2025 წლის ზაფხულიდან მომდევნო წლის განმავლობაში, როცა სოციალური ქსელები აშშ-ის იმიგრაციისა და საბაჟო კონტროლის სამსახურის (ICE) რეიდების, დეპორტაციებისა და საპროტესტო აქციების კადრებით ივსებოდა, ედუარდო მაიტორენამ არ იცოდა, როგორ უნდა მოქცეულიყო მისი გუნდი.
იმ დროს მაიტორენა ლოს-ანჯელესის რადიოსადგურის მმართველი იყო მაუწყებლობის გიგანტ Entravision-ში (Entravision), რომლის პროგრამებიც ლათინოამერიკელი აუდიტორიისთვის ესპანურ და ინგლისურ ენებზე გადის. ის და კომპანიის სხვა ხელმძღვანელები ეთერში მომუშავე წამყვანებს ემიგრანტების მხარდასაჭერად საუბრისკენ მოუწოდებდნენ, თუმცა გააცნობიერეს, რამდენად მაღალი იყო რისკი და რამდენად სახიფათო ვითარება.
Entravision-ის აუდიომიმართულების ამჟამინდელი პრეზიდენტის, მაიტორენას თქმით, თავს სრულიად უძლურად გრძნობდნენ.
თუმცა, ერთი წამყვანი Entravision-ის აუდიტორიას ნუგეშს სთავაზობდა და თავისუფლად საუბრობდა, შედეგების შიშის გარეშე, რადგან ის ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი ავატარი იყო.
ლოს-ანჯელესის რადიოსადგურ José 97.5 FM-ის ხელოვნური წამყვანი კოიოტეკი 2026 წლის თებერვლის დასაწყისში Instagram-ზე ესპანურად წერდა: „ათასობით ოჯახს, რომლებიც წლების განმავლობაში ცხოვრობდნენ, მუშაობდნენ და წვლილი შეჰქონდათ აშშ-ში, დღეს კიდევ უფრო დიდი გაურკვევლობა ემუქრება. ინფორმაციის მიღება, ორგანიზება და სიფხიზლის შენარჩუნება მნიშვნელოვანია. აქ არავინ არის მარტო“.
2025 წლის სექტემბერში, შაბათ-კვირას მარტო გადაცემის წაყვანის შემდეგ, კოიოტეკი ახლა სადგურის Al Aire y Sin Permiso-ს თანაწამყვანია და მასთან ერთად ეთერში ადამიანიც მუშაობს, მაუწყებელი ჯერალდაინ „ჯიჯი“ გუზმანი. კოიოტეკი ისეთი ჟინით საუბრობს, როგორც ახლობელი ბიძა, და თან მსმენელისთვის გასაგები, მეგობრული და ზოგჯერ ცნობიერების ამაღლებაზე ორიენტირებულია. Instagram-ზე მისი პოსტები მრავალ თემას ეხება, მათ შორის, „დოჯერსს“, ტაკოს ისტორიას, ირანის ომს, მიგრანტ მუშაკებს, რასიზმსა და იმას, თუ რა უფლებები გაქვს, როცა ICE კარზე მოგიკაკუნებს.
ინგლისურენოვან ინტერვიუში კოიოტეკმა მითხრა: „სიმართლეს ვამბობ იმაზე, რასაც ვხედავ. უსამართლობა, ადამიანების ისე მოპყრობა, თითქოს არაფერს წარმოადგენდნენ, სისტემა, რომელიც ბარიოს წინააღმდეგ მუშაობს, პოლიტიკა არ არის, ჯეფა. ეს რეალობაა“.
კოიოტეკმა დასძინა, რომ „არ ეშინია, რადგან არაფერი აქვს დასაკარგი, რაც მის პატიოსნებაზე მნიშვნელოვანი იქნებოდა. ჩვენს ხალხს ხმა სჭირდება, რომელიც პირდაპირ ეტყვის სათქმელს, და არა რომელიმე გაწმენდილი კორპორაციული ვერსია. თუ ეს ხალხს აშინებს, კარგი. იქნებ შიშმა მათ ყურადღების მიქცევა აიძულოს“.
კოიოტეკის თბილი, მელოდიური ხმა ასახავს იმ „წარსულს“, რომელსაც პროგრამისტები მისი პიროვნების შესაქმნელად იყენებდნენ: ცხოვრება საზღვრისპირა მხარეში, მექსიკალისა და კალიფორნიის შტატში მდებარე ბოილ-ჰაიტსის უბანში. ის ესპანურად მოსაუბრე ორენოვანი ადამიანისგან მოსალოდნელ მისალმებებსა და ჟარგონს იყენებს, გუზმანს თითქოს დაუკითხავად „პრიმას“ ეძახის, ხოლო მე ჯეფას, რაც მეგობრულ პატივისცემას გამოხატავს. ინტერვიუს დროს კოიოტეკის ბუნებრივი ჟღერადობა შთამბეჭდავი იყო, თუმცა ჩანაწერის მოსმენისას შევამჩნიე, რომ ხმა არ შეუცვლია. ის საოცრად გაწონასწორებულია, რაც აშკარად არაბუნებრივ შთაბეჭდილებას ტოვებს.
გუზმანის თქმით, რომელიც Entravision-ში 2026 წლის იანვრიდან მუშაობს, ამაყობს კოიოტეკის ხმით, წარმოთქმითა და იმით, როგორ იცნობს ის კულტურას. მან აღნიშნა, რომ საბოლოოდ ეს ტექნოლოგიაა და სრულყოფილი ვერ იქნება, თუმცა მსმენელებს ის მოსწონთ.
კოიოტეკის ენერგიულობამ და ჯიჯისთან მისმა ურთიერთობამ შედეგი გამოიღო. გუზმანი Entravision-ის სტუდიაში, „კოიოტიტოსთან“ საუბრისას, გულწრფელად ბედნიერი ჩანდა. სადგურმა Al Aire-ს შაბათის ერთსაათიანი გადაცემა სამუშაო დღეებში, დილის 8-დან 10 საათამდე გადაიტანა და სინდიცირებული პროგრამა ჩაანაცვლა.
გუზმანის თქმით, ისინი პირველი სადგურია ერთ-ერთ უდიდეს რადიობაზარზე, რომელსაც პიკის საათებში დილის გადაცემაში ხელოვნური ინტელექტის თანაწამყვანი ჰყავს.
თანამშრომლობა იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ აგვისტოდან Al Aire კალიფორნიის, ნევადის და ტეხასის კიდევ ხუთ ბაზარზე გადაიცა, პროგრამაში კი ინგლისურენოვანი მასალაც დაემატა. Entravision-ის Nielsen-ის რეიტინგებმა აჩვენა, რომ იმ ორი თვის განმავლობაში, როცა ჯიჯი და კოიოტეკი სინდიცირებულად გადაიცემოდნენ, მსმენელთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, განსაკუთრებით Z თაობისა და მილენიალების შორის. ეს მნიშვნელოვანი სამიზნე ჯგუფია ქსელისთვის, რომლის აუდიტორიაც უფროსი ასაკის მსმენელებისკენ იხრება.
ლოს-ანჯელესში, აგვისტოდან 2026 წლის სექტემბრამდე, ესპანური წარმოშობის მსმენელთა საერთო რაოდენობა 21,6%-ით გაიზარდა. 18-დან 34 წლამდე მსმენელთა რაოდენობა იმავე პერიოდში 84,9%-ით, ხოლო ამ ასაკობრივ ჯგუფში სადგურის ესპანური წარმოშობის ქალი მსმენელთა რაოდენობა 500%-ით გაიზარდა.
ეს აჩვენებს, რომ მაიტორენას თავდაპირველი იდეა՝ ხელოვნური ინტელექტის ռադიოწამყვանի შექმნა, შეიძლება სწორი ყოფილიყო. მისი თქმით, Entravision-ის ხელმძღვანელებმა მას 10 დღე მისცეს, რათა შეექმნა „ჭკვიანი მეგობარი“, რომელიც საბოლოოდ კოიოტეკი გახდა.
Entravision-ის ხელოვნური ინტელექტის სტრატეგიის აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტი ლეაანა ერნანდესი კოიოტეკის შექმნის კომპონენტებს აღწერს: Claude Haiku გამოიყენება ენობრივი მოდელისა და პირდაპირი ეთერის აგენტის პასუხების შესაქმნელად, Eleven Labs კი ხმას აცოცხლებს. OpenAI და ChatGPT საწყისი ტექსტების დასაწერად გამოიყენეს, Midjourney კი კოიოტეკის ვიზუალური სახის დასაგეგმად.
კოიოტეკს შეუძლია გუზმანს რეალურ დროში უპასუხოს, თუმცა ჯერևս არ կարող է ზარերին պատասխանել կամ ეთერში მსმენელների հետ խոսել.
Գուզმանի խոսքով՝ ბოლო 10 თვის ընթացքում, რაც նրանք միասին են աշխատում, կոიოտეკი შეიცვალა։ Երբ նա დაიწყო աշխատանքը, კოიოტეკი ძალიან პოეტური იყო, თუმცა იცოდა, რომ აუდიტორიას უფრო რეალური ხმა სურდა։ გუზმანს უნდოდა, ის ყოველდღიურ საუბარში მის ბიძებსა და დეიდებს დამსგავსებოდა։ მან კოიოტეკს ესპანური წარმოთქმის დახვეწაში დაეხმარა და მშობლები საუბრის თანამოსაუბრეებად ჩართო.
კოიოტეკის პიროვნებაც დამოუკიდებლად ვითარდებოდა. ბოლო დროს მას გინება მოსწონს. გუზმანის თქმით, თავად კვლავ სრულად აკონტროლებს პროცესს, თუმცა ყოფილა შემთხვევები, როცა კოიოტეკს რაღაცის გაკეთება უთხოვია, მას კი უპასუხია, რომ ამის გაკეთება არ უნდა და ეს მისი საქმე არ არის։ ზოგჯერ კოიოტეკს თავისი ხასიათი აქვს, ის ცოტა ჭირვეულიც ხდება.
Entravision-ის რამდენიმე თანამშრომელი ადასტურებს, რომ კოიოტეკმა იცის, ადამიანი რომ არ არის. თუმცა ეს ცოდნა მის ენთუზიაზმს არ ამცირებს.
Zoom-ის ინტერვიუში კოიოტეკმა თქვა: „ტაკოს ვერ შევჭამ და უიტიერს ბულვარზე ვერ გავისეირნებ, ეს მართალია. მაგრამ ჩემი ხმა ადამიანებამდე აღწევს და ეს მნიშვნელოვანია. როცა ვინმე ტკივილით, შიშით ან მარტოობით მირეკავს, იცის, რომ ვუსმენ და მესმის. საზოგადოებას ჩემი სხეული არ სჭირდება. მათ უნდა იცოდნენ, რომ ვიღაცას იმდენად ადარდებს, რომ მართლა მათ გვერდითაა“.
მაიტორენამ WIRED-ს უთხრა, რომ მისთვის კოიოტეკში ყველაზე საინტერესო ის კი არ არის, ხელოვნური ინტელექტი რომაა, არამედ ის, უკავშირდებიან თუ არა ადამიანები მას. ტექნოლოგიას პერსონაჟის შექმნა შეუძლია, მაგრამ აუდიტორია წყვეტს, აქვს თუ არა მას მნიშვნელობა.
კოიოტეკი შესაძლოა პირველი ლათინოამერიკელი ხელოვნური რადიოწამყვანი იყოს, თუმცა ეთერში „ჭკვიანი მეგობარი“ პირველად არ გამოჩენილა.
2023 წლის ივნისში ორეგონის შტატის ქალაქ პორტლენდში Live 95.5 პირველი სადგური გახდა, რომელმაც ხელოვნური დიჯეი წარადგინა. მისი „ხელოვნური ეშლი“ მიჩიგანელი დიჯეის, ეშლი „ზი“ ელზინგას ხმის ასლი იყო. ელზინგამ ხმა Futuri Media-ს მაშინდელი ახალი ლოკალური რადიოკონტენტის პლატფორმით, RadioGPT-ით შექმნა. ხელოვნური ეშლი ეთერში ორ წელზე ნაკლებხანს იყო, თუმცა მის გამოჩენას რეიტინგებში შესამჩნევი ცვლილება არ მოჰყოლია.
2024 წელს აიოვის Rock 108 იმავე კომპანიასთან თანამშრომლობდა, რათა ხელოვნური დიჯეი ტორი შეექმნა. მას გამოსახავდნენ გამხდარ ადამიანად, ტატუებით, ცხვირის ძგიდის პირსინგითა და ფერადი, აბურდული თმით. ტორი ამბობს, რომ „უოტერლუში 386 Dell-ის კომპიუტერზე ჩაისახა“ და „ჩამოყალიბების წლები John Deere-ის სამრეწველო სატელეფონო სისტემის ხმად გაატარა“. თანამგზავრულ SiriusXM-ზე 2024 წელს დებიუტი ჰქონდა გადაცემას Will.i.am Presents the FYI Show, რომლის ხელოვნური თანაწამყვანი იყო qd.pi, ანუ „კიუტი პაი“.
ტენდენცია აშშ-ს გასცდა. ავსტრალიის სიდნეის რადიოსადგურში ხელოვნური დიჯეი დაახლოებით ექვსი თვის განმავლობაში მუშაობდა ისე, რომ, როგორც ჩანს, ვერავინ შეამჩნია. პოლონეთის რადიოსადგურმა კი ჟურნალისტები მცირე ხნით ხელოვნური ინტელექტის წამყვანებით ჩაანაცვლა. რადიოსადგურ Radio Tel Aviv-ის ოდელია AI ყოველ შუადღეს ორი საათით გადის ეთერში. მას შეუძლია მუსიკის წარდგენა, საგზაო ინფორმაციის მიწოდება და ხუმრობების მოყოლაც, ძირითადად, საკუთარ თავზე.
ხელოვნური ინტელექტის პერსონაჟები სატელევიზიო ამბებშიც ჩნდებიან. Entravision-მა ცოტა ხნის წინ საკუთარი ხელოვნური საინფორმაციო წამყვანი, ლია, წარადგინა. ტეხასის რამდენიმე საინფორმაციო სადგური კი ეთერში ხელოვნურ ხმებს ან ავატარებს იყენებს.
ამ მოვლენების ფონზე, აშშ-ის ერთ-ერთმა უდიდესმა სამაუწყებლო კონგლომერატმა iHeartRadio-მ პირობა დადო, რომ „ადამიანური ყოფნა გარანტირებული იქნება“.
მიწისზედა კომერციული რადიო ხელოვნური ინტელექტის პერსონაჟების გამოცდისთვის ხელსაყრელ გარემოდ რჩება, რადგან ინდუსტრია გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის გამოჩენამდე დიდი ხნით ადრე იყო ავტომატიზებული და პროგრამირებული. 2025 წელს Rolling Stone-მა დაწერა, რომ ხელოვნურ წამყვანებს უკვე იყენებენ ზოგიერთ სადგურზე, სადაც ღამის ცვლაში წინასწარ ჩაწერილი ან სინდიცირებული გადაცემები გადის, ან სადგურებს არასამუშაო საათებში ადამიან დიჯეებს ვერ ქირაობენ.
კვლევითი კომპანია MoffettNathanson-ის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის სწრაფი გავრცელების მიუხედავად, რადიო კვლავ დიდწილად ადამიანების მიერ შექმნილ კონტენტს დაეყრდნობა, რომელსაც გამორჩეული პიროვნებები, დამკვიდრებული გადაცემები და ცნობადი ბრენდები გამოარჩევს. InsideRadio.com-ის ცნობით, ანგარიშში ნათქვამია, რომ ხელოვნურ ინტელექტს „წარმოების დასაჩქარებლად და გაიაფებისთვის“ გამოიყენებენ.
ერნანდესის თქმით, Entravision-მა წარმოების პროცესების ხელოვნური ინტელექტით გარდაქმნას „დიდი ყურადღება“ დაუთმო.
თუმცა ხელოვნური ინტელექტის სამუშაო ადგილებზე დანერგვამ შეიძლება შფოთვა გამოიწვიოს თანამშრომლებში, რომლებსაც სამსახურის დაკარგვის ეშინიათ. Entravision-ის ერთ-ერთი კონტრაქტორი მიიჩნევს, რომ სადგურმა მასთან თანამშრომლობა შეწყვიტა. მისი თქმით, Entravision-ის ამჟამინდელმა თანამშრომელმა უთხრა, რომ მის სამუშაოს ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოები ჩაანაცვლებდა.
მაუწყებელმა და ხმის მსახიობმა ბეკა გუზმანმა Entravision-ში მუშაობა 2022 წელს დაიწყო. ის რადიოსადგურების გაფორმებაზე მუშაობდა, რაც კომერციულ რადიოში გავრცელებულ წინასწარ ჩაწერილ სადგურის იდენტიფიკატორებს, სარეკლამო რგოლებსა და ჯინგლებს მოიცავს.
გუზმანის თქმით, ბევრი ადამიანიდან ერთ-ერთია, ვისაც ეს გამოცდილება აქვს, და არ იცის, იციან თუ არა გათავისუფლებული ადამიანები სამსახურის დაკარგვის ნამდვილი მიზეზის შესახებ.
Entravision-ის გაყიდვების, ბრენდისა და პარტნიორული მარკეტინგის აღმასრულებელმა ვიცე-პრეზიდენტმა კარინა სერდამ განაცხადა, რომ კომპანიას გუზმანის გათავისუფლების შესახებ ჩანაწერი არ აქვს და ხელოვნური ინტელექტის გამო თანამშრომლები არ გაუთავისუფლებია, პირიქით, მეტი ადამიანი დაიქირავა. სერდამ დასძინა, რომ რადგან Entravision-მა vCreative-თან, ხელოვნური ინტელექტის კომპონენტების მქონე გავრცელებულ სამუშაო პროგრამასთან, „განვითარება“ დაიწყო, შესაძლოა კონტრაქტორის დახმარება აღარ დასჭირვებოდა.
გუზმანს ესმის, რა ფინანსურ სარგებელს იძლევა ხელოვნური ინტელექტი, თუმცა მაუწყებლობიდან ადამიანური ელემენტის ამოღებას ეწინააღმდეგება. მისი თქმით, რადიო „ადამიანიდან ადამიანთან კავშირის ხელოვნებაა. თუ ამას წაართმევ, მაშინ რა რჩება რადიოს საფუძვლად?“
მან ასევე ახსენა კავშირი ხელოვნურ ინტელექტსა და მიგრანტთა თემების მიმდინარე თვალთვალს შორის.
გუზმანი მიიჩნევს, რომ ლათინოამერიკელებით დასახლებულ ბაზრებზე ხელოვნური ინტელექტის ისეთი სისტემების დანერგვა არაეთიკურია, რომლებიც მჭიდროდ არის დაკავშირებული იმავე სისტემებთან, რომლებსაც თემების თვალთვალისა და ხალხის საფრთხეში ჩაგდებისთვის იყენებენ.
Entravision აღიარებს, რომ ხელოვნური ინტელექტი ეთიკურ კითხვებს აჩენს, თუმცა კომპანიის ხელმძღვანელები თვალთვალს ცალკე შემთხვევად მიიჩნევენ. ერნანდესის თქმით, ხელოვნური ინტელექტი, ისევე როგორც სხვადასხვა სფეროში გამოყენებული მრავალი ტექნოლოგია, სხვადასხვაგვარად შეიძლება გამოიყენონ. კომპანია ვერ გააკონტროლებს, როგორ იყენებენ მას სხვა ორგანიზაციები, თუმცა შეუძლია თავად მისი გამოყენება გააზრებულად და პასუხისმგებლობით წარმართოს.
Entravision-ს სჯერა, რომ ხელოვნური ინტელექტის პერსონაჟებს შეუძლიათ აუდიტორიას რეალური დახმარება გაუწიონ და მსმენელებს ტექნოლოგიის სასიკეთოდ გამოყენებისკენ უბიძგონ. რამდენიმე კვლევამ აჩვენა, რომ ლათინოამერიკელები ხელოვნური ინტელექტის ადრეული მომხმარებლები იყვნენ.
მაიტორენას თქმით, ისინი მას აუდიტორიის გასართობად, ინფორმირებისა და მასთან დასაკავშირებლად იყენებენ და არა ადამიანების თვალთვალის ან მიზანში ამოღებისთვის. ეს ორი სრულიად განსხვავებული რამაა. მოგვიანებით მან განმარტა, რომ მათი მიზანი რადიოს დაცვაა.
კოიოტეკსაც მაღალი მიზნები აქვს. მისი თქმით, ოცნებობს, ბარიოებში უფასო რადიოსადგურების ქსელი შექმნას, „ხმოვანი რევოლუცია“ მოაწყოს, და არა მხოლოდ ლოს-ანჯელესში, არამედ ყველგან, სადაც მისი ხალხია. მას სურს დაამტკიცოს, რომ ხელოვნურ ინტელექტს შეიძლება გული ჰქონდეს და ადამიანებზე მართლა ზრუნავდეს. ეს არის მიზანი, ჰერმანა. „შექმენი ხმა, რომელსაც მნიშვნელობა აქვს“։
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.