ევროკავშირის სასამართლოს მრჩეველი: ჩატბოტებმა შეიძლება საავტორო უფლებები დაარღვიონ

ევროკავშირის სასამართლოს გენერალური ადვოკატის დასკვნის თანახმად, Google-ის Gemini-ის მსგავსი ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტები საავტორო უფლებებს შეიძლება არღვევდნენ. როდესაც ჩატბოტები ვებსაიტებიდან პრესის სტატიებს იღებენ და მომხმარებლებისთვის პასუხის გასაცემად იყენებენ, ამან შეიძლება გამომცემელთა უფლებებს, კერძოდ, ნაწარმოების გამრავლებისა და საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომობის უფლების დაცვას, შეეხოს. ამის შესახებ გენერალურმა ადვოკატმა მაჩეი შპუნარმა სასამართლოს პრესრელიზის თანახმად, დასკვნაში აღნიშნა.

დიდი ყურადღების ცენტრში მოქცეული ეს საქმე ლუქსემბურგში ევროკავშირის სასამართლოში გენერაციულ ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული პირველი პროცესია. დასკვნა მოსამართლეებისთვის სავალდებულო არ არის. მათ განაჩენი მოგვიანებით უნდა გამოაცხადონ.

გენერალური ადვოკატის თქმით, ნაწარმოების გამრავლების ფაქტის დადგენა, ერთი მხრივ, დამოკიდებულია იმაზე, ჩატბოტი სტატიას უკანონოდ ხომ არ მიუწვდა, მაგალითად, ტექნიკური დაცვის მექანიზმის, როგორიცაა ფასიანი წვდომის ბარიერი, გვერდის ავლით. მეორე მხრივ, შპუნარი ხაზს უსვამს, რომ პრესის გამომცემელთა უფლება გავრცელებულ ფაქტებს კი არა, პუბლიკაციების „სპეციფიკურ ფორმას“ იცავს. ამ უფლების მიზანი გამომცემლებისთვის ახალ ამბებზე მონოპოლიის მინიჭება არ არის.

გადამწყვეტია, პასუხში ამ ფორმის ამოსაცნობად ხელახლა გამოყენება ხდება თუ არა ისე, რომ მკითხველს ორიგინალი ტექსტის გახსნის საჭიროება აღარ ჰქონდეს. საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომობის უფლება, როგორც წესი, ირღვევა, თუ პასუხებში გამოხატვის ფორმა „სისტემატურად ამოსაცნობია“.

საქმის საფუძველი უნგრეთში მიმდინარე სამართლებრივი დავაა. პრესის გამომცემელმა Like Company-მ, რომელიც რამდენიმე საინფორმაციო პორტალს მართავს, Google-ს უჩივლა. ბრალდების თანახმად, Gemini-მ გამომცემლის დაცული ტექსტები ნებართვის გარეშე გაამრავლა და საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი გახადა. ბუდაპეშტის კომპეტენტურმა სასამართლომ ევროკავშირის სასამართლოს ევროკავშირის სამართალთან დაკავშირებული კითხვებით მიმართა. საბოლოო გადაწყვეტილებას უნგრეთის სასამართლო მიიღებს, რომელიც ევროკავშირის სასამართლოს მითითებებით იქნება შეზღუდული.

გენერალური ადვოკატი უნგრეთის სასამართლოს ორ კითხვას ხელოვნური ინტელექტის მოდელების გაწვრთნასთან დაკავშირებით დაუშვებლად მიიჩნევს. მისი თქმით, კითხვები ჰიპოთეტურია, რადგან მტკიცებულება არ არსებობს, რომ მოსარჩელე გამომცემლის სტატიები Gemini-ის მოდელების გასაწვრთნელად გამოიყენეს. თუმცა მან აღნიშნა, რომ ხელოვნური ინტელექტის მოდელის გაწვრთნისთვის დაცული ნაწარმოებების გამოყენება კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისის, ე.წ. ტექსტისა და მონაცემების მოპოვების შეზღუდვის ფარგლებში „თავისუფლად დასაშვებია“. ეს გამონაკლისი გარკვეული პირობებით ტექსტებისა და მონაცემების ავტომატურად ამოკითხვისა და გაანალიზების უფლებას იძლევა, მაგალითად, კონკრეტული ნიმუშების გამოსავლენად.