ვინ უნდა მოიგოს მამაკაცთა „ოქროს ბურთი“?

მესიმ თვის საუკეთესო გუნდში 88-ჯერ მოხვდა, კრიშტიანუ რონალდუ 51-ჯერ, ხოლო სხვა ფეხბურთელი 34-ზე მეტჯერ არ აურჩევიათ. ეს 1995 წლიდან ფეხბურთში არსებული მდგომარეობის კარგი შეჯამებაა, არა?

ევროპაში ამჟამად მოთამაშე ფეხბურთელებს შორის, „ნაპოლის“ კევინ დე ბრუინე 32 გამოჩენით და „ლივერპულის“ ვირჯილ ვან დაიკი 30 გამოჩენით ყველა დროის სიაში, შესაბამისად, მეოთხე და მეექვსე ადგილებზე არიან. ისინი ერთადერთი მოქმედი ფეხბურთელები არიან ევროპაში, რომლებიც 30-ს მიაღწიეს. მათ შემდეგ „რეალ მადრიდის“ მბაპეა 25 გამოჩენით.

გასულ სეზონში თვის საუკეთესო გუნდში ყველაზე ხშირად ეს ფეხბურთელები მოხვდნენ:

1) ჰარი კეინი: 8; 2) დევიდ რაია: 7; 3-5) გაბრიელ მაგალიაეში, დეკლან რაისი და მაიკლ ოლისე: 6; 6) კილიან მბაპე: 5; 7-8) ერლინგ ჰოლანდი და აშრაფ ჰაკიმი: 4.

ყველაზე საინტერესო სახელი რაიაა, რომელიც „ოქროს ბურთის“ 30-კაციან მოკლე სიაშიც ვერ მოხვდა. (სინამდვილეში, სიაში არცერთი მეკარე არ იყო.) რაია თვის საუკეთესო გუნდში მხოლოდ იანვარსა და თებერვალში ვერ შეიყვანეს.

იანვარში ეს პატივი ანატოლი ტრუბინს ერგო, რომელმაც, დიახ, გოლი გაიტანა: ბოლო წამებზე „რეალ მადრიდს“ გაუტანა და „ბენფიკა“ ჩემპიონთა ლიგის პლეი-ოფში გაიყვანა. თებერვალში კი თვის საუკეთესო მეკარედ „მანჩესტერ სიტის“ ჯანლუიჯი დონარუმა დასახელდა. წინა სეზონში ის ამ გუნდში მეკარეებს შორის ყველაზე ხშირად, ორჯერ მოხვდა.

სიაში არმოხვედრილთა შორის ყველაზე საინტერესო რაიას ნაკრების თანაგუნდელი იამალია. ის თვის საუკეთესო გუნდში მხოლოდ ორჯერ მოხვდა, რაც „მანჩესტერ სიტის“ ნიკო ო’რეილის, პარი სენ-ჟერმენის ვიტინიასა და ნუნუ მენდესის, „ბაიერნის“ იოზუა კიმიხისა და „არსენალის“ უილიამ სალიბას მაჩვენებელზე ნაკლებია.

რა თქმა უნდა, მსოფლიო ჩემპიონატიც გვაქვს. ამ ტურნირის ანალოგიური, მარტივი, თუმცა არასრულყოფილი შეფასების ერთ-ერთი გზაა იმის დათვლა, რამდენჯერ მიიღო ფეხბურთელმა მატჩის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდო. მცველისთვის ამ ჯილდოს მოგება თითქმის შეუძლებელია, თუ გოლს არ გაიტანს. თუმცა, როგორც ვთქვი, ეს მეთოდიც არასრულყოფილია.

1) ლიონელ მესი: 5; 2) ჯუდ ბელინგემი: 4; 3-5) კილიან მბაპე, ერლინგ ჰოლანდი და ვინისიუს ჟუნიორი: 3.

კეინმა და იამალმა, ასევე რონალდუმ და კიდევ ბევრმა ფეხბურთელმა, ორი ჯილდო მოიგეს. ოლისემ და ჰაკიმიმ თითო მოიგეს. რაიას ტურნირზე ერთი წუთიც არ უთამაშია, მაგალიაეშმა და რაისმა კი ჯილდო ვერ მიიღეს.

ჯერ მარტივი მაჩვენებლით დავიწყოთ: გოლებისა და საგოლე გადაცემების ჯამით. ვითვლით მთლიან შედეგს და არა 90 წუთზე გადაანგარიშებულ მაჩვენებელს, რადგან ამერიკული სპორტისგან განსხვავებით, ყველა მატჩს მნიშვნელობა აქვს.

ევროპის ხუთ წამყვან ლიგაში, ჩემპიონთა ლიგასა და მსოფლიო ჩემპიონატზე ვინ დააგროვა ყველაზე მეტი გოლი და საგოლე გადაცემა? აი, საუკეთესო ათეული:

პირველი ორი ფეხბურთელი აშკარად სხვებზე წინაა, თუმცა, როგორც შარშან აღვნიშნეთ, გოლებისა და საგოლე გადაცემების ჯამი ყველაფერს ვერ გვიჩვენებს. საგოლე გადაცემა უბრალოდ პასია, რომელსაც სხვა ფეხბურთელი გოლად აქცევს, ხოლო ყველა გოლი ერთნაირი არ არის.

ამიტომ შეგვიძლია საგოლე გადაცემების მოსალოდნელ მაჩვენებელს შევხედოთ, რომელიც ფეხბურთელის პასების ხარისხს ზომავს, იმის მიუხედავად, რას იზამს პასის მიმღები. გოლების მაჩვენებელიც პენალტების გათვალისწინებით შეიძლება შევასწოროთ. საშუალო პენალტი 79%-იანი სიზუსტით სრულდება, ამიტომ ფეხბურთელს პენალტის დამრტყმელად არჩევისთვის არ დავაჯილდოებთ და თითო გატანილ პენალტში გოლის 21%-ს ჩავუთვლით.

კეინისა და მბაპეს მაჩვენებლები თითქმის თანაბარია, ხოლო ოლისე და ჰოლანდი ლიდერებს მიუახლოვდნენ. აქვე აღვნიშნავ, რომ ამ სიაში მესი 139-ე ადგილზეა, რაფაელ ლეაოზე წინ და კრისტიან პულიშიჩზე ოდნავ უკან, მიუხედავად იმისა, რომ დათვლაში მხოლოდ მისი რვა მატჩი შევიდა მსოფლიო ჩემპიონატზე.

რა თქმა უნდა, ფეხბურთელი მხოლოდ გოლების გატანითა და საგოლე მომენტების შექმნით არ არის დაკავებული. ბურთის ფლობის ღირებულება, ერთ-ერთი უახლესი ფართოდ გამოყენებული მოწინავე მაჩვენებელი, ზომავს, როგორ ზრდის ან ამცირებს ფეხბურთელის თითოეული მოქმედება ბურთით მისი გუნდის გოლის გატანის შანსს. თუ მოსალოდნელ საგოლე გადაცემებს ამ მაჩვენებლით ჩავანაცვლებთ, საუკეთესო ათეული ასე გამოიყურება:

შესწორებების შემდეგ მაჩვენებლები ერთმანეთს დაუახლოვდა, მაგრამ შეტევაში აშკარა ლიდერები კეინი და მბაპე არიან, მათ ოლისე და ჰოლანდი მოსდევენ. შემდეგ მოდის კიდევ ერთი ჯგუფი, რომელშიც ვინისიუს ჟუნიორი, იამალი და ლუის დიასი შედიან.

საბოლოო კენჭისყრის სია ასეთი უნდა იყოს?

ეს სულაც არ არის ზუსტი ან ანალიტიკურად გამართული ანალიზი. ბევრი მაჩვენებელი მოდელებს ეფუძნება, მოდელები კი რეალობის მოდელებია და არა ობიექტური ჭეშმარიტება. მოსალოდნელი ბურთის ფლობის ღირებულების მცირე ცვლილებამაც კი, მაგალითად, მომდევნო 10 წამში, ბურთის ფლობის დასრულებამდე თუ მომდევნო 10 შეხებაში გოლის ალბათობის დათვლამ, საბოლოო შედეგი შეიძლება მკვეთრად შეცვალოს.

მიუხედავად ამისა, „სტატს პერფორმის“ xPV-ის მსგავსი მოდელები იმას აკეთებს, რასაც ჩვენ ვერ შევძლებთ: მთელი წლის განმავლობაში ფეხბურთელის თითოეულ შეხებას აკვირდება და კონტექსტში განიხილავს. ამ მონაცემებში აშკარად გამოირჩევიან კეინი, მბაპე, ჰოლანდი და ოლისე.

ეს ემთხვევა სეზონის განმავლობაში მედიის კენჭისყრის შედეგებსაც: თვის საუკეთესო გუნდში ყველაზე ხშირად სწორედ ეს ოთხი თავდამსხმელი მოხვდა.

მაგრამ რა ვუყოთ ისეთ ფეხბურთელებს, როგორებიც არიან რაია, რაისი, მაგალიაეში და ჰაკიმი?

ჩემი აზრით, რაიას ხელს ის ფაქტი უწყობს, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ნანახი საუკეთესო დაცვის ბოლო ბარიერია. ის ძალიან კარგია, თუმცა იმაზე ბევრად მეტ დარტყმას არ იგერიებს, ვიდრე მოსალოდნელი იყო, რომ შეიძლება ითქვას, თავდამსხმელების ტოლ ღირებულებას ქმნის.

რაისი მსოფლიოში საუკეთესო ნახევარმცველია, მაგრამ მეორე ნომერზე იმდენად უკეთესი არ არის, რომ სუპერვარსკვლავ თავდამსხმელზე წინ დავაყენოთ. მსოფლიო ჩემპიონატზე მისი შედარებით მოკრძალებული თამაში ამასაც არ დაეხმარა.

მაგალიაეშის გამარჯვება სწორად არ მოგვეჩვენებოდა. უმეტესობა დაეთანხმება, რომ ის საკუთარ გუნდშიც კი საუკეთესო ცენტრალური მცველი არ არის. ეს უილიამ სალიბაა. ჰაკიმი კი მსოფლიოში საუკეთესო განაპირა მცველია, თუმცა წინა წლის მსგავსი გამორჩეული სეზონი არ ჰქონია.

მაშ, ვინ უნდა მოიგოს? ზემოთ დასახელებული ოთხივე ფეხბურთელი ღირსეული გამარჯვებული იქნებოდა. ამასთან, არჩევანს ხუთამდე გავაფართოებდი.

ჩემი აზრით, ამ მომენტისთვის იამალი მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელია, მაგრამ ლიგების სირთულის გათვალისწინებითაც კი, 2025-26 წლების სეზონში მისი შედეგები ოლისეს ჩამორჩება, თან ორივე ერთ პოზიციაზე თამაშობს. იამალს ჯილდოს არ მივცემდი, თუმცა მესი მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელი იყო და, როგორც ჩანს, შესაძლოა კვლავ მსოფლიოს საუკეთესო მოთამაშე იყოს. მას პირველადგილოსნის ხმები ერგება.

ლიგების სირთულის გათვალისწინებით, ჩემ მიერ გამოგონილი, გოლებისა და xPV-ის შეჯერებული მაჩვენებლით, საუკეთესო სეზონი მბაპეს ჰქონდა, თანაც მნიშვნელოვანი უპირატესობით. ესპანეთის ლა ლიგა მსოფლიოში მეორე საუკეთესო ლიგაა, მბაპემ ჩემპიონთა ლიგასა და მსოფლიო ჩემპიონატზეც მაღალი შედეგები აჩვენა და ბურთის ფლობისას დამატებით ღირებულებას ქმნის, რასაც არც კეინი და არც ჰოლანდი ვერ ახერხებენ. მისი xPV კეინისა და ჰოლანდის მაჩვენებლების ჯამზე მეტი იყო.

ოლისე კი ყველა ფეხბურთელს აჯობა xPV-ში, იშვიათად კარგავდა ბურთს და აქტიურად პრესინგს მიმართავდა. მბაპე, რა თქმა უნდა, ახლა თითქმის აღარ იყენებს პრესინგს. გარდა ამისა, მისი „რეალ მადრიდში“ გადასვლის შემდეგ გუნდი გაუარესდა, ხოლო პარი სენ-ჟერმენი მისი წასვლისთანავე გაძლიერდა.

ოლისეს არჩევისგან ყველაზე მეტად მსოფლიო ჩემპიონატზე გაუტანელი გოლი მაკავებს. საფრანგეთის ნაკრებში მას დაახლოებით 2,5 მოსალოდნელი გოლი ჰქონდა და კარიერაში სხვაგან არაფერია ისეთი, რაც ცუდ დამაგვირგვინებელ დარტყმებზე მიანიშნებს. თუმცა, თავდაპირველად დარტყმით შექმნილი ღირებულების მისაღებად ბურთი კარში უნდა მოათავსო. ამ დარტყმებიდან მას ოთხი გოლის გატანა შეეძლო და ასე რომ მომხდარიყო, პირველ ადგილზე დავაყენებდი.

ეს შეიძლება არასერიოზულად ჟღერდეს, მაგრამ ვფიქრობ, სწორედ ასე მცირეა სხვაობა ამ წამყვან ფეხბურთელებს შორის. პარი სენ-ჟერმენის მოთამაშეებიც სათანადოდ არ მიხსენებია. მათ ხელს უშლის ის, რომ ლიგა 1-ში ძალიან ცოტა წუთს თამაშობენ. განსაკუთრებით ხვიჩა კვარაცხელია, რომელიც ჩემპიონთა ლიგაში გოლებისა და xPV-ის ჯამით მბაპეს შემდეგ მეორე იყო. ის პრესინგს მიმართავს, ბურთს იშვიათად კარგავს, თუმცა დაბალი მაჩვენებელი აქვს, რადგან ლიგაში ცოტა წუთი ითამაშა და მსოფლიო ჩემპიონატზე ვერ გასულ პატარა ქვეყანას წარმოადგენს.

ამ ყველაფერს ჩემს პირველ არჩევანამდე მივყავართ. ის ფეხბურთელი საუკეთესო თვისებებს აერთიანებს: გოლებს იტანს, დაცვაში სრულიად უსარგებლო არ არის და შეტევის აგებაშიც მონაწილეობს.

მან შესანიშნავად ითამაშა როგორც შიდა ჩემპიონატში, ისე ჩემპიონთა ლიგასა და მსოფლიო ჩემპიონატზე. მიუხედავად იმისა, რომ ფინანსურად დომინანტ გუნდში, დაბალი კონკურენციის ლიგაში თამაშობს, მან მეოთხედფინალში „რეალ მადრიდი“ გამოთიშა, ნახევარფინალში კი პარი სენ-ჟერმენის დამარცხებასთან ახლოს იყო.

აი, როგორი იქნებოდა ჩემი საუკეთესო ათეული:

1) ჰარი კეინი, „ბაიერნი“; 2) მაიკლ ოლისე, „ბაიერნი“; 3) ლამინ იამალი, „ბარსელონა“; 4) კილიან მბაპე, „რეალ მადრიდი“; 5) ერლინგ ჰოლანდი, „მანჩესტერ სიტი“; 6) დეკლან რაისი, „არსენალი“; 7) ხვიჩა კვარაცხელია, პარი სენ-ჟერმენი; 8) გაბრიელ მაგალიაეში, „არსენალი“; 9) ლიონელ მესი, „ინტერ მაიამი“; 10) ხულიან ალვარესი, „ატლეტიკო მადრიდი“.

თემებიგაბრიელ მაგალიაეშიდევიდ რაიადეკლან რაისივირჯილ ვან დაიკიკევინ დე ბრუინეკილიან მბაპეკრიშტიანუ რონალდულამინ იამალილიონელ მესიჰარი კეინი

გამოქვეყნდა 25 ოქტომბერი, 2026