ევროკავშირი ციფრული სამართლიანობის ახალ წესებს ამზადებს

ევროკომისიამ ოთხშაბათს მომხმარებელთა დაცვის კანონმდებლობის ფართომასშტაბიანი განახლება გამოაცხადა. მისი მიზანია ევროკავშირის მოქალაქეების დაცვა „მავნე ციფრული პრაქტიკისგან“, იქნება ეს ონლაინ შოპინგისას, სოციალურ ქსელებში თუ Duolingo-ზე გაკვეთილის შესრულებისას.

პაკეტის ფარგლებში ევროკომისიამ ციფრული სამართლიანობის შესახებ კანონის პროექტი წარადგინა, რომელიც ონლაინ მავნე პრაქტიკას ეხება. შეთავაზებული წესები კრძალავს მომხმარებლის მოტყუებით გადაწყვეტილების მიღებისკენ მიყვანას, მაგალითად, როცა მას შეცდომით ატყობინებენ, რომ პროდუქტის მარაგი იწურება. წესები ასევე შეზღუდავს ბილეთების გამყიდველების მიერ ფასების დინამიკურ ცვლილებას, მათ შორის Ticketmaster-ის შემთხვევაში; ინფლუენსერებს დაავალდებულებს, გაამჟღავნონ, როცა პროდუქტის რეკლამირებისთვის ანაზღაურებას იღებენ; აკრძალავს არასრულწლოვნებზე მორგებულ რეკლამასა და ფასებს, ასევე სენსიტიური მონაცემების გამოყენებით მომხმარებელზე მიზანმიმართულ ზემოქმედებას; გაამარტივებს ციფრული გამოწერის გაუქმებას და მომხმარებელს ადამიან ოპერატორთან დაკავშირების უფლებას მიანიჭებს.

ევროკომისიის მომხმარებელთა დაცვის საკითხებში კომისარმა მაიკლ მაკგრატმა განაცხადა, რომ პაკეტი „ევროკავშირის მომხმარებელთა დაცვის წესების ყველაზე მნიშვნელოვან რეფორმას წარმოადგენს ბოლო 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში“. მისი თქმით, მოქმედი წესები შეიქმნა მანამდე, ვიდრე ელექტრონული კომერცია, ყურადღების ეკონომიკა და მარკეტინგისთვის პირადი მონაცემების გამოყენება ფართოდ გავრცელდებოდა. მაკგრატმა პრესკონფერენციაზე აღნიშნა: „ციფრული სამართლიანობის შესახებ კანონი უზრუნველყოფს, რომ ციფრული ეკონომიკა მომხმარებლების სასარგებლოდ მუშაობდეს და არა მათ წინააღმდეგ“.

კანონპროექტი ყველა მომხმარებელს ციფრულ სერვისებში დამოკიდებულების გამომწვევი ფუნქციების გამორთვის შესაძლებლობასაც მისცემს, მაგალითად, ვიდეოს ავტომატურად ჩართვისა და აპლიკაციებში ზედიზედ აქტივობის აღრიცხვის ფუნქციების გამორთვას. ასეთი ფუნქციებია Strava-სა და Duolingo-შიც.

ევროკავშირმა ზოგიერთი ასეთი პრაქტიკა ბავშვებისთვის უკვე შეზღუდა ბავშვთა შესახებ კანონით. ის 13 წლამდე ასაკის ბავშვებს სოციალურ ქსელებსა და ჩატბოტებზე წვდომას უკრძალავს და ამ სერვისებში დამოკიდებულების გამომწვევ დიზაინსაც ზღუდავს. ევროპის უფლებადამცველი ორგანიზაციების ნაწილი ამ დაცვის ყველა მომხმარებელზე გავრცელებას ითხოვს.

ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა სექტემბერში, კავშირის მდგომარეობის შესახებ სიტყვით გამოსვლისას, ციფრული სამართლიანობის შესახებ კანონის მომზადების დაანონსებისას განაცხადა: „მაგრამ რისკის წინაშე მხოლოდ არასრულწლოვნები არ არიან. დამოკიდებულების გამომწვევი დიზაინი, მაგალითად, ყველას აზიანებს. ამიტომ გვჭირდება უფრო ფართო ჩარჩო“.