ნავთობის ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებმა საუდის არაბეთი წნეხში მოაქცია

დონალდ ტრამპის სიტყვებს თუ დავუჯერებთ, სპარსეთის ყურეში პრობლემები მალე აღარ იქნება. აშშ-ის პრეზიდენტმა შაბათ-კვირას განაცხადა, რომ ყველაფერი კარგად და მშვიდობიანად წარიმართება. მისი თქმით, ჰუსიტებმა დაურეკეს და დაჰპირდნენ, რომ მის წინააღმდეგ არ იბრძოლებენ.

როგორც ჩანს, ტრამპისთვის ეს პრობლემა დროებით მოგვარებულია. ესკალაციის შედეგები სპარსეთის ყურეში აშშ-ის ახლო მოკავშირეებისთვის, განსაკუთრებით საუდის არაბეთისთვის, მისთვის აშკარად მეორეხარისხოვანია.

ჰუსიტებმა რამდენიმე დღეში იემენის დასავლეთი სანაპირო დაიკავეს. ამგვარად, მათ მნიშვნელოვანი ბაბ-ელ-მანდების სრუტე გააკონტროლეს. ჰორმუზის შემდეგ ირანის, თუნდაც არაპირდაპირი, გავლენის ქვეშ კიდევ ერთი სრუტე მოექცა, რადგან ჰუსიტები ირანის მოკავშირეებად მიიჩნევიან.

ამერიკული კვლევითი ორგანიზაცია „ნიუ ამერიკა ფაუნდეიშენის“ (The New America Foundation) წარმომადგენელმა ადამ ბარონმა ფრანს 24-ს განუცხადა: „ბაბ-ელ-მანდებზე კონტროლი ირანისა და ჰუსიტებისთვის უზარმაზარი უპირატესობაა“. მისი თქმით, ჰორმუზის მსგავსად, ბაბ-ელ-მანდებიც საზღვაო მიმოსვლის შემაფერხებელი ვიწრო მონაკვეთია. ბარონმა დასძინა: „თუ ორივე დაჯგუფება შეძლებდა გემების მიმოსვლის ეფექტიანად შეფერხებას როგორც წითელ ზღვაში, ისე სპარსეთის ყურეში, ეს ზეწოლის მძლავრი ბერკეტი იქნებოდა“.

ჰუსიტები თავდაპირველად საერთაშორისო გემებზე თავდასხმისგან თავის შეკავებას დაჰპირდნენ. ამის მიუხედავად, ერთი მხარისთვის ვითარება უკვე კატასტროფულია: საუდის არაბეთისთვის.

მსოფლიოს უმსხვილეს ნავთობის ექსპორტიორ საუდის არაბეთს არაერთი პრობლემა აქვს. რა შედეგები ექნება ამას გერმანიისთვის?

საუდის ნავთობით დატვირთული მრავალი სატვირთო გემი აქამდე ბაბ-ელ-მანდების სრუტით გადიოდა, ახლა კი მათ გადაადგილებას ხელს უშლიან. აშშ-ირანის ომის დაწყების შემდეგ საუდის არაბეთმა ნავთობის ექსპორტისთვის ალტერნატიული მარშრუტი შექმნა. ნავთობს ნავთობსადენით წითელ ზღვამდე ტუმბავდნენ, შემდეგ იანბუს პორტში გემებზე ტვირთავდნენ და ბაბ-ელ-მანდების გავლით, ძირითადად, აზიისკენ გადაჰქონდათ.

ახლა ორივე გზა ჩაიკეტა: სრუტეს ჰუსიტები აკონტროლებენ, იანბუსკენ მიმავალი ნავთობსადენი კი დაბომბეს. სავარაუდოდ, ირანის მომხრე შეიარაღებულმა დაჯგუფებებმა შაბათ-კვირას ერაყიდან ნავთობსადენს ცეცხლი გაუხსნეს. საუდის არაბეთმა ამის შემდეგ უსაფრთხოების მოსაზრებით ნავთობსადენით ნავთობის ტრანსპორტირება შეაჩერა.

კატარის დოჰის ინსტიტუტის (Doha Institute) საერთაშორისო კონფლიქტების პროფესორმა იბრაჰიმ ფრეიჰატმა ალ-ჯაზირას (Al Jazeera) განუცხადა: „ირანმა სტრატეგია შეცვალა“. ახალი დევიზის თანახმად, თავდასხმა საუკეთესო თავდაცვაა. ფრეიჰატმა დასძინა: „მედიის ცნობით, ირანმა ჰორმუზის სრუტეში გავლენის ნაწილი დაკარგა. ამიტომ მას ამის კომპენსირება მთელ რეგიონზე კონფლიქტის გაფართოებით სურს“. თავდასხმების თანადროულობა, სავარაუდოდ, შემთხვევითი არ იყო: ჰუსიტები ბაბ-ელ-მანდებთან წინ მიიწევდნენ, ხოლო საუდის ნავთობსადენს თავს დაესხნენ.