ბულგარეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში რუსეთის საკითხი კანდიდატებს ჰყოფს

კვირას ბულგარელი ამომრჩევლები გეოპოლიტიკურად დაძაბული საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში ხელახლა მივლენ საარჩევნო უბნებზე.

25 ოქტომბერს გამართულ პირველ ტურში მოქმედმა პრეზიდენტმა ილიანა იოტოვამ ხმების 34,7% მიიღო, ოპოზიციის კანდიდატმა და ყოფილმა დროებითმა პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი გიუროვმა კი 31,9%.

არჩევნებზე რეკორდულად დაბალი აქტივობა დაფიქსირდა. ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ინფორმაციით, ხმა ამომრჩეველთა მხოლოდ 22,98%-მა მისცა.

იოტოვა და გიუროვი დამოუკიდებელ კანდიდატებად მონაწილეობენ, თუმცა მათ საპირისპირო პოლიტიკური ბანაკები უჭერენ მხარს. კანდიდატები საგარეო პოლიტიკისა და პოლიტიკური კავშირების განსხვავებულ მიდგომებს წარმოადგენენ.

იოტოვას მხარს უჭერენ მმართველი პარტია „პროგრესული ბულგარეთი“, ბულგარეთის სოციალისტური პარტია, რომლის წევრიც წარსულში თავად იყო, და ნაციონალისტური პარტია VMRO. მისი შესაძლო გამარჯვება „პროგრესული ბულგარეთისა“ და პრემიერ-მინისტრ რუმენ რადევის ძალაუფლების კონსოლიდაციას ნიშნავს. იოტოვა რადევის ვიცე-პრეზიდენტი იყო, როდესაც ის 2017 წლიდან 2026 წლის დასაწყისამდე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა.

გიუროვს მხარს უჭერენ ევროკავშირის მომხრე ოპოზიციური პარტიები, „დემოკრატიული ბულგარეთი“ და „ვაგრძელებთ ცვლილებას“. ის წარსულში ამ უკანასკნელის წევრი იყო. თუმცა წინასაარჩევნო კამპანიაში გიუროვი ცდილობს, თავი პარტიული გავლენებისგან დამოუკიდებელ კანდიდატად წარმოაჩინოს.

29 ოქტომბერს გამართულ სატელევიზიო დებატებში იოტოვამ თავი წარმოაჩინა კანდიდატად, რომელსაც რეგიონში მშვიდობის გარანტირება და რუსეთთან უფრო დაბალანსებული დიპლომატიური ურთიერთობების შენარჩუნება შეუძლია.

იოტოვა მოწინააღმდეგეს აკრიტიკებს იმის გამოც, რომ გიუროვმა დროებითი პრემიერ-მინისტრობისას უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან 10-წლიანი შეთანხმება გააფორმა. ის ასევე არ იწონებს გიუროვის წარსულ კავშირს პარტიასთან „ვაგრძელებთ ცვლილებას“, განსაკუთრებით კი პარტიის საქმიანობას გაზის მომარაგების დივერსიფიკაციის მიმართულებით 2022 წელს, მას შემდეგ, რაც რუსეთის „გაზპრომმა“ ბულგარეთს მიწოდება შეუწყვიტა.

ოპოზიციამ იოტოვა ახლახან გააკრიტიკა იმის გამო, რომ 2022 წლიდან ნარკოტიკებით ვაჭრობისთვის მსჯავრდებული ხუთი ადამიანი შეიწყალა. მათგან სულ მცირე ერთი მოგვიანებით იმავე დანაშაულისთვის კვლავ დააკავეს.

2026 წელს ორივე კანდიდატის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები მოხდა. რუმენ რადევის გადადგომის შემდეგ იოტოვა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა. რადევმა კი აპრილში ვადამდელ არჩევნებში თავისი პარტიით, „პროგრესული ბულგარეთით“, გაიმარჯვა. პრემიერ-მინისტრად რადევის მოსვლამდე გიუროვი დროებით მთავრობას ხელმძღვანელობდა.