ევროკავშირი უკრაინას რეფორმების დაჩქარებისკენ მოუწოდებს და გაწევრიანების გზას სახავს

ევროკომისიის გეგმაში ამ 35 სფეროდან მხოლოდ შვიდია დასახელებული, რომლებშიც უკრაინამ შესაძლოა მოლაპარაკებები 2027 წელს დროებით დაასრულოს. განათლებისა და კულტურის სფეროში ეს მიზანი წლის პირველ ნახევარს უკავშირდება. წლის მეორე ნახევარში კი იგეგმება ინტელექტუალური საკუთრების, დასაქმებისა და სოციალური პოლიტიკის, სამრეწველო პოლიტიკის, კვლევის, საგარეო ურთიერთობებისა და საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის სფეროებში მოლაპარაკებების დასრულება.

ევროკომისია აღიარებს, რომ ცვლილებები რთულია და ფართო კონსულტაციებს, დროსა და რესურსებს მოითხოვს. უკრაინისთვის პროგრესის ხელშესაწყობად ბრიუსელმა სპეციალური სამუშაო ჯგუფი შექმნა, რომელიც უკრაინის ხელისუფლებას დამატებით დახმარებას გაუწევს.

ომი სირთულეებს კიდევ უფრო ამძიმებს. ის უკრაინის მთავრობასა და პარლამენტს განსაკუთრებულ მოთხოვნებს უყენებს, მაშინ, როცა ისინი ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის საჭირო კანონმდებლობის მიღებასა და განხორციელებას ცდილობენ.

დოკუმენტში ევროკომისია ფრთხილობს და უკრაინის გაწევრიანების მოლაპარაკებებისთვის დასრულების თარიღს არ ასახელებს. მსგავსად ფრთხილი მიდგომა აქვს ევროკავშირში გაწევრიანების სხვა მთავარ კანდიდატებთანაც, მათ შორის ალბანეთსა და მოლდოვასთან. გამონაკლისია მონტენეგრო, რომლისთვისაც გაწევრიანების ხელშეკრულების ხელმოწერის სამიზნე თარიღად 2027 წლის ივნისია დასახული.

უკრაინის გეგმა საკუთარ თავს „ცოცხალ დოკუმენტს“ უწოდებს, რომელიც მოლაპარაკებების მიმდინარეობის შესაბამისად შეიძლება განახლდეს. ამით ღიად რჩება შესაძლებლობა, რომ რეფორმების მოსალოდნელზე სწრაფად გატარების შემთხვევაში, დამატებით სფეროებში მოლაპარაკებები უფრო ადრე დასრულდეს.

გაურკვევლობა ასევე ასახავს იმ ფართო გამოწვევას, რასაც ეგზისტენციალურ ომში მყოფი ქვეყნის მიღება უკავშირდება.

ევროკავშირის წესები პირდაპირ არ კრძალავს ომში მყოფი ქვეყნის წევრობას. თუმცა უკრაინის გაწევრიანება რთულ კითხვებს წარმოშობდა უსაფრთხოების, ტერიტორიისა და იმ ვალდებულებების შესახებ, რომლებსაც ევროკავშირის ქვეყნები ბლოკის ურთიერთდახმარების დებულებების საფუძველზე ახალ წევრთან მიმართებით აიღებდნენ.

მშვიდობის შეთანხმებაც კი ამ კითხვებს ავტომატურად ვერ გადაჭრიდა და უკრაინისგან რეფორმების დასრულების აუცილებლობას ვერ მოხსნიდა. ცალკეულ სფეროებში მოლაპარაკებების დასრულების შემდეგაც კი კიევს წევრობამდე დამატებითი ნაბიჯების გადადგმა მოუწევდა. მათ შორის იქნებოდა გაწევრიანების ხელშეკრულება, რომელსაც დამტკიცება და რატიფიცირება სჭირდება.

ევროკომისიას ასევე სურს, უკრაინის მოლაპარაკებების ორ შეფერხებულ ჯგუფზე მუშაობა 2026 წლის ბოლომდე დაიწყოს. ესენია მეოთხე ჯგუფი, რომელიც მწვანე დღის წესრიგსა და მდგრად კავშირს მოიცავს, და მეხუთე ჯგუფი, რომელიც რესურსებს, სოფლის მეურნეობასა და ერთიანობას ეხება.

დოკუმენტში ნათქვამია, რომ ევროკომისიის შეფასებით, უკრაინამ აუცილებელი პირობები შეასრულა. ის გაწევრიანების კონფერენციას მოუწოდებს, ყველა ღონე იხმაროს, რათა დარჩენილი ჯგუფები წლის ბოლომდე გაიხსნას.

მათი გახსნა უკრაინას დარჩენილ სფეროებში მოლაპარაკებების გაგრძელების საშუალებას მისცემდა. თუმცა შემდგომი პროგრესის ტემპი კვლავ რეფორმებსა და წევრი ქვეყნების შესაბამის გადაწყვეტილებებზე იქნება დამოკიდებული.

თემებიევროკავშირიევროკომისიაპოლიტიკოალბანეთიმოლდოვამონტენეგრორუსეთიუკრაინა

გამოქვეყნდა 4 ნოემბერი, 2026

ბარტ დე ვევერი ბელგიის ბიუჯეტზე მოლაპარაკებების ჩაშლის შემდეგ გადადგომას აპირებს