული ზონების გამოყენებას ურჩევს. Yandex-ის მტკიცებით, მისი მთავარი სამომხმარებლო სერვისები მუშაობას განაგრძობდა. თუმცა მომხმარებლებმა Yandex Mail-ის, Disk-ის, Documents-ის, Pay-ისა და Market-ის მუშაობის პრობლემების შესახებ განაცხადეს. გავრცელებული ცნობით, შეფერხება შეეხო Cian-ს, Litmarket-ს, რუსეთის რკინიგზას, მოსკოვის „სპარტაკს“, კრიპტოვალუტის ბირჟა Rapira-ს, Astral-სა და 1C-ის ბიზნესგადაწყვეტილებებს. Meduza-ს ცნობით, შეფერხებები ასევე დაფიქსირდა T-Bank-ის, Ozon-ისა და Wildberries-ის კორპორაციულ სისტემებში. მოსკოვის ოლქის ავტობუსების ერთ-ერთმა ოპერატორმა ბილეთების ონლაინგაყიდვა შეაჩერა. Detector404-მა 24 საათში 58 268 საჩივარი აღრიცხა. RBC-ის ცნობით, „ინფრასტრუქტურულ პარტნიორზე“ თავდასხმის შემდეგ ბევრი რუსული მედიასაშუალება გაითიშა, მათ შორის სახელმწიფო პროპაგანდისტული RIA Novosti, Vesti და Interfax.

Yandex-ის მონაცემთა ცენტრი ჩარხმშენებელი ქარხანა Sasta-ს ყოფილ შენობებში მდებარეობს, სადაც კომპანიამ მუშაობა 2014 წელს დაიწყო. Sasta სამრეწველო მოწყობილობას აწარმოებს და მას სხვადასხვა რუსულ მწარმოებელს აწვდის, მათ შორის თავდაცვით საწარმოებს. ამიტომ ქარხანა დასავლური სანქციების ქვეშაა. რეგიონულმა ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ თავდასხმის შემდეგ სამრეწველო ობიექტზე ხანძარი გაჩნდა. თუმცა უცნობია, სამიზნე ქარხანა იყო თუ Yandex-ის გამოთვლითი ინფრასტრუქტურა. სამიზნის მიუხედავად, რუსეთის ეკონომიკისა და სამხედრო კომპლექსის წინააღმდეგ უკრაინის სანქციები, როგორც ჩანს, ზოგადად დასავლეთის მიერ დაწესებულ სანქციებზე ეფექტიანია.