2018 წლის სექტემბრის შუა რიცხვებში სერ ალექს ფერგიუსონი „ოლდ ტრეფორდს“ ოთხი თვის შემდეგ პირველად ეწვია. 1986 წელს მწვრთნელად დანიშვნის შემდეგ სტადიონზე ამდენი ხნით პირველად არ ყოფილიყო ნამყოფი.
2018 წლის მაისში ფერგიუსონს ტვინში ძლიერი სისხლჩაქცევა ჰქონდა. სიცოცხლის გადასარჩენად ჩატარებული ოპერაციის შემდეგ მას დროებით მეტყველების უნარი დაეკარგა. გამოჯანმრთელების შემდეგ ცარიელ „ოლდ ტრეფორდზე“ დაბრუნების მიზანი დირექტორთა ლოჟიდან საკუთარ ადგილზე მისვლა იყო, რათა დარწმუნებულიყო, რომ „ვულვზთან“ დაგეგმილ მატჩს დაესწრებოდა. ერთი კვირის შემდეგ ის ტრიბუნაზე დაჯდა იმ ექიმებისა და ექთნების გვერდით, რომლებმაც სიცოცხლე შეუნარჩუნეს. სტადიონზე მყოფი 74 489 ადამიანი კი ტაშითა და შეძახილებით შეხვდა.
პროფესიულ ფეხბურთში გატარებული 56 წლის განმავლობაში ფერგიუსონის სახელი საზოგადოების ყურადღების მიღმა იშვიათად რჩებოდა. ახალ წიგნში, „ჩემი ცხოვრების მატჩები“, მან 21 შეხვედრა შეარჩია, რომლებიც მისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია. ფერგიუსონი სათაურებს მიღმა არსებულ პირად გამოცდილებებსა და ამბებს გვიზიარებს, მათ შორის ბავშვობაზე, ფეხბურთელობის წლებზე და მწვრთნელად გატარებულ ათწლეულებზე.
აქ FourFourTwo წიგნიდან ორ მონაკვეთს გთავაზობთ. ფერგიუსონი საკუთარი სიტყვებით იხსენებს 2013 წელს მწვრთნელის რანგში ჩატარებულ ბოლო მატჩს და შეხვედრას, რომელმაც 20 წლით ადრე პრემიერ-ლიგის პირველი ტიტულისკენ გაუხსნა გზა. როგორც წიგნში შერჩეული ზოგი სხვა მატჩის შემთხვევაშიც, ეს შესაძლოა ის შეხვედრა არ იყოს, რომელსაც მკითხველი ელოდა.
„1992-93 წლების სეზონის იმედები წყალში ჩამეყარა მას შემდეგ, რაც ბრაიან მაკლეირმა ჩვენი საჯარიმოს შიგნიდან ცენტრისკენ უწყინარი პასი გააკეთა. ასეთ პასს ჩვეულებრივ ის ფეხბურთელი იღებს, რომელიც მეტოქეს ზურგს აქცევს და ბურთს სხეულით იცავს.
„ამჯერად, სეზონის დაწყებიდან ერთი თვის შემდეგ, დიონ დუბლინმაც ასე მოიქცა, მაგრამ „კრისტალ პალასის“ ერიკ იანგმა წააქცია. ჩვეულებრივი ორთაბრძოლის შედეგად დიონს წვივის ძვალი მოტყდა და კოჭი ამოუვარდა. მას ექვსი თვე გაუცდა.
„დიონი ერთი თვით ადრე მეყიდა, რათა წინა სეზონში გუნდისთვის ხელისშემშლელი გოლების გატანის პრობლემა მოეგვარებინა. მაშინ ჩემპიონობა „ლიდსთან“ დავკარგეთ. ჩემი მთავარი სამიზნე ალან შირერი იყო, მაგრამ „ბლექბერნის“ მფლობელი ჯეკ უოკერი ფულს არ იშურებდა და მასში 3,6 მილიონი ფუნტი გადაიხადა. დევიდ ჰირსტზეც ვცადეთ მოლაპარაკება. „შეფილდ უენსდეის“ მწვრთნელ ტრევორ ფრენსისს რამდენჯერმე ვესაუბრე, მაგრამ მისი დათანხმება ვერ შევძელი.
„დიონის შესახებ პირველად კემბრიჯის მწვრთნელ ჯონ ბეკისგან გავიგე. მან თავისი ახალგაზრდა თავდამსხმელის ვიდეო გამომიგზავნა. მომეწონა, როგორ დაეხმარა კემბრიჯს მეოთხე დივიზიონიდან მეორეში გადასვლაში და თავად როგორ გარდაიქმნა ცენტრალური მცველიდან ცენტრფორვარდად. ვფიქრობდი, რომ მარკ ჰიუზთან ერთად კარგ წყვილს შექმნიდა.
„დიონის ტრავმის შემდეგ კი საწყის მდგომარეობას დავუბრუნდით. რამდენიმე ფეხბურთელს ვაკვირდებოდით, მათ შორის ისევ შირერსა და ჰირსტს. კიდევ ერთხელ არაფერი გამოგვივიდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჰირსტში 3 მილიონი ფუნტის გადახდისთვის მზად ვიყავით. ბოლოს პიტერ ბერდსლიც განვიხილე, რომელსაც „ევერტონში“ საქმე კარგად არ მისდიოდა, მაგრამ არც ამან გამოიღო შედეგი. შემდეგ, როცა „ლიდსის“ მიერ დენის ირვინის შეძენის სურვილზე ვსაუბრობდით, შემთხვევით ერიკ კანტონაზე ჩამოვარდა საუბარი.
„სხვა ბუნებრივი ლიდერების მსგავსად, ერიკიც ალბათ მეამბოხედ დაიბადა. ჯერ ბიჭი, შემდეგ კი კაცი, რომელიც ტრადიციებს, იერარქიასა და ჩვეულებრივ მოლოდინებს კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებდა. მას შეეძლო ეთამაშა როგორც ერთადერთ თავდამსხმელს ან უფრო უკან დახეულ ფორვარდს. მას ასევე უყვარდა ფეხბურთზე დიდხანს საუბარი და მხარზე ხელის მოთათუნება.
„ერიკის გუნდში დამკვიდრების შემდეგ ჩვენი საქმე უკეთ წავიდა. იმ სეზონში ლიგაში მხოლოდ ორჯერ წავაგეთ და ჩემპიონობის 1967 წლიდან გაგრძელებული უშედეგო პერიოდი დავასრულეთ. მის გარეშე, ეჭვი მეპარება, ხუთ წელიწადში ოთხ პრემიერ-ლიგას მოვიგებდით.
„ტიტული მხოლოდ 1994-95 წლების სეზონში ვერ მოვიგეთ, როცა „კრისტალ პალასის“ გულშემატკივარზე თავდასხმის გამო ერიკი დისკვალიფიკაციით დასაჯეს. იმ გულშემატკივარმა და იმ გადაწყვეტილებამ ჩემპიონობა დაგვაკარგვინა. გაითვალისწინეთ, რომ იმავე გულშემატკივარმა საკუთარ სასამართლო პროცესზე პროკურორს დაარტყა, რის გამოც ერთი კვირით დააპატიმრეს.
„რაც შეეხება დიონს, მან კიდევ რამდენიმე მატჩი ჩაატარა, შემდეგ კი გავყიდეთ. მიხაროდა, რომ კარიერაში გამორჩეული გახდა. როგორც თავადაც აღნიშნა, „იუნაიტედისთვის“ მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი წვლილი ერიკ კანტონას მოყვანაში დახმარება იყო“.
„ჩემს ნებისმიერ გუნდს, რომელიც 3:0 ან 5:2 უპირატესობას გაანიავებდა და მატჩს ფრედ დაასრულებდა, გასახდელში მკაცრი საუბარი ელოდა. მაგრამ 2012-13 წლების სეზონის ბოლო შეხვედრის შემდეგ, „ვესტ ბრომვიჩ ალბიონთან“ მატჩისას, „ჰოთორნსზე“ ასე არ მომხდარა.
„იმის ნაცვლად, რომ მატჩის გარჩევისას ფეხბურთელებს იატაკისთვის ეცქირათ და თვალით კონტაქტს არიდებოდნენ, ზეიმობდნენ. ეს მხოლოდ იმ სეზონის დასასრული არ ყოფილა, რომელშიც ჩემპიონობა მოვიგეთ. იმ მატჩში პოლ სქოულზმა 718-ე შეხვედრა ჩაატარა, რაც მისი ბრწყინვალე კარიერის ბოლო მატჩიც იყო. ეს კი ჩემი, როგორც ფეხბურთელის ან მწვრთნელის, ბოლო პროფესიული შეხვედრა გახლდათ.
„პენსიაზე წასვლის გადაწყვეტილებას საიდუმლოდ ვინახავდი, რადგან 2001 წელს დაშვებული შეცდომის გამეორება არ მინდოდა. მაშინ ნაადრევმა განცხადებამ გუნდი ყურადღება მოადუნა.
„პენსიაზე წასვლაზე 2012 წლის ოქტომბრამდე არ ვფიქრობდი. იმ თვეში ჩემი მეუღლის, კეტის, და ბრიჯიტი გარდაიცვალა. გარეგნულად, და გულშემატკივრებისთვისაც, დარწმუნებული ვარ, არაფერი ჩანდა არასწორად. მაგრამ ბრიჯიტის სიკვდილმა ყველაფერი შეცვალა.
„კეტისა და ჩვენი ვაჟების გარდა, ჩემს გადაწყვეტილებაზე არავინ იცოდა, სანამ დევიდ გილი თებერვლის ერთ კვირა დღეს არ მოვიდა ჩემთან და არ მითხრა, რომ თავადაც პენსიაზე გასვლას აპირებდა.
„მწვრთნელებისთვის, ფეხბურთელებისა და კერინგტონში მყოფი ყველა დანარჩენისთვის ჩემი ამბის შეტყობინებისას ემოციებს ვაკონტროლებდი. მხოლოდ კაბინეტში დაბრუნებისა და კარის დახურვის შემდეგ მომაწვა ყველაფერი. მაგიდასთან დავჯექი და ავტირდი. მაშინ მივხვდი, რომ ყველაფერი დასრულდა. ამ გუნდს „უემბლიზე“ ან ევროპის მატჩებზე ვეღარ გავუძღვებოდი და თასისა თუ ლიგის მოსაგებად მოედანზე ვეღარ გავიყვანდი. თვალები მოვიწმინდე და ვიფიქრე, რომ ამბის გასაჯაროებამდე სწრაფად უნდა დამელაგებინა კაბინეტი. ყველაზე ნაკლებად პრესასთან ურთიერთობა მინდოდა.
„იმ მატჩიდან მალევე დასასვენებლად საფრანგეთში წავედი, იმ სასტუმროში, სადაც მრავალი წელი ვრჩებოდით. რეგისტრაციისას კონსიერჟმა დამიდასტურა, რომ სპეციალური შეტყობინებები აღარ დამჭირდებოდა.
„ის პრემიერ-ლიგის კალენდრის გამოქვეყნებას გულისხმობდა. ჩვეულებრივ, მოუთმენლად ველოდი მის ნახვას. მაგრამ მომდევნო სეზონში ეს უკვე ჩემი პასუხისმგებლობა აღარ იყო და შემეძლო, ბიჭობის შემდეგ პირველი თავისუფალი ზაფხულით დავმტკბარიყავი“.
ფერგიუსონის წიგნში მისი ცხოვრების კიდევ რამდენიმე საინტერესო ამბავია, მათ შორის ის პერიოდი, როცა ერთის ნაცვლად ორ პაბს მართავდა.
გლაზგოს სამხრეთ-დასავლეთით, გოვანში, ორსაძინებლიან ბინაში გაზრდილი ფერგიუსონი ოთახს ძმასთან, მარტინთან, იყოფდა. მეორე საძინებელი ირლანდიურ ოჯახს ჰქონდა გაქირავებული, მშობლებს კი სამზარეულოში კედლის ნიშაში ჩადგმულ საწოლზე ეძინათ. ფერგიუსონი „რეინჯერსს“ გულშემატკივრობდა, თუმცა წიგნში წერს, რომ მამამისი, ალექს უფროსი, „სელტიკს“ უჭერდა მხარს. 1960 წელს, მოზარდობისას, ფერგიუსონი „სენტ ჯონსტონს“ შეუერთდა, მაგრამ ძირითად შემადგენლობაში ადგილის შენარჩუნება უჭირდა და ღამღამობით უფრო ხშირად გადიოდა. ამის გამო მამამ მასთან ურთიერთობა შეწყვიტა. ტრავმების გამო გუნდში ფეხბურთელები აკლდა და ფერგიუსონმა „რეინჯერსთან“ თამაშის შანსი მიიღო. მან ჰეთ-თრიქი შეასრულა, გუნდმა კი მოულოდნელად გაიმარჯვა, რითაც მამის ქება დაიმსახურა.
შოტლანდიელმა მწვრთნელის კარიერა „ისტ სტერლინგშირისა“ და „სენტ მირენის“ გუნდებში დაიწყო. ორივე სამუშაოს პარალელურად ის ორ პაბსაც მართავდა. ერთი მთლიანად მისი საკუთრება იყო. ფერგიუსონმა ის 32 წლის ასაკში იყიდა, როგორც სტაბილური შემოსავლის წყარო, და „ფერჯის“ დაარქვა. წიგნში ის წერს, რომ პაბმა მწვრთნელად ჩამოყალიბებაში შეუწყო ხელი. მოვალეობებში სპეციალური გელური საღამოების მოწყობა და ისეთი მუსიკოსების მოწვევაც შედიოდა, როგორიც იყო „სენსაციონალ ალექს ჰარვი ბენდი“.
„რეინჯერსთან“ ჰეთ-თრიქიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ ფერგიუსონმა კეტი ჰოლდინგი გაიცნო. ისინი ორი წლის შემდეგ დაქორწინდნენ. როცა ფერგიუსონი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ მწვრთნელი გახდა, წიგნში კეტის აღწერს არა მხოლოდ მეუღლედ, არამედ „ფერგიუსონ იუნაიტედის“ „აღმასრულებელ დირექტორად, მწვრთნელის ასისტენტად, გუნდის ექიმად, ეკიპირების მომვლელად და კლუბის ელჩად“. ოჯახში უფროსი ვაჟი, მარკი, და ტყუპები, დარენი და ჯეისონი, შედიოდნენ.
ფერგიუსონი ბრაიან კლაფის სამწვრთნელო მიღწევებს პატივს სცემდა, მაგრამ თავად კლაფი არ მოსწონდა. როცა „ნოტინგემ ფორესტიდან“ ფეხბურთელის შეძენა სურდა, კლაფის ასისტენტ რონ ფენტონს ურეკავდა. ფერგიუსონი კიდევ ერთ ამბავს იხსენებს: კლაფმა „ფორესტი“ „ოლდ ტრეფორდზე“ ჩაიყვანა და მატჩამდე თავისი ჭუჭყიანი ფეხსაცმელი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ ახალგაზრდა ფეხბურთელს გასაწმენდად გადასცა. განრისხებულმა ფერგიუსონმა ბრძანა, ფეხსაცმელს არავინ შეხებოდა. კლაფის დაბრუნებისას კი ფეხსაცმელი ჭუჭყიანი დაუბრუნა და უთხრა, მსგავსი რამ აღარ მოეთხოვა.
„ოლდ ტრეფორდში“ მუშაობის დასაწყისში გულშემატკივრების კრიტიკის დაძლევის შემდეგ ფერგიუსონმა 1993 წელს პრემიერ-ლიგა მოიგო, ერთი წლის შემდეგ კი დუბლი შეასრულა. თუმცა გულშემატკივრების სრული მხარდაჭერა არც მაშინ ჰქონდა, როცა 1995 წლის ზაფხულში, „ბლექბერნთან“ ჩემპიონობის წაგებიდან მალევე, პოლ ინსი, მარკ ჰიუზი და ანდრეი კანჩელსკისი გაყიდა. წიგნში ფერგიუსონი მიღებულ წერილებს იხსენებს. ერთ-ერთში მას „იდიოტი“ და „მოღალატე“ უწოდეს, მეორეში კი ჟურნალებიდან ამოჭრილი ასოებით მუქარის შემცველი შეტყობინება შეუთვალეს: „ინსი „ინტერში“ არ გაყიდო, თორემ ინანებ“. ფერგიუსონი არ ნანობდა. ამ გაყიდვებმა 1992 წლის თაობას პირველი გუნდისკენ გზა გაუხსნა, დანარჩენი კი ისტორიაა.
ფერგიუსონი პეპ გვარდიოლას 2012 წელს ნიუ-იორკში ვახშამზე შეხვდა, კატალონიელის „ბარსელონადან“ წასვლის შემდეგ, როცა ის დროებით მწვრთნელობას ჩამოშორებოდა. იმ დროს შოტლანდიელს პენსიაზე გასვლა საბოლოოდ გადაწყვეტილი არ ჰქონდა, გვარდიოლა კი უკვე „ბაიერნში“ გადასვლას გეგმავდა. ფერგიუსონი წიგნში ამბობს, რომ ნანობს, გვარდიოლას რამდენიმე თვით ადრე რომ არ შეხვდა და არ სცადა მისი დარწმუნება, რომ მისი მომავალი მანჩესტერში იყო. როგორც ფერგიუსონი სინანულით აღნიშნავს, საბოლოოდ ასეც მოხდა…
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.