FT: აშშ-მა რუსული აქტივების განბლოკვა შესთავაზა, ევროპამ უარი თქვა

აშშ-ის წარმომადგენლებმა სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა ეს წინადადება 9 ოქტომბერს მაიამიში გამართულ მოლაპარაკებებზე წარადგინეს. შეხვედრას უკრაინის, საფრანგეთის, გერმანიის, გაერთიანებული სამეფოს, ევროკავშირისა და ნატოს წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.

გამოცემის წყაროების თქმით, გაყინული რუსული აქტივების ბედი ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმების ფარგლებში განიხილეს. აშშ-ის წარმომადგენლებმა თანხების განბლოკვის რამდენიმე ვარიანტი წარადგინეს. მათ შორის იყო მათი აშშ-ის მიერ კონტროლირებული სტრუქტურისთვის გადაცემა.

ფაინენშალ ტაიმსის წყაროების თქმით, ევროპელებმა გეგმა უარყვეს. შეხვედრაზე მყოფმა ევროპელმა ოფიციალურმა პირებმა აქტივებზე კონტროლის ვინმესთვის გადაცემას წინააღმდეგობა გაუწიეს. მათ აქტივების ნებისმიერი ნაწილის მოსკოვისთვის დაბრუნებაც გამორიცხეს.

ფაინენშალ ტაიმსის ცნობით, ვაშინგტონის გეგმამ ევროპელებსა და კიევში შეშფოთება გამოიწვია. მათ ეჭვქვეშ დააყენეს აშშ-ის განზრახვები და მოსკოვზე ზეწოლისადმი მისი არსებითად განსხვავებული მიდგომა.

ნიუ-იორკ ტაიმსის (The New York Times) ცნობით, აშშ-მა რუსეთს სამი ეკონომიკური სტიმული შესთავაზა. მათი მიზანი უკრაინასთან ომში ცეცხლის ნაწილობრივ შეწყვეტაზე რუსეთის დაყოლიება იყო. შეთავაზებებს შორის დასავლეთში დაცული რუსული აქტივების მილიარდობით დოლარის განბლოკვაც იყო. ვაშინგტონი ამ თანხას ნაწილობრივი ზავის წინასწარ სტიმულად განიხილავდა და არა მისი ამოქმედების ჯილდოდ.

რუსეთის ცენტრალური ბანკის 260 მილიარდი ევროს ღირებულების აქტივები დასავლეთის ქვეყნებში გაყინეს, როცა რუსეთმა 2022 წელს ომი დაიწყო. ამ თანხიდან დაახლოებით 193 მილიარდი ევრო ბელგიურ დეპოზიტარიუმ Euroclear-ში ინახება. გაყინული თანხებიდან მიღებული შემოსავალი უკრაინისთვის 50 მილიარდ ევრომდე სესხს აფინანსებს.

2025 წლის დეკემბერში ევროკავშირმა სპეციალური პროცედურა გამოიყენა, რომელიც ყველა წევრი სახელმწიფოს მხარდაჭერას არ მოითხოვს. ამ გზით მან რუსული აქტივების განუსაზღვრელი ვადით გაყინვა დაამტკიცა. აქტივები გაყინული დარჩება, სანამ რუსეთი ომს არ დაასრულებს და უკრაინას ზიანს არ აუნაზღაურებს.