Wikipedia-ს ფონდი აფრთხილებს, რომ AI-ზე საავტორო უფლებების მცდარმა გადაწყვეტილებამ ინტერნეტი შეიძლება დააზიანოს

Wikimedia Foundation-მა AI-ის საავტორო უფლებებთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან სასამართლო დავებში შუალედური პოზიცია დაიკავა. ფონდი სასამართლოებს მოუწოდებს, კანონით დაიცვან საავტორო უფლებებით დაცული მასალით ენის დიდი მოდელების სწავლება, მაგრამ არა ჩატბოტების მიერ ამ მასალის მომხმარებლებისთვის გამეორება. ფონდის თქმით, ზედმეტად კატეგორიულმა გადაწყვეტილებამ შეიძლება Wikipedia-ს მოხალისეებს სასარგებლო AI-ინსტრუმენტები წაართვას ან ღია ინტერნეტი საფრთხეში ჩააგდოს.

არაკომერციულმა ორგანიზაციამ, რომელიც Wikipedia-ს მართავს, პარასკევს სასამართლოს წარუდგინა ე.წ. მეგობარი მხარის წერილი. ამით მან გამოხატა პოზიცია იმ სარჩელებზე, რომლებშიც გამომცემლები, მათ შორის ნიუ-იორკ ტაიმსი, OpenAI-სა და Microsoft-ს უპირისპირდებიან, თუმცა არცერთ მხარეს არ დაუჭირა მხარი. ორგანიზაცია სამართლებრივ დოკუმენტში წერს, რომ AI-სთან დაკავშირებულ საკითხებში მხარეები სამართლიანი გამოყენების დოქტრინის ზედმეტად ფართო და გამარტივებულ განმარტებას ითხოვენ. Wikimedia-ს შიშობს, რომ გამომცემლების უპირობო გამარჯვებამ საავტორო უფლებების მფლობელებს თავიანთი ნამუშევრების ინოვაციური და გარდამტეხი გამოყენების შეზღუდვის შესაძლებლობაც შეიძლება მისცეს. მეორე მხრივ, AI-კომპანიების გამარჯვება შეიძლება ლიცენზიის პირობების უგულებელყოფის მწვანე შუქად იქცეს და ადამიან ავტორებსა და აუდიტორიას შორის ცოდნის გაცვლა დაარღვიოს.

Wikimedia-ს თქმით, გადაწყვეტილებას Wikipedia-ს არსებობისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა შეიძლება ჰქონდეს. ფონდის განცხადებით, Wikimedia-ს ვებსაიტები ხელოვნური ინტელექტისა და მანქანური სწავლების სისტემების საწვრთნელი მონაცემების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წყაროდ იქცა. თუმცა ეს სისტემები იმავდროულად ვიზიტორებს საიტებიდან ართმევს და მათ მხარდამჭერ საზოგადოებებს ასუსტებს. Wikimedia-ს აზრით, სისტემები საავტორო უფლებებსაც არღვევს: ისეთი სერვისები, როგორიცაა ChatGPT, Creative Commons-ის ლიცენზიით თავისუფლად ხელმისაწვდომ ტექსტს იმეორებს, თუმცა ამ ლიცენზიის პირობებს არ იცავს.

ამასთან, Wikimedia-ს თქმით, ამ სისტემების მუშაობისთვის საჭირო ენის დიდი მოდელები Wikipedia-სთვის სასარგებლოა. მათ შეუძლიათ რედაქტორებს ვანდალიზმთან ბრძოლაში, საავტორო უფლებების დარღვევისა და პირადი ინფორმაციის გამჟღავნების აღმოჩენაში, ასევე გასაუმჯობესებელი სტატიების მოძიებაში დაეხმარონ.

Wikimedia Foundation-ის მთავარმა იურისტმა სტივენ ლაპორტმა განცხადებაში აღნიშნა: „გადაწყვეტილებამ, რომელიც სამართლიანი გამოყენების პრინციპებს ფრთხილად არ გამოიყენებს, შეიძლება საფრთხე შეუქმნას თავისუფალი ცოდნის მდგრადობას და შეაფერხოს ღია კოდის ტექნოლოგიების განვითარება. საბოლოოდ, ორივე შემთხვევაში ეს ყველასთვის ინფორმაციის ხელმისაწვდომობაზე იმოქმედებს“. ლაპორტის თქმით, სასამართლომ უნდა გაიაზროს, რომ Wikipedia თანამშრომლობით იქმნება და განვითარებისთვის ღია და ხელმისაწვდომი ადამიანური ცოდნის მტკიცე საფუძველი სჭირდება.