დრეზდენის ტექნიკური უნივერსიტეტი ატომური ნარჩენებისთვის რეაქტორს გეგმავს

დრეზდენის ტექნიკურ უნივერსიტეტს (TUD) სურს, ატომური ნარჩენები ელექტროენერგიის წარმოებისა და სხვა მიზნებისთვის ხელახლა გამოსაყენებელი გახადოს. ამისთვის უნივერსიტეტი ატომური რეაქტორის შექმნას გეგმავს, რომელიც ნარჩენებისგან ელექტროენერგიასა და ხელახლა გამოსაყენებელ დაშლის პროდუქტებს მიიღებს.

მანამდე საქსონიის თავისუფალი მხარის დაფინანსებით ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთების კვლევა ჩატარდა. კვლევა აჩვენებს, როგორ შეიძლება თხევადი მარილის რეაქტორის მუშაობა დახარჯულ საწვავზე, რომლის გადამუშავებაც საჭირო არ არის. უნივერსიტეტი პროექტის შესაძლებლობებს ასე აღწერს: „ამან შეიძლება გააუქმოს საბოლოო საცავის საჭიროება, რომელიც ადგილმდებარეობის შერჩევის შესახებ კანონის სტანდარტებს შეესაბამება, ხოლო საქსონიას ინოვაციური ტექნოლოგიით მსოფლიო ტექნოლოგიური ლიდერობის მოპოვებისა და ექსპორტის შესაძლებლობას მისცემს“.

უნივერსიტეტი თხევადი მარილის რეაქტორის აშენებას გეგმავს. ამ ტიპის რეაქტორში საწვავი სიცხით გამდნარი მარილის სახითაა. უნივერსიტეტი მას ექსპერიმენტულ გადამამუშავებელ რეაქტორს უწოდებს. მასში დახარჯული საწვავის ღეროების გამოყენება შესაძლებელია როგორც არამინანქრებულ, ისე მინანქრებულ, ანუ ხელახლა გადამუშავებულ მდგომარეობაში. რეაქტორისთვის საწვავის ცალკე გადამუშავება საჭირო არ იქნება, ამიტომ ღეროების უშუალოდ გამოყენება იქნება შესაძლებელი. ხელახლა გამოსაყენებელი ატომური ნარჩენები მხოლოდ ელექტროენერგიას კი არ მოგვცემს, არამედ დაშლის პროდუქტებსაც, რომელთა გამოყენება მედიცინასა და ტექნიკაში იქნება შესაძლებელი.

უნივერსიტეტის ცნობით, პროექტი სტრატეგიულად ისეა დაგეგმილი, რომ რეაქტორის აშენება ატომური ენერგიის შესახებ მოქმედი კანონის (AtG) ფარგლებში იყოს შესაძლებელი. ამის მიზეზია ის, რომ ელექტროენერგიის კომერციული წარმოება არ მოხდება და საწვავის ხელახალი გადამუშავება საჭირო არ იქნება. თუმცა ასეთი რეაქტორის შექმნასა და აშენებას სულ მცირე ხუთი წელი დასჭირდება. მისი მაქსიმალური თბური სიმძლავრე 50 მეგავატი იქნება, ხოლო მუშაობას 20 წლის განმავლობაში შეძლებს. უნივერსიტეტის შეფასებით, საჯარო სექტორიდან საჭირო ინვესტიცია დაახლოებით 1,95 მილიარდი ევროა.

თუ პროექტი წარმატებული აღმოჩნდება, კანონის შეცვლა მაინც გახდება საჭირო, რათა ტექნოლოგიის კომერციული გამოყენება 2045 წლიდან დაიწყოს. შესაძლო ადგილებია როსენდორფის არსებული კვლევითი ცენტრი ან ლაუზიცის გარდაქმნის ზონები. მათ შორისაა შვარცე პუმპეს ელექტროსადგური კოტბუსთან და ბოქსბერგი გიორლიცის რაიონში.