ნავთობის ფასი 5 ოქტომბერს ბარელზე 105,81 დოლარამდე გაიზარდა

ნავთობის სამომავლო ფასების პროგნოზირება შეუძლებელია. მის ცვლილებას რამდენიმე ფაქტორი განსაზღვრავს, თუმცა საბოლოოდ ყველაფერი მიწოდებასა და მოთხოვნაზეა დამოკიდებული. ეკონომიკური ვარდნის, ომისა და სხვა საფრთხეების ზრდისას ნავთობის ფასის მიმართულება შეიძლება სწრაფად შეიცვალოს.

ავტომობილის საწვავით შევსებისას მომხმარებელი მხოლოდ ნედლი ნავთობის საფასურს არ იხდის. ფასში მიწოდების ჯაჭვის რგოლების ხარჯებიც შედის, მათ შორის, ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნებისა და საბითუმო მოვაჭრეების ხარჯები. ამას გადასახადები და ადგილობრივი ბენზინგასამართი სადგურების ფასნამატიც ემატება.

მიუხედავად ამისა, საბოლოო ფასზე ყველაზე მკვეთრ გავლენას ნედლი ნავთობი ახდენს. მას, ჩვეულებრივ, ერთი გალონის ფასის ნახევარზე მეტი უკავია. ნავთობის გაძვირებას საწვავის გაძვირებაც მოჰყვება. თუმცა ნავთობის გაიაფებისას საწვავის ფასი ხშირად ნელა მცირდება. ამ მოვლენას ზოგჯერ „რაკეტებსა და ბუმბულებს“ უწოდებენ.

საგანგებო ვითარებისთვის აშშ-ს ნედლი ნავთობის მარაგი აქვს, რომელსაც სტრატეგიული ნავთობის რეზერვი ეწოდება. მისი მთავარი დანიშნულება კატასტროფის, მათ შორის, სანქციების, ძლიერი შტორმით გამოწვეული ზიანის ან ომის დროს ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა. მიწოდების შეფერხებისას რეზერვს ფასების მძიმე ზრდის შემსუბუქებაც შეუძლია.

ეს გრძელვადიანი გამოსავალი არ არის. რეზერვი მომხმარებლისთვის დაუყოვნებელი შეღავათის გაწევასა და ეკონომიკის კრიტიკული ნაწილების მუშაობის შენარჩუნებას ემსახურება. მათ შორისაა მნიშვნელოვანი დარგები, საგანგებო სამსახურები და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი.

ნავთობიცა და ბუნებრივი აირიც მნიშვნელოვანი ენერგეტიკული საწვავია. ნავთობის ფასის დიდმა ცვლილებამ შეიძლება ბუნებრივი აირის ბაზარზეც იმოქმედოს. მაგალითად, ნავთობის გაძვირებისას ზოგიერთმა დარგმა, სადაც შესაძლებელია, საქმიანობის ცალკეულ ნაწილებში ბუნებრივი აირი შეიძლება გამოიყენოს. ეს ბუნებრივ აირზე მოთხოვნას ზრდის.

ნავთობის შედეგების შესაფასებლად, ჩვეულებრივ, ორი ძირითადი საორიენტაციო მაჩვენებელი გამოიყენება.

ამ ორიდან Brent-ი ნავთობის გლობალურ ბაზარს უკეთ ასახავს, რადგან მსოფლიოში ვაჭრობაში ჩართული ნედლი ნავთობის დიდი ნაწილის ფასს განსაზღვრავს. ის ხშირად ნავთობის ისტორიული შედეგების შესაფასებლადაც საუკეთესო საშუალებაა. აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციაც კი წლიურ ენერგეტიკულ პროგნოზში ახლა Brent-ს ძირითად საორიენტაციო მაჩვენებლად იყენებს.

რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში Brent-ის მონაცემები აჩვენებს, რომ ნავთობის ფასი სტაბილური არასდროს ყოფილა. ომებისა და მიწოდების შემცირების გამო ის მკვეთრად იზრდებოდა. გლობალური რეცესიებისა და ჭარბი მიწოდების, რომელსაც „სიჭარბეს“ უწოდებენ, გამო კი ფასი მკვეთრად ეცემოდა.