ხელოვნური ინტელექტისა და მთავრობების ხარჯები ერთი და იმავე კაპიტალისთვის იბრძვის
წყარო: Fortune. ქართული თარგმანი: შიკრიკი.
Goldman’s top strategist just added hard numbers to his earnings-bubble warning

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: Fortune.
Goldman Sachs-ის (Goldman Sachs) მთავარი გლობალური სააქციო სტრატეგი პიტერ ოპენჰაიმერი აგვისტოს დასაწყისში კლიენტებს აფრთხილებდა, რომ ტექნოლოგიურ აქციებს შესაძლოა არა შეფასების, არამედ მოგების პრობლემა ჰქონოდა. ხუთშაბათს გამოქვეყნებულ ანგარიშში მან ამის დამადასტურებელი მონაცემები წარმოადგინა.
ახალი ანგარიში, სახელწოდებით „კონკურენცია კაპიტალისთვის“, აგვისტოს თეზისს აძლიერებს. ოპენჰაიმერი ხელოვნური ინტელექტით გამოწვეული „მოგების ბუშტის“ რისკს კონკრეტულ მექანიზმს, ისტორიულ გამოცდასა და ახლო მომავალში მოსალოდნელ გამომწვევ ფაქტორს უკავშირებს. მისი თქმით, ეს ფაქტორი ამ თვის ობლიგაციების ბაზრის არეულობაში უკვე გამოჩნდა. ოპენჰაიმერი კვლავ არ ამტკიცებს, რომ ბუშტი ნამდვილად არსებობს. თუმცა, ვარაუდის პირველად გამოთქმიდან ექვსი კვირის შემდეგ, მას კაპიტალური დანახარჯებისა და ფულადი ნაკადების თანაფარდობის მონაცემები, საკრედიტო ფასიანი ქაღალდების რეკორდული გამოშვება და აქციების მოკლევადიანი პერსპექტივის გაუარესებული შეფასება ამყარებს.
აგვისტოს დასაწყისში ოპენჰაიმერმა დაწერა: „როგორც ჩანს, შეფასების ბუშტი არ არის, თუმცა ტექნოლოგიურ აქციებში შესაძლოა მოგების ბუშტი იქმნებოდეს“. ეს აღსანიშნავი დათმობა იყო უოლ-სტრიტის ერთ-ერთი ყველაზე თანმიმდევრულად ოპტიმისტური კვლევითი ჯგუფის სტრატეგისგან.
მაშინ მისი მტკიცებულებები ძირითადად ცალკეულ მაგალითებს ეყრდნობოდა. Microsoft-ის აქციები ძლიერი შედეგების შემდეგ ერთ დღეში 17%-ით გაიზარდა, Meta-ს აქციები კი პროგნოზზე უკეთესი შედეგების მიუხედავად თითქმის 10%-ით დაეცა. თანაბარი წონის S&P 500-მა კაპიტალიზაციით შეწონილ ანალოგს 2009 წლის შემდეგ ყველაზე დიდი სხვაობით აჯობა. ოპენჰაიმერის შეფასებით, ეს ნიშნავდა, რომ ინვესტორებს ბაზრის მამოძრავებელი მოგების ზრდის კონცენტრაცია აფიქრებდათ. მაშინ მან რისკი მხოლოდ ზოგადად დაუკავშირა სახელმწიფო ვალის ზრდას, ფასიანი ქაღალდების უფრო მასშტაბურ გამოშვებასა და მუდმივ ინფლაციას.
ხუთშაბათის ანგარიშში ეს კავშირი მთავარ არგუმენტად იქცა. ოპენჰაიმერის თქმით, ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის ხარჯები და სახელმწიფო სესხები ერთი და იმავე კაპიტალისთვის პირდაპირ კონკურირებს. კერძო კომპანიები ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების დასაფინანსებლად ვალსა და სააქციო კაპიტალს იზიდავენ. ამავე დროს, მთავრობები ინფრასტრუქტურისთვის, ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და თავდაცვისთვის უფრო მეტს სესხულობენ. ენერგიის გაძვირებით გამოწვეული ინფლაცია კი მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთებს ზრდის. მისი შეფასებით, სწორედ ეს დამთხვევა ზრდის კაპიტალის გლობალურ ღირებულებას.
ოპენჰაიმერმა უფრო ზუსტი მონაცემებიც მოიყვანა. AA რეიტინგის მქონე ტექნოლოგიური ემიტენტების კაპიტალური დანახარჯები მეორე კვარტალში წლიურად 65%-ით გაიზარდა. ეს ზედიზედ მეათე კვარტალია, როცა მათი ერთობლივი ზრდა 35%-ს აჭარბებს. აშშ-ში კონვერტირებადი ობლიგაციების გამოშვებამ წლის დასაწყისიდან 135 მილიარდ დოლარს მიაღწია. მთლიანი მოცულობის 44% ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ მსესხებლებზე მოდის. Goldman-ის საკრედიტო გუნდმა აშშ-ში საინვესტიციო დონის ფასიანი ქაღალდების გამოშვების წლიური პროგნოზი 200 მილიარდი დოლარით, რეკორდულ 2,3 ტრილიონ დოლარამდე გაზარდა. ამ მიწოდების მეოთხედს ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული ემიტენტები შეადგენენ.
ამავე გამოცემის სხვა ამბები.

As Trump eyes new attack, Iran vows to retaliate beyond the Mideast and target financial assets, while oil markets brace for generational damage
Apollo Global Management-ის (Apollo Global Management) მთავარმა ეკონომისტმა ტორსტენ სლოკმა ოპენჰაიმერის ანგარიშამდე ხუთი დღით ადრე დაწერა, რომ ადრინდელი „დანაზოგების სიჭარბე“ „დანაზოგების დეფიციტად“ იქცა.
სლოკის თქმით, ორი ათწლეულის ულტრადაბალი განაკვეთები ჭარბი დანაზოგებითა და არასაკმარისი საინვესტიციო შესაძლებლობებით იყო გამოწვეული. მან დაწერა: „ეს ახლა შეიცვალა. დღეს პროექტები კაპიტალზე მეტია... როცა პროექტები ბევრია და კაპიტალი მწირი, კაპიტალი პროექტებისთვის უფრო მაღალ შემოსავალს ითხოვს. ბაზრის დამაბალანსებელი შემოსავალი უფრო მაღალი სარგებელია“.
სლოკმა აღნიშნა, რომ ეს მეორეულ ობლიგაციების ბაზრებზე უკვე ჩანს. უმსხვილესი ღრუბლოვანი გამოთვლითი კომპანიების ყველაზე გრძელვადიანი ობლიგაციების სპრედები გაიზარდა. მან დაწერა: „2026 წელს გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების უმეტესობა დღეს გამოშვების ფასზე ფართო სპრედით ივაჭრება. ინვესტორები კვლავ ყიდულობენ. ისინი უბრალოდ მეტს ითხოვენ“.
სლოკის განმარტებით, მონაცემთა ცენტრები, ელექტროენერგიის წარმოება, გადამცემი ქსელები და სახელმწიფო დეფიციტი დანაზოგებზე გრძელვადიან მოთხოვნას ქმნის. ამიტომ კონკურენცია მრუდის გრძელვადიან მონაკვეთში იყრის თავს და გრძელვადიანი განაკვეთები მოკლევადიანზე მეტად გაიზარდა. ოპენჰაიმერმაც აღნიშნა, რომ გერმანიისა და იაპონიის 30-წლიანი ობლიგაციების სარგებელი ჯერ კიდევ 2022 წელს ნულთან ახლოს იყო.
ოპენჰაიმერი დღევანდელ ტექნოლოგიურ სექტორს 2008 წლის ბანკებს ადარებს. ფინანსურ კრიზისამდე ბანკები მცირე ხნით S&P 500-ის უდიდეს სექტორად იქცნენ, თუმცა მათი შეფასებები უკიდურესი არ ყოფილა. ბანკების მოგებას ბერკეტის სწრაფი ზრდა და აშშ-ის უძრავი ქონების ბუშტის დაფინანსება ზრდიდა. საცხოვრებელი უძრავი ქონების ბაზრის ჩამოშლასა და რეცესიას ბანკების მოგებაც დაეცა.
მისი შეფასებით, დღეს სამი განსხვავებაა. ტექნოლოგიური კომპანიების მოგება კვლავ „ძალიან მყარია“, ხოლო საბალანსო მდგომარეობა „საერთო ჯამში ძლიერია“. S&P 500-ის ერთობლივი პროცენტის დაფარვის კოეფიციენტი ბოლო 20 წლის 99-ე პროცენტილშია, მედიანური აქციის მაჩვენებელი კი 68-ე პროცენტილშია. ხელოვნური ინტელექტის გამოთვლით რესურსზე მოთხოვნა „ჩქარდება და მიწოდებას აჭარბებს“. Microsoft მონაცემთა ცენტრების სიმძლავრის ექვს წელიწადში გასამმაგებას გეგმავს. Nvidia-მ კი გაიმეორა პროგნოზი, რომ ხელოვნური ინტელექტის საერთო პოტენციური ბაზარი 2030 წლისთვის 3 ტრილიონიდან 4 ტრილიონ დოლარამდე მიაღწევს.
თუმცა, ოპენჰაიმერმა დაწერა: „მოგების ზრდის ნებისმიერმა შენელებამ, კაპიტალის გაცილებით მაღალი ღირებულების პირობებში, შეიძლება აქციების ფასები დაწიოს და მომავალი ფულადი ნაკადების მიმართ ნდობა შეამციროს მთელ ეკოსისტემაში, უმსხვილესი ღრუბლოვანი კომპანიებიდან კაპიტალური დანახარჯების ბუმით მოსარგებლე ჩიპებისა და ინფრასტრუქტურის მიმწოდებლებამდე“.
ინვესტორებმა ეს დაძაბულობა 14 სექტემბერს იხილეს. Anthropic-ის (Anthropic) აღმასრულებელმა დირექტორმა დარიო ამოდეიმ უსაფრთხოების გამო მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის განვითარების შენელება მოითხოვა. მის მოწოდებას OpenAI-ის სემ ალტმანიც სწრაფად შეუერთდა. Nvidia 3%-ზე მეტით დაეცა, სხვა ჩიპების მწარმოებლები 5%-დან 6%-მდე შემცირდნენ, ხოლო ფილადელფიის ნახევარგამტარების ინდექსი თითქმის 6%-ით დაეცა. Alphabet, Microsoft და Meta იმავე დღეს გაიზარდა.
D.A. Davidson-ის (D.A. Davidson) ტექნოლოგიური კვლევების ხელმძღვანელმა გილ ლურიამ Fortune-ს განუცხადა, რომ ეს სხვაობა არათანაბარ რისკს ასახავდა. ხელოვნური ინტელექტის პროგრესის შენელების შემთხვევაში, უმსხვილეს ღრუბლოვან კომპანიებს მონაცემთა ცენტრების გაფართოების შეჩერება და უკვე აშენებულიდან „შემოსავლის მიღება“ შეუძლიათ. ჩიპებისა და ინფრასტრუქტურის მიმწოდებელ კომპანიებს ასეთი შესაძლებლობა არ აქვთ.
თემებიდარიო ამოდეიპიტერ ოპენჰაიმერისემ ალტმანიტორსტენ სლოკიAnthropicApollo Global ManagementGoldman SachsMetaMicrosoftNvidia
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 18 სექტემბერი, 2026

Hackers pushed freezers at hundreds of French supermarkets to 122 degrees. Now the Pentagon is asking whether the same thing hit U.S. military bases

AI boom hits a wall on Wall Street as OpenAI cuts fundraising target while Meta gets a credit warning over its cash flow, spending and monetization
სხვა ამბები ამ განყოფილებიდან.

Ryanair CEO warns fares could rise by up to 20% in 2027 as fuel bill jumps by $2.2 billion

Militär: Deutschland und Großbritannien sollen bei militärischer KI kooperieren

Luftfahrt: Ryanair startet Sparprogramm gegen Kerosin-Schock
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.