ვენსმა ირანის უსაფრთხოების ხელმძღვანელს წერილი გაუგზავნა, ტრამპი კი სპარსეთის ყურის ქვეყნებს მზადყოფნისკენ მოუწოდებს

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ ოთხშაბათს სოციალურ ქსელში მიმდინარე მოლაპარაკებებზეც ისაუბრა. მან დაწერა, რომ ირანი „დიპლომატიას კვლავ აძლევს შანსს“.

„ნიუ-იორკ ტაიმსის“ ცნობით, რეზაი ვენსის წერილს ხუთშაბათს ოფიციალურად უპასუხებს.

ჰამიდრეზა აზიზიმ, კრიზისების საერთაშორისო ჯგუფის უფროსმა ანალიტიკოსმა, „ალ ჯაზირას“ განუცხადა, რომ ვენსის გადაწყვეტილება, წერილი რეზაისთვის გაეგზავნა, მნიშვნელოვანია. მისი თქმით, ეს შესაძლოა ვაშინგტონის ხედვის ცვლილებაზე მიუთითებდეს იმასთან დაკავშირებით, თუ ვის აქვს გავლენა თეირანში.

აზიზის თქმით, ეს შეიძლება ნიშნავდეს, რომ ამერიკელები ფიქრობენ, თეირანის შიდა ძალაუფლების განაწილებაში ცვლილებებმა რეზაისთან პირდაპირი ურთიერთობით შედეგის მიღწევის უკეთესი შესაძლებლობა შექმნა.

ვენსი ირანთან ხანგრძლივი სამხედრო კონფლიქტის მიმართ ტრამპზე უფრო უარყოფითად იყო განწყობილი. ვიცე-პრეზიდენტი ომს საჯაროდ უჭერდა მხარს, თუმცა, აშშ-ის მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, თებერვალში ისრაელთან ერთად ომში ჩართვამდე უფრო ინტენსიური დიპლომატიის გაგრძელებას ამჯობინებდა. მას შემდეგ ვენსმა, როგორც ცნობილია, ხანგრძლივი კონფლიქტის გამო შეშფოთება პირად საუბრებშიც გამოთქვა.

თუმცა, ვენსის ბოლო მცდელობაში ტრამპის როლზე ურთიერთგამომრიცხავი ცნობები გავრცელდა. „უოლ სტრიტ ჯორნალის“ ცნობით, ტრამპმა ვენსს რეზაისთვის წერილის გაგზავნა დაავალა, მაგრამ მოგვიანებით ეს უარყო.

ტრამპმა ჟურნალისტებს უთხრა, რომ ვენსს ირანთან დაკავშირების ნებართვა მისცა. თუმცა, მისი თქმით, ინიციატივის მიზანი ირანისთვის „სამედიცინო მარაგებითა და სხვადასხვა ნივთით“ დახმარება იყო.

ალი ვაეზმა, კრიზისების საერთაშორისო ჯგუფის ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის პროგრამის დირექტორის მოადგილემ, „ალ ჯაზირას“ განუცხადა, რომ თეირანი ვენსს ხედავს ადამიანად, რომელსაც „პრეზიდენტის ყურის მიპყრობაც შეუძლია და მარცხის ფასიც ესმის“.

ვაეზის თქმით, ტრამპი ესკალაციას ზეწოლის ბერკეტად მიიჩნევს, ვენსი კი, როგორც ჩანს, მის კლებად შედეგიანობას უკეთ აცნობიერებს. თუმცა, მისი თქმით, მხოლოდ უფრო სანდო შუამავალი არსებით უთანხმოებებს ვერ აღმოფხვრის.

რუზბეჰ ფარსიმ, ირანის საკითხების ანალიტიკოსმა, რომელიც შვედეთში, ლუნდის უნივერსიტეტის ისტორიისა და ადამიანის უფლებების კვლევის დეპარტამენტთან თანამშრომლობს, ვენსს ტრამპის ადმინისტრაციაში ირანის საკითხზე „გონიერების ხმა“ უწოდა. მისი თქმით, ვენსის გზავნილები „ყველაზე ნაკლებად ცვალებადი და არაპროგნოზირებადი“ იყო.

თუმცა, ფარსიმ „ალ ჯაზირას“ უთხრა, რომ ვენსის პოზიცია „არასდროს აღმოჩნდა საკმარისად მყარი იმისთვის, რომ ტრამპზე გავლენა მოეხდინა“.

ფარსის თქმით, ვენსის როლი ტრამპის ადმინისტრაციაში სხვებზე უკეთ გამოიყურება, მაგრამ ირანის ოფიციალური პირები მის ინიციატივას ნაკლებად ენდობიან, სანამ ვენსი არ დაამტკიცებს, რომ დამოუკიდებლად რაიმეს მიღწევა შეუძლია.

აზიზის თქმითაც, თეირანმა იცის, რა შეზღუდვები აქვს ვენსის გავლენას ტრამპის ადმინისტრაციაში.

აზიზიმ აღნიშნა, რომ ერთ წელზე ნაკლებ დროში ორი ომი ვიხილეთ, მიუხედავად ვენსის წინააღმდეგობისა და განსხვავებული შეხედულებებისა. მისი თქმით, ამის გამო თეირანის ხელმძღვანელობა აშშ-ის ინიციატივებსა და სამხედრო მუქარებს კვლავ დიდი ეჭვით უყურებს.

აზიზიმ დასძინა, რომ საბოლოო გადაწყვეტილებებს ტრამპი იღებს. ირანის გადაწყვეტილებებზე კი მნიშვნელოვნად მოქმედებს ის, რომ ტრამპი არაპროგნოზირებადი და არასანდოა.

როგორც ცნობილია, ტრამპმა სპარსეთის ყურის მოკავშირეებს კონფლიქტის განახლებისთვის მზადყოფნისკენ მოუწოდა. ამავდროულად, იზრდება ნიშნები, რომ ისინი შესაძლოა ირანის საპასუხო დარტყმების სამიზნე გახდნენ.

თეირანი არაერთხელ დაემუქრა, რომ აშშ-ისა და ისრაელის ახალი თავდასხმების ტალღას უფრო მკაცრად უპასუხებს. მათ შორის, ირანი სპარსეთის ყურეში ნავთობის ობიექტებზე, წყალქვეშა კაბელებზე, მონაცემთა ცენტრებზე და ხელოვნური ინტელექტის ობიექტებზე დარტყმებით იმუქრება.

ირანის პარლამენტის სპიკერის, მოჰამედ ღალიბაფის მრჩეველმა მეჰდი მოჰამადიმ 21 ოქტომბერს განცხადებაში თქვა: „ჩვენი სტრატეგიაა, წითელი ხაზები არ გვქონდეს“.

ამ ფონზე, სპარსეთის ყურის ქვეყნები ირანთან დიპლომატიურ ძალისხმევას აძლიერებენ. საუდის არაბეთისა და კატარის დიპლომატები, ასევე პაკისტანისა და თურქეთის ოფიციალური პირები, ორშაბათს თეირანში ირანელ ოფიციალურ პირებთან მოლაპარაკებებში მონაწილეობდნენ.

ვაეზის თქმით, საფრთხე „საშიშად მაღალია“. მისი შეფასებით, 3 ნოემბრის არჩევნები შესაძლოა ტრამპის „პოლიტიკური თავშეკავების დასრულებას“ ნიშნავდეს.

ვაეზმა თქვა: „სამხედრო მანქანა მზადდება, დიპლომატიური დრო კი იწურება“. მისი თქმით, შეცდომაა ფიქრი, რომ შუალედური არჩევნების შემდეგ ტრამპი გავლენას დაკარგავს. უფრო მოსალოდნელია, რომ ის კიდევ უფრო დიდ რისკებზე წავა.

მარზიე კუჰი ესფაჰანიმ, გაერთიანებული სამეფოს დარემის უნივერსიტეტის ახლო აღმოსავლეთის პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ასისტენტ-პროფესორმა, ასევე თქვა, რომ ახალი დარტყმების ალბათობა „საკმაოდ მაღალია“.

ესფაჰანიმ „ალ ჯაზირას“ განუცხადა, რომ ორივე მხარე ცდილობს გამოვიდეს არც ომის და არც მშვიდობის მდგომარეობიდან. მისი თქმით, ამ მდგომარეობიდან გამოსვლა, სავარაუდოდ, უფრო მეტად ომისკენ წაიყვანს მოვლენებს, ვიდრე მშვიდობისკენ.

ფარსის თქმით, შესაძლო ახალი სამხედრო კამპანია შესაძლოა უკიდურესად დამანგრეველი იყოს.

მისი თქმით, რადგან ორივე მხარე საკუთარი ძალის დამტკიცების წნეხს განიცდის, მოსალოდნელი სამხედრო დაპირისპირება უფრო მასშტაბური იქნება და მეტ ნგრევასა და სისხლისღვრას გამოიწვევს.

თემებიაბას არაღჩიალი ვაეზიდონალდ ტრამპიმარზიე კუჰი ესფაჰანიმოჰსენ რეზაირუზბეჰ ფარსიჯეი დი ვენსიჰამიდრეზა აზიზინიუ-იორკ ტაიმსიუოლ სტრიტ ჯორნალი

გამოქვეყნდა 29 ოქტომბერი, 2026