ეგვიპტემ 12 წლის შემდეგ ტრიპოლის საელჩო გახსნა და თურქეთ-ლიბიის საზღვაო შეთანხმებაზე შეშფოთება გამოთქვა

ეგვიპტემ შაბათს ლიბიის დედაქალაქ ტრიპოლში ისტორიული საელჩოს შენობა ხელახლა გახსნა. ღონისძიებას საგარეო საქმეთა მინისტრი ბადრ აბდელატი დაესწრო. ის სავაჭრო, ენერგეტიკისა და სადავო საზღვაო საზღვრის საკითხებზე მოსალაპარაკებლად ჩავიდა.

ცერემონიას აბდელატისთან ერთად ლიბიის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი ტაჰერ ალ-ბაური დაესწრო. ეგვიპტემ შენობა 2014 წლის იანვარში დახურა, მას შემდეგ, რაც შეიარაღებულმა პირებმა საელჩოს ხუთი თანამშრომელი გაიტაცეს. დიპლომატიურმა მისიამ ტრიპოლში მუშაობა 2021 წლის მაისში განაახლა.

კაირო დიდი ხანია მხარს უჭერს ხალიფა ჰაფთარს, სამხედრო მეთაურს, რომლის ძალებიც აღმოსავლეთ ლიბიას აკონტროლებენ და სადაც მოწინააღმდეგე მთავრობაა დაფუძნებული. ტრიპოლში აბდელატი ლიბიის საერთაშორისოდ აღიარებული ეროვნული ერთიანობის მთავრობის პრემიერ-მინისტრს, აბდულჰამიდ დბეიბას შეხვდა.

მათ ვაჭრობის გამარტივების გზები განიხილეს. ეგვიპტის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, დბეიბამ შეაქო ეგვიპტური კომპანიებისა და მუშაკების როლი ლიბიის აღდგენაში.

აბდელატი ხელახლა გახსნილ საელჩოში ლიბიის ნავთობის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელსაც შეხვდა. მან ორ ქვეყანას შორის გაზსადენების მშენებლობის დაჩქარებისა და ეგვიპტეში ლიბიური ნედლი ნავთობის გადამუშავებისა და ექსპორტის გეგმებზე მუშაობის გააქტიურებისკენ მოუწოდა. ლიბიის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტოს ცნობით, ლიბიის მინისტრმა განაცხადა, რომ შემდგომი მოლაპარაკებებისთვის კაიროში გაემგზავრება.

დბეიბასთან მოლაპარაკებისას აბდელატიმ ეგვიპტის წინააღმდეგობა გამოთქვა 2019 წლის შეთანხმების მიმართ, რომელიც თურქეთმა და ტრიპოლში მაშინდელმა მთავრობამ გააფორმეს. მისი სამინისტროს ცნობით, აბდელატიმ აღნიშნა, რომ საზღვაო საზღვრების დადგენისას ეგვიპტის შეშფოთება უნდა გაითვალისწინონ. დბეიბამ ეგვიპტურ ტელეკომპანია „ალ-კაჰერა ნიუსს“ განუცხადა, რომ ორივე ქვეყნის ოფიციალური პირები რუკებსა და თავიანთ პრეტენზიებს მომდევნო შეხვედრაზე განიხილავენ.

შეთანხმება აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში თურქეთისა და ლიბიის საზღვაო ზონებს შორის საზღვარს ადგენს. ამ ზღვაში რამდენიმე ქვეყანა ნავთობისა და გაზის მოპოვების უფლებებს აცხადებს. საბერძნეთის განცხადებით, საზღვარი ბერძნული კუნძულების, მათ შორის კრეტას, უფლებებს უგულებელყოფს. კრეტა თურქეთისა და ლიბიის სანაპიროებს შორის მდებარეობს. ეგვიპტე და კვიპროსიც შეთანხმების წინააღმდეგი არიან.

ლიბიის აღმოსავლეთში მოქმედმა პარლამენტმა შეთანხმება 20 ოქტომბერს დაამტკიცა, მას შემდეგ, რაც წლების განმავლობაში ეწინააღმდეგებოდა. ევროკავშირმა მომდევნო დღეს განაცხადა, რომ შეთანხმება სხვა ქვეყნების უფლებებს არღვევს და მათ მიმართ იურიდიული ძალა ვერ ექნება. თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაქან ფიდანმა კი შეთანხმებას „სრულიად ლეგიტიმური, როგორც სამართლებრივი, ისე პოლიტიკური თვალსაზრისით“ უწოდა.