მეცნიერებმა სისხლში CTE-ის ბიომარკერი აღმოაჩინეს

მდგომარეობა გავრცელებულია რაგბისა და ამერიკულ ფეხბურთში

მეცნიერები ცოცხალ ადამიანებში ქრონიკული ტრავმული ენცეფალოპათიის, ტვინის დეგენერაციული დაავადების, დიაგნოსტირებასთან ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდნენ. კვლევამ სისხლში ისეთი ბიომარკერი გამოავლინა, რომელიც დაავადების მოწინავე ფორმას ადგენს.

ამჟამად CTE-ის დიაგნოსტირება მხოლოდ სიკვდილის შემდეგ, ტვინის ქსოვილის გამოკვლევით არის შესაძლებელი. დაავადებას თავის არეში განმეორებითი ტრავმები იწვევს. ის განსაკუთრებით გავრცელებულია შეჯახებითა და კონტაქტით გამორჩეულ სპორტის სახეობებში, მათ შორის ამერიკულ ფეხბურთში, რაგბისა და ფეხბურთში.

სენტ-ლუისში, ვაშინგტონის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის მეცნიერებმა სისხლში ცილის ფრაგმენტი, eMTBR-tau243, აღმოაჩინეს. მისი დონე მომატებულია არა მხოლოდ ალცჰაიმერის დაავადების, არამედ ტვინის სხვა დაავადებების დროსაც, რომლებსაც ტოქსიკური ცილის ერთნაირი დაგროვება ახასიათებს, მათ შორის CTE-ის დროს.

კვლევის თანახელმძღვანელმა, კანტა ჰორიემ, რომელიც სამედიცინო ჟურნალ JAMA Neurology-ში გამოქვეყნებული ნაშრომის თანაავტორია, განაცხადა: „შესაძლოა, ცოცხალ პაციენტებში CTE-ის დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის ახალი გზა გავხსნათ“.

მკვლევრებმა სისხლის ნიმუშები 11 ადამიანისგან აიღეს. აუტოფსიით მათ CTE დაუდასტურდათ. eMTBR-tau243-ის დონე ჯანმრთელ ადამიანებთან შედარებით უფრო მაღალი აღმოჩნდა და ტვინის დაავადების სიმძიმესთან ერთად იზრდებოდა.

ტესტმა მაღალი სიზუსტით შეძლო მოწინავე CTE-ის მქონე ადამიანების ჯანმრთელი ადამიანებისგან გარჩევა. თუმცა ადრეული სტადიის CTE-ის საიმედოდ გამოვლენა ვერ შეძლო.

ტესტის ვარგისიანობა CTE-ის დიაგნოსტიკისთვის ჯერ არ დადასტურებულა. მეცნიერები აცხადებენ, რომ თუ მასშტაბური კვლევები მათ მიგნებებს დაადასტურებს, ექიმები სისხლის ტესტით შეძლებენ CTE-ის რისკის ქვეშ მყოფი ადამიანების მდგომარეობის მონიტორინგს. ეს დაავადების სამკურნალო წამლების გამოცდასაც შეუწყობს ხელს.

ნეირომეცნიერმა ჩიჰირო სატომ, რომელმაც კვლევა ჰორიესთან ერთად დაწერა, თქვა: „ჩვენი კვლევა აჩვენებს, რომ ალცჰაიმერის დაავადების ბიომარკერი სხვა ტაუპათიებზეც ვრცელდება, მათ შორის CTE-ზე. ეს ცალკე აღებული ბიომარკერი არ იქნება. თუმცა, თუ ადამიანს თავის არეში განმეორებითი ტრავმების ისტორია აქვს, ალცჰაიმერზე ტესტის პასუხი უარყოფითია და ეს ბიომარკერი გამოვლინდა, შესაძლოა, მას CTE ჰქონდეს“.

CTE მეცნიერებისა და სპორტის სფეროებში კვლავ სერიოზულ შეშფოთებას იწვევს. ერთ-ერთ ბოლოდროინდელ კვლევაში NFL-ის თითქმის 400 მოთამაშის ტვინი გამოიკვლიეს. მათ ტვინი სიკვდილის შემდეგ გამოკვლევისთვის ჰქონდათ გადაცემული. 93,5%-ს CTE-ის ნიშნები აღმოაჩნდა.