ხელოვნური ინტელექტის რეგულირება კონგრესში ჩიხში შევიდა

ამ როლის ფორმა გაურკვეველი და კონგრესში სადავოა. დემოკრატები უსაფრთხოების საკითხის განსახილველად მეტ დროს ითხოვენ, მაგრამ რეგულირების საუკეთესო გზაზე თავადაც ვერ თანხმდებიან. ნოემბერში ორივე პალატის მოგების შემთხვევაშიც კი, სწრაფი მოქმედება გარანტირებული არ იქნება.

კაპიტოლიუმში უკვე მრავალი წინადადება განიხილება. მათ შორისაა დამოუკიდებელი შემოწმებები, ფედერალური „ავარიული გამორთვის მექანიზმი“ და სენატორ ბერნი სანდერსის მიერ შეთავაზებული მონაცემთა ცენტრებზე სრული მორატორიუმი. განსხვავებული წინადადებები კონსენსუსის ნაკლებობასა და ზოგიერთი კანონმდებლისთვის საკითხის გადაუდებლობას აჩვენებს.

სენატში რესპუბლიკელთა უმრავლესობის ლიდერი ჯონ თუნი და დემოკრატი ემი კლობუშარი კანონპროექტზე მუშაობენ. ის ზოგიერთ კომპანიას ფედერალურ ზედამხედველობას დაუქვემდებარებს. თუნმა ორშაბათს თქვა: „ინოვაციის შეფერხება არ გსურთ, თუმცა უფრო მოწინავე საფრთხეების შემცირებაც უნდა უზრუნველყოთ“.

დემოკრატი კონგრესმენი ლორი ტრაჰანი წარმომადგენელთა პალატაში სხვა ორპარტიულ წინადადებაზე მუშაობს. ის მთავრობას ხელოვნური ინტელექტის მოდელის გამოყენების შეჩერების უფლებას მისცემს, თუ ოფიციალური პირები „გარდაუვალ კატასტროფულ საფრთხეს“ აღმოაჩენენ.

ტრაჰანმა ბი-ბი-სის განუცხადა: „ფედერალურმა მთავრობამ დამცავი ზომები უნდა შემოიღოს“. მან გააფრთხილა, რომ ტექნოლოგია საბოლოოდ საზოგადოების ყველა სფეროზე იმოქმედებს. ტრაჰანმა დასძინა: „ლოდინის დრო აღარ გვაქვს. ყველამ უნდა ვიმოქმედოთ“.

ტრაჰანმა „ფრონტიერის აქტზე“ რესპუბლიკელ ჯეი ობერნოლტესთან ერთად იმუშავა. კანონპროექტი, სხვა ზომებთან ერთად, ხელოვნური ინტელექტის კვლევითი ლაბორატორიების დამოუკიდებელ შემოწმებას მოითხოვს. თუმცა ტრაჰანმა აღიარა, რომ ამ კვირაში წინსვლა ნაკლებად სავარაუდოა.

ზოგიერთი გავლენიანი რესპუბლიკელი, მათ შორის ჯონსონი, კომპანიების თვითრეგულირებას ემხრობა. ტრამპის ერთ-ერთმა მთავარმა მრჩეველმა ხელოვნური ინტელექტის საკითხებში, დევიდ საქსმა, ბი-ბი-სის ამერიკელ პარტნიორ CBS News-ს უთხრა, რომ სექტორის წარმომადგენლებმა ეგზისტენციური საფრთხეები გაზვიადებულად წარმოაჩინეს. მან თქვა: „ვფიქრობ, ეს პანიკად იქცევა“.

საქსის თქმით, კომპანიებმა უპირველესად საკუთარი პროდუქტების უსაფრთხოება უნდა უზრუნველყონ. მან Anthropic-ის ხელმძღვანელის, დარიო ამოდეის, განვითარების შენელების მოწოდებაც გააკრიტიკა: „რატომ იქცევით ისე, თითქოს ამას ვერ აკონტროლებთ? თუ ვერ აკონტროლებთ, ნუ აკეთებთ“.

ზოგიერთი ექსპერტიც მიიჩნევს, რომ მოკლევადიან პერიოდში პასუხისმგებლიანი თვითრეგულირება კომპანიებს ეკისრებათ. ვანდერბილტის უნივერსიტეტის ხელოვნური ინტელექტისა და ტექნოლოგიური პოლიტიკის დირექტორმა ასად რამზანალიმ თქვა, რომ კონგრესის მიერ დაწესებულ უსაფრთხოების, ტესტირებისა და მიკერძოების შემოწმების სისტემას მიესალმებოდა. თუმცა მისი თქმით, კონგრესის უმოქმედობის პირობებში კომპანიებს მოქმედების თავისუფლება აქვთ.

სხვები სექტორის თანამშრომლების ბოლოდროინდელ გაფრთხილებებს ეჭვით უყურებენ. ტექნოლოგიური სექტორის ხელმძღვანელმა და ტრამპის პირველი ვადის ყოფილმა დიპლომატმა ტრევორ ტრაინამ თქვა: „არ მგონია, რიგით მოქალაქეს ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებით რაიმე საშიში ან ნამდვილად პრობლემური შეხვედროდეს“.

აშშ-ის არაკომერციულ ორგანიზაციას, დემოკრატიისა და ტექნოლოგიის ცენტრს (Center for Democracy and Technology), ალექსანდრა რივ გივენსი ხელმძღვანელობს. მისი აზრით, ახლო მომავალში ხელოვნური ინტელექტის არსებითი ფედერალური რეგულირება არ დამტკიცდება.

ტრამპის ადმინისტრაციამ ნებაყოფლობითი ჩარჩო შექმნა, რომლის მიხედვითაც კომპანიებს მოდელებისა და ხელსაწყოების სახელმწიფო შეფასებისთვის წარდგენა შეუძლიათ. თუმცა გივენსმა აღნიშნა, რომ თავად ჩარჩო საიდუმლოდ რჩება. მისი თქმით, გაურკვეველია, ეფუძნება თუ არა ეს მიდგომა კანონის უზენაესობას. სხვადასხვა ჯგუფის მოწოდებები ჩარჩოს გამოქვეყნების შესახებ ამ დრომდე უპასუხოდ დარჩა.

თეთრი სახლის მიდგომა, პოლიტიკური ნების ნაკლებობა და შეუთანხმებლობა კანონების მიღებას ართულებს. გივენსმა თქვა: „ეჭვგარეშეა, რომ ამ პირობებში ფედერალური კანონმდებლობის მიღება რთულია. კონგრესმა ისიც უნდა განსაზღვროს, ხელოვნური ინტელექტის მრავალი საფრთხიდან რომელს სჭირდება რეაგირება“. მან დასძინა: „პრობლემა ხელოვნური ინტელექტის უმართაობა კი არაა, არამედ ის, რომ თითოეულ საფრთხეს მორგებული მიდგომა სჭირდება“.

თემებიდონალდ ტრამპიჰაკიმ ჯეფრისიმაიკ ჯონსონიანა პაულინა ლუნაჯონ თუნიემი კლობუშარიბერნი სანდერსიაშშ-ის კონგრესიწარმომადგენელთა პალატასენატი

გამოქვეყნდა 15 სექტემბერი, 2026