ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი პეკინში შუამავლობაზე იმსჯელებს

გასულ კვირას აშშ-მა და მისმა ევროპელმა მოკავშირეებმა, მათ შორის საფრანგეთმა, გერმანიამ და გაერთიანებულმა სამეფომ, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მმართველ საბჭოში ინიციატივა წარმატებით გაიტანეს. შედეგად, სააგენტომ ირანის საკითხი გაეროს უშიშროების საბჭოს გადასცა.

მსგავსი მიმართვა ბოლოს 20 წლის წინ შედგა. ამას ირანის წინააღმდეგ გაეროს უშიშროების საბჭოს ექვსი რეზოლუციის მიღება მოჰყვა. ქვეყანას მასშტაბური სანქციები დაუწესდა, რომლებმაც მისი ეკონომიკა მძიმედ დააზარალა.

თუმცა, ამჯერად ნაბიჯს ძირითადად სიმბოლური მნიშვნელობა ექნება. ჩინეთი და რუსეთი მას მკაცრად ეწინააღმდეგებიან და უშიშროების საბჭოს ნებისმიერ ახალ ზომას ვეტოს დაადებენ.

დასავლეთი თეირანზე ზეწოლას სხვა მიმართულებებითაც აგრძელებს. ირანის ბირთვული უწყების ხელმძღვანელ მოჰამედ ესლამის ვენაში ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ამ კვირის გენერალურ კონფერენციაზე დასწრება აეკრძალა. ამის საფუძველი ევროპული სახელმწიფოების მიერ გასულ წელს აღდგენილი „სნეპბექ“ სანქციები გახდა.

აშშ-მა ირანის წინააღმდეგ საკუთარი სანქციების გაფართოებაც განაგრძო. ვაშინგტონმა ირანის მთავრობის საერთაშორისო საზოგადოებისგან კიდევ უფრო იზოლირებისთვის „ოპერაცია ეკონომიკური განდევნილი“ დაიწყო. ამასთან, აშშ ირანის სამხრეთ პორტებს საზღვაო ბლოკადაში აქცევს და ქვეყნის ეკონომიკურ შეზღუდვას ცდილობს.

სანქციები ასევე შეეხო ჩინეთთან დაკავშირებულ ბევრ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას, კომპანიასა და ფინანსურ არხს. აშშ მათ ირანთან გარიგებების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. თუმცა, ამ დრომდე სანქციები ჩინეთის მსხვილ ბანკებს არ შეხებია.

ორშაბათს აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ ირანის სანქციების ფარგლებში რუსეთის ვითიბი ბანკი (VTB Bank) სანქცირებულთა სიაში შეიყვანა. განცხადებებში უწყებას ჩინეთი არ უხსენებია. თუმცა, რუსეთის სიდიდით მეორე ბანკი ერთადერთია, რომელსაც კონტინენტურ ჩინეთში ლიცენზირებული ფილიალი აქვს. მას ჩინეთის ეროვნულ საგადახდო სისტემაზე პირდაპირი წვდომაც აქვს.

ჩინეთი ირანული ნედლი ნავთობის უდიდეს მყიდველად რჩება. პეკინმა პირობა დადო, რომ სანქციების მიუხედავად საკუთარ ინტერესებს დაიცავს. ჩინეთი აშშ-ის ბლოკადის მიღმა შენახული ირანული ნავთობის შესყიდვას აგრძელებს.

ამ კვირაში აშშ-ში ყურადღება ირანის სამხედრო შესაძლებლობებთან ჩინეთის კავშირებმაც მიიპყრო. უოლ სტრიტ ჯორნალის (The Wall Street Journal) ცნობით, ირანმა ჩინური სუბიექტებისგან მაღალი გარჩევადობის თანამგზავრული სურათები მიიღო. ეს იორდანიაში აშშ-ის სამხედრო ბაზაზე თავდასხმამდე მოხდა, რომლის შედეგადაც სამი ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა.

ჟურნალისტების შეკითხვის პასუხად ტრამპმა ინციდენტის მნიშვნელობა შეამცირა. მან თქვა: „ჩინელები ძირითადად იმას აკეთებენ, რასაც ჩვენ ვაკეთებთ“.

ტრამპმა სი ძინპინის შესახებ ცალკე განაცხადა: „ვფიქრობ, ის საკმაოდ გონივრულად იქცეოდა“. მან დასძინა: „როცა ამბობენ, რომ ჩინეთი ჩვენზე ჯაშუშობს, ვპასუხობ, მართალი ხართ, ჩვენც ვჯაშუშობთ მათზე“.

თემებიაბას არაღჩიდონალდ ტრამპივან იმოჰამედ ესლამიმოჰამედ ჯავად ზარიფისი ძინპინიჰამედ ვაფაეიბრიკსიირანიჩინეთი

გამოქვეყნდა 15 სექტემბერი, 2026