აშშ-ის შუალედურ არჩევნებამდე მწვავდება მონაცემთა ცენტრების საკითხი

გავრცელებული ცნობებით, მსოფლიოში ყველაზე დიდი მოქმედი მონაცემთა ცენტრი ჩინეთის ტელეკომუნიკაციების კომპანია „ჩაინა ტელეკომის“ (China Telecom) საკუთრებაა. ის შიდა მონღოლეთის ჰუხოტში მდებარეობს და დაახლოებით ერთი მილიონი კვადრატული მეტრი, ანუ 10,7 მილიონი კვადრატული ფუტი ფართობი უჭირავს.

ეს დაახლოებით ფიფას 140 საფეხბურთო მოედნის ფართობის ტოლია. თუმცა, როგორც ქვემოთ მოცემული ილუსტრაცია აჩვენებს, მშენებლობის პროცესში კიდევ უფრო დიდი ობიექტებია.

ყველა ეს ობიექტი მხოლოდ ხელოვნური ინტელექტის სერვისებისთვის საჭირო უზარმაზარი გამოთვლითი სიმძლავრის უზრუნველსაყოფად შენდება.

მაგალითად, Colossus-ის უფრო დიდი კომპლექსის ნაწილი Colossus 2 ასობით ათას მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის ჩიპს დაიტევს, რომლებსაც ტექნოლოგიური გიგანტი Nvidia აწარმოებს.

ობიექტს ილონ მასკის კომპანია xAI ასევე გამოიყენებს ჩატბოტ Grok-ის გასაწვრთნელად. კომპლექსის ენერგიით მოსამარაგებლად კომპანია 41 მეთანის ტურბინას გამოიყენებს.

აქტივისტების თქმით, ამან შესაძლოა ადგილობრივი ჰაერის დაბინძურება „მნიშვნელოვნად გაზარდოს“. ადგილობრივი მარეგულირებლების განცხადებით, ტურბინები ჰაერის ხარისხის სტანდარტებს დააკმაყოფილებს.

მონაცემთა ცენტრების მიერ ადგილობრივ რესურსებზე შექმნილმა დატვირთვამ მზარდი შეშფოთება გამოიწვია. ზოგიერთი ექსპერტის თქმით, ამ ობიექტებს სისტემების გასაგრილებლად დიდი რაოდენობით წყლის გამოყენება შეუძლია, რამაც შესაძლოა წყლის დეფიციტი გამოიწვიოს.

ქვემოთ მოცემული გრაფიკის თანახმად, მსოფლიოში მონაცემთა ცენტრები, სავარაუდოდ, მთელ საფრანგეთზე მეტ ელექტროენერგიას მოიხმარენ.

ანალიზის მიხედვით, ელექტროენერგიაზე მზარდი მოთხოვნა ნახშირბადის ემისიებს ზრდის და ადგილობრივ ელექტროქსელებს ტვირთავს. ზოგიერთს ეშინია, რომ ამის გამო ენერგიის ფასები მოიმატებს.

მონაცემთა ცენტრების ხმაურისა და მათ მიერ დაკავებული სივრცის გამო შეშფოთებაც იზრდება, რის ფონზეც საზოგადოებრივი წინააღმდეგობა ძლიერდება.

აშშ-ის 16 შტატში წარადგინეს კანონპროექტები ახალი ობიექტების მშენებლობის აკრძალვის ან დროებით შეჩერების შესახებ. ეს საკითხი შესაძლოა ნოემბრის შუალედურ არჩევნებში ერთ-ერთი მთავარი იყოს.

აშშ-ის ფარგლებს გარეთ მონაცემთა ცენტრების წინააღმდეგ პროტესტი გაჩნდა ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა მექსიკა, საფრანგეთი, ინდონეზია და გაერთიანებული სამეფო.

თუმცა მხარდამჭერები ამბობენ, რომ მონაცემთა ცენტრები ეროვნული უსაფრთხოებისა და ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისთვის გადამწყვეტია.

მათი თქმით, მონაცემთა ცენტრები ეკონომიკისთვისაც სასარგებლოა: ისინი ინვესტიციებს იზიდავს, საგადასახადო შემოსავლებს ზრდის და, მათ შორის, მშენებლობის სფეროში სამუშაო ადგილებს ქმნის.

ბრუკინგსის ცენტრის (Brookings Center) ბოლო ანგარიშის თანახმად, მონაცემთა ცენტრები ადგილობრივ სამუშაო ადგილებს მართლაც ქმნის, თუმცა ინდუსტრიის წარმომადგენლების მტკიცებაზე ნაკლებს.

ანგარიშის მიხედვით, მნიშვნელობა მონაცემთა ცენტრის ტიპსაც აქვს. ე.წ. ჰიპერმასშტაბურ ობიექტებს, რომლებსაც Amazon-ისა და Microsoft-ის მსგავსი ტექნოლოგიური გიგანტები ფლობენ და მართავენ, დასაქმებაზე უფრო დიდი დადებითი გავლენა აქვთ.

„კოლოკაციის“ ობიექტები კი, რომლებიც ფართს ადგილობრივი წარმომადგენლობის არმქონე დისტანციურ დამქირავებლებს უთმობს, ნაკლებ სარგებელს იძლევა.

მონაცემთა ცენტრების სარგებლიანობაზე კამათი მწვავდება, თუმცა მათი მშენებლობა გრძელდება.

მოსალოდნელია, რომ წელს ტექნოლოგიური ინდუსტრია ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურაზე ჯამში 765 მილიარდ დოლარს დახარჯავს. ტექსტში მითითებული 544 მილიარდი დოლარი კი 2026 წლის მაჩვენებელია. მომდევნო წელს ხარჯები ერთ ტრილიონ დოლარს გადააჭარბებს.

გარემოზე გავლენის გამო მზარდი შეშფოთების ფონზე ტექნოლოგიური ინდუსტრია ალტერნატივებს ეძებს.

ერთ-ერთი მოსაზრებაა მონაცემთა ცენტრების კოსმოსში ან მთვარეზე განთავსება, სადაც მათ მზის ენერგიის უხვი მარაგის გამოყენება შეეძლებათ.

სხვები ვარაუდობენ, რომ მომავალში ხელოვნური ინტელექტის მეტი გამოთვლა ჩვენს კომპიუტერებსა და სმარტფონებში უკვე არსებული მოწყობილობებით შესრულდება, რაც უზარმაზარი მონაცემთა ცენტრების საჭიროებას საერთოდ შეამცირებს.

თემებიდონალდ ტრამპიData Center MapNvidiaფიფაჩაინა ტელეკომიაშშშიდა მონღოლეთიჰუხოტიChatGPTკლოდი

გამოქვეყნდა 26 ოქტომბერი, 2026