ჰორმუზის სრუტეში შეფერხებებმა ნავთობის ფასი 100 დოლარს გადააჭარბა

იემენის ჰუთების დაჯგუფების მიერ სამხრეთ საუდის არაბეთზე ბოლო დღეებში განხორციელებულმა სარაკეტო და დრონებით თავდასხმებმა მიწოდების გაურკვევლობა გაზარდა. სამშაბათს დაჯგუფებამ აბჰაში, ხამის მუშაიტში, ჯიზანსა და ნაჯრანში სამოქალაქო და ეკონომიკურ ობიექტებს დაარტყა. დაშავდა 73 ადამიანი, მათ შორის ქალები და ბავშვები.

ეს თავდასხმა იემენის ხანგრძლივ ომში მკვეთრი ესკალაციაა. გაეროს შუამავლობით მიღწეული ზავის პირობებში თითქმის ოთხწლიანი შედარებითი სიმშვიდის შემდეგ, ომი ივლისში კვლავ გამწვავდა.

IG Group-ის მთავარი საბაზრო ანალიტიკოსის, კრის ბოშამის თქმით, ჰორმუზში შეფერხებების გაგრძელების გამო ფასები ზრდის ზეწოლის ქვეშ დარჩება. მან თქვა: „აშშ-ის საპირისპირო მტკიცების მიუხედავად, ჰორმუზი მის კონტროლქვეშ არ არის და ნავთობი თავისუფლად არ მიედინება“.

ბოშამის თქმით, სრუტეში გავლა მკაცრად შეზღუდულია და გემებზე თავდასხმები გრძელდება. ჰუთების მიერ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებმა ენერგეტიკულ ბაზრებს დამატებითი საფრთხე შეუქმნა. მან აღნიშნა, რომ უახლოესი თვის ფიუჩერსები სპოტურ ფასზე უფრო ძვირად იყიდება. ეს შეფერხებების გაგრძელების მოლოდინსა და მსოფლიო ეკონომიკაზე მზარდ ზეწოლას ასახავს.

გაერთიანებული სამეფოს საზღვაო ვაჭრობის ოპერაციების ცენტრმა კვირას განაცხადა, რომ ჰორმუზში მოძრავ გემს უცნობი ჭურვი მოხვდა. ირანის ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსმა ორშაბათს განაცხადა, რომ სრუტის თავზე მფრინავი მოწინავე MQ-1 დრონი შეაჩერა და გაანადგურა.

ბოშამმა თქვა: „რადგან მოლაპარაკებას არავინ ჩქარობს, ნავთობის ფასები, როგორც ჩანს, ზრდას განაგრძობს. მარტის მაქსიმუმებთან დაბრუნება არა შესაძლებლობის, არამედ დროის საკითხია“.

ჰორმუზზე შესაძლო შეთანხმებების განსახილველად ომანში დაგეგმილი სპარსეთის ყურის ქვეყნებისა და ირანის შეხვედრა გადაიდო. ამან ექვსთვიანი ომის დასრულების დიპლომატიურ მცდელობებს კიდევ ერთი დარტყმა მიაყენა. ირანმა ორშაბათს განაცხადა, რომ იემენში ბოლო მოვლენების გამო შეხვედრა საუდის არაბეთმა გადადო.

რაიტმა დიპლომატიური გარღვევის მოლოდინიც შეამცირა. ბლუმბერგის ცნობით, მან თქვა: „დღეს ირანთან შეთანხმებაზე დაყრდნობა ნამდვილად არაგონივრული ფსონია“.

ლივერპულის ჯონ მურის უნივერსიტეტის საზღვაო ცენტრის ხელმძღვანელმა აბდულ ხალიქმა ფასების ზრდის მიზეზად ბაბ-ელ-მანდების სრუტესთან ჰუთების მზარდი გავლენაც დაასახელა. მან ალ ჯაზირას განუცხადა: „ბაბ-ელ-მანდების სრუტე ახლა დიდწილად ჰუთების კონტროლქვეშაა“.

ხალიქის თქმით, ჰუთებმა მოკას პორტი, ჰანიშისა და ზუქარის კუნძულები, სტრატეგიული კუნძული პერიმი, იგივე მაიუნი, და ქალაქი დუბაბი დაიკავეს. შედეგად, ისინი იემენის წითელი ზღვის მთელ სანაპიროს ფაქტობრივად აკონტროლებენ.

ხალიქმა აღნიშნა, რომ ომამდე ჰორმუზში ტრანზიტის საომარი რისკის დაზღვევა კორპუსის ღირებულების დაახლოებით 0,25% იყო. გემისა და მარშრუტის მიხედვით, ეს მაჩვენებელი 3%-დან 10%-მდე გაიზარდა.

მან თქვა: „100 მილიონი დოლარის ღირებულების ნავთობმზიდისთვის ერთი ტრანზიტის საომარი რისკის პრემია 3 მილიონიდან 10 მილიონ დოლარამდეა. ამას ტვირთის დაზღვევა და გადაზიდვის ხარჯებიც ემატება“.

ხალიქმა დასძინა: „აშშ შესაძლოა საომარ სივრცეს მნიშვნელოვანწილად აკონტროლებდეს, მაგრამ ნორმალური კომერციული ნაოსნობის აღდგენისთვის საჭირო პირობები არ შეუქმნია. სწორედ ამიტომ იზრდება ნავთობის ფასი, მიუხედავად იმისა, რომ ვაშინგტონი გამარჯვებას აცხადებს“.

თემებიდონალდ ტრამპიკრის რაიტიკრის ბოშამიაბდულ ხალიქიIG Groupისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსილივერპულის ჯონ მურის უნივერსიტეტის საზღვაო ცენტრიჰორმუზის სრუტეირანისაუდის არაბეთი

გამოქვეყნდა 14 სექტემბერი, 2026