„ჭკვიანმა“ ნანონაწილაკებმა mRNA პირდაპირ სიმსივნემდე მიიტანეს

ჩვენი იმუნური სისტემა ორგანიზმში შეჭრილ ბაქტერიებსა და ვირუსებს მხოლოდ არ ებრძვის. ის საკუთარ ქსოვილებსაც აკონტროლებს და კიბოს უჯრედებს გამრავლებამდე ანადგურებს. თუმცა, ჩამოყალიბებულ სიმსივნეს ისეთი გარემოს შექმნა შეუძლია, რომელიც კიბოსთან მებრძოლ იმუნურ უჯრედებს აუძლურებს. ზოგ შემთხვევაში სიმსივნე მათ ისე გარდაქმნის, რომ იმუნური სისტემის სხვა ნაწილების დათრგუნვა დაიწყონ.

სიმსივნის დამთრგუნველი გარემოს დაძლევა ყველაზე პერსპექტიული მკურნალობის მეთოდებისთვისაც დაბრკოლებად რჩება. ადელაიდის უნივერსიტეტის (University of Adelaide) პროფესორმა ჩუნსია ჯაომ პრესრელიზში განმარტა: „კიბოს იმუნოთერაპიის ერთ-ერთი უდიდესი გამოწვევა ისაა, რომ იმუნურ სისტემას შეიძლება სიმსივნეზე თავდასხმა შეეძლოს, მაგრამ სიმსივნის გარემომ იმუნურ უჯრედებს მუშაობაში ხელი შეუშალოს“.

ჯაოს გუნდმა ამ კვირაში ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში სისტემა შეიმუშავა, რომელსაც mRNA-თერაპიის ზუსტად მიწოდება და იმუნური უჯრედების კვლავ მოკავშირეებად გარდაქმნა შეუძლია. მკვლევრებმა ყურადღება სიმსივნესთან დაკავშირებულ მაკროფაგებზე გაამახვილეს. კიბოს სიგნალებით გარდაქმნის შემდეგ ისინი T-უჯრედების მისვლასა და მოქმედებას აფერხებენ. T-უჯრედები კიბოს წინააღმდეგ ორგანიზმის ერთ-ერთი მთავარი იარაღია. mRNA შეიცავს ინსტრუქციას CXCL9-ის წარმოსაქმნელად, რომელიც T-უჯრედების მოსაზიდი ქიმიური სიგნალია.

ამ მექანიზმის ამოქმედება მარტივი ნაწილია. mRNA-ტექნოლოგიები სწრაფად ვითარდება, განსაკუთრებით კიბოს მკურნალობის სფეროში, მას შემდეგ, რაც საზოგადოებამ ისინი პირველად Covid-ის ვაქცინების სახით გაიცნო. თუმცა, იმუნიტეტის გამააქტიურებელი სიგნალი ორგანიზმის ნებისმიერ ნაწილში არ უნდა მოხვდეს. ნებისმიერი იმუნოთერაპიის ერთ-ერთი საფრთხე იმუნური სისტემის გადაჭარბებული გაძლიერებაა. ამას საშიში და შესაძლოა სასიკვდილო გვერდითი მოვლენები მოჰყვეს.

მკვლევრებმა მიწოდების მეთოდი შეიმუშავეს, რომელსაც „ჭკვიანი“ ნანონაწილაკები უწოდეს. მისი მიზანი mRNA-ს უშუალოდ სიმსივნის ადგილზე მიტანა და სხვაგან მოხვედრის თავიდან აცილებაა. ნებისმიერ mRNA-თერაპიაში, მათ შორის Covid-ის სტანდარტულ აცრაში, mRNA რაიმე ტიპის ნანონაწილაკშია მოქცეული. ეს ჩვეულებრივ ლიპიდური გარსია. ასეთი ცხიმოვანი სტრუქტურა მოლეკულებს უჯრედებში შეღწევაში ეხმარება. ამ შემთხვევაში მკვლევრებმა საბაზისო ტექნოლოგიას დამიზნების მექანიზმი დაამატეს, რათა mRNA მხოლოდ საჭირო უჯრედებში მოხვედრილიყო.

ჭკვიანი ნანონაწილაკები დაფარული იყო ანტისხეულებით, რომლებიც TREM2-ს უკავშირდება. ეს ცილა სიმსივნესთან დაკავშირებული, იმუნიტეტის დამთრგუნველი მაკროფაგების ზედაპირზე გვხვდება. სიმსივნის გარემო, როგორც წესი, მრავალი სხვადასხვა ტიპის უჯრედით სავსე, ქაოსური ადგილია. ამიტომ დამიზნების მექანიზმი თერაპიას ორგანიზმის საჭირო ნაწილამდე მიღწევაში ეხმარება. ამასთან, ის მხოლოდ იმ არეალში არსებულ მაკროფაგებში აღწევს, რომლებსაც გარდაქმნა სჭირდება.