ნორვეგიის ლიდერი ეჭვობს, რომ პუტინს მშვიდობა სურს

სტორემ თქვა, რომ ზედმეტად დიპლომატიურია, რათა გაამხილოს, რა იგრძნო ამ განცხადების მოსმენისას. თუმცა დასძინა: „ეს სიტყვა ჩემს ლექსიკაში არ იქნებოდა“.

მოლაპარაკებებში უიტკოფის გადამწყვეტი როლისა და ტრამპის ბოლო განცხადების გათვალისწინებით, რომ რუსეთი უკრაინაში „კარგად იქცეოდა“, ენდობა თუ არა სტორე ამ პირებს უკრაინისთვის სამართლიანი სამშვიდობო პროცესის გარანტებად? უნდა ენდობოდეს მათ ევროპა თუ არა?

საგარეო საქმეთა მინისტრად მუშაობის გამოცდილებისა და ტაქტის მიუხედავად, 66 წლის ნორვეგიელის პასუხი ცალსახად დადებითი არ ყოფილა. სტორემ თქვა: „მჯერა, რომ აშშ ამ ომის დასრულების გზას ეძებს“.

27 ოქტომბერს სტორემ და სტუბმა ინიციატივა საკუთარ ხელში აიღეს. იმის ნაცვლად, რომ დალოდებოდნენ, როდის შეათანხმებდა აშშ პუტინთან შეთანხმებას, რომელსაც ევროპისთვის დიდი შედეგები ექნებოდა, მათ კრემლს პირდაპირ დაურეკეს.

უკრაინის მხარდამჭერი ლიდერების პუტინთან ეს იშვიათი კონტაქტი იყო. 2022 წელს რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ ევროპა პუტინს იზოლაციაში ამყოფებდა. 90-წუთიანმა ზარმა ჩრდილოეთ ევროპის ზოგიერთი მეზობელი ქვეყნის, მაგალითად დანიისა და ლატვიის, წარმომადგენლები გააოცა და შეაშფოთა. მათი აზრით, ევროპას რუსეთის აგრესორი იზოლირებული უნდა ჰყოლოდა.

სტორემ ეს მოსაზრება უარყო და კრემლთან პირდაპირი საკომუნიკაციო არხის გახსნის გადაწყვეტილება დაიცვა. მან თქვა: „მოდი, ვაღიაროთ. ის იზოლირებული არ არის. მოსკოვამდე მხოლოდ ვაშინგტონის ხმა აღწევს“.

მისი თქმით, ნორვეგიასა და ფინეთს ამერიკელ მომლაპარაკებლებთან კარგი ურთიერთობა აქვთ, მაგრამ ომი ევროპაში მიმდინარეობს. „თვიდან თვემდე იმის ფიქრი, რომ ეს ომი დასრულდება, თუ ევროპა მოსკოვს არ დაელაპარაკება, ილუზია მგონია. ჩვენ გვჯერა, რომ პუტინამდე ევროპული ხმებიც უნდა აღწევდეს და უნდა უხსნიდეს, რატომ და როგორ ვუჭერთ მხარს უკრაინას“.

პუტინთან საუბრის შემდეგ, როგორ დაახასიათებდა სტორე მის განწყობას? საუბრისას რაციონალურად ჩანდა?

სტორემ უპასუხა: „პროფესიონალურად დავახასიათებდი. რაციონალურად დავახასიათებდი. ეს იყო საუბარი, რომელშიც პრინციპებზე შევთანხმდით: ერთმანეთს არ შევაწყვეტინებდით და განცხადებებს შევინარჩუნებდით. მისი არგუმენტები სრულიად მკაფიოდ გადმოიცა“.

ზოგიერთი ცნობის თანახმად, პუტინმა ზარი ორი ჩრდილოელი ლიდერისთვის სლავური ისტორიის შესახებ ლექციის წასაკითხად გამოიყენა და ამით ომი გაამართლა. ნორვეგიის ლიდერს სურს, ეს შთაბეჭდილება შეასწოროს. მან თქვა: „უბრალოდ უნდა ვთქვა, რომ იქ ვიყავი. ასე არ ყოფილა“.

სჯერა თუ არა სტორეს, რომ პუტინს მშვიდობა სურს? მან უპასუხა: „თუ მშვიდობა უნდოდა, ომი თავიდანვე არ დაიწყებოდა. ამ ხუთი წლის განმავლობაში, როცა ხედავს, რომ მისი ქვეყანა უკან იხევს, მეზობელი ქვეყნები ნატოს წევრები ხდებიან, მისი ხალხი იღუპება და ეს საშინელი ამბები ხდება, მშვიდობა რომ სდომოდა, ომი დასრულდებოდა. ეს საკითხის ერთი მხარეა“.

თუმცა, სტორეს თქმით, ის ფაქტი, რომ პუტინი საუბრისთვის ტელეფონს იღებს, „მაინც მიანიშნებს, რომ მაგიდასთან დაჯდომისთვის მზად არის“. სტორეს ჯერჯერობით არ უნახავს ნიშნები, რომ პუტინი შეთანხმებისთვის გულწრფელად არის მზად. თუმცა აბუ-დაბიში გუნდის გაგზავნას და „არაფრის მიღწევაზე“ პასუხისმგებლობასაც „ფასი აქვს“.

ამ კვირის ბოლოს ევროპელმა ლიდერებმა დუბლინში არაფორმალური სამიტის ფარგლებში უნდა იმსჯელონ, ვინ წარმოადგენს მათ უკრაინის შესახებ მოლაპარაკებებში. იტალიის პრემიერ-მინისტრი ჯორჯა მელონი განსაკუთრებით უკმაყოფილოა, რომ ევროკავშირს ჯერ არ შეუმუშავებია გეგმა, რომელიც გადაწყვეტილებების მიღებისას მის ხმას სრულად გაითვალისწინებს.

სტორემ თქვა, რომ თვალს ადევნებდა დებატს იმის შესახებ, უნდა „ელაპარაკებოდეს თუ არა ვინმე ევროპის უფრო დიდი ჯგუფის სახელით“, და მისი აზრით, ასე უნდა იყოს.

მისი თქმით, ევროპის სახელით შეიძლება ერთი ადამიანი ლაპარაკობდეს ან სხვა ფორმა შეირჩეს. მთავარია, ევროპამ საერთო გზავნილები და მიზნები განსაზღვროს, შემდეგ კი ერთი ან რამდენიმე წარმომადგენელი დანიშნოს, რომლებიც მათ ტრამპსა და პუტინს გადასცემენ. სტორეს თქმით, ბოლო დროს ამ როლის შესრულების შესაძლებლობას ე.წ. E3-ს, ევროპის სამ უდიდეს ეკონომიკურ ძალას, გერმანიას, საფრანგეთსა და გაერთიანებულ სამეფოს, განიხილავდა.

ვინც არ უნდა წარმოადგენდეს ევროპის ინტერესებს, რეგიონის ერთ-ერთი გადაუდებელი ამოცანაა, არ დაუშვას ტრამპისა და პუტინის მიერ უსაფრთხოების ახალი გეგმის ერთმანეთში განაწილება. ევროპაში შიშობენ, რომ აშშ-ის ჯარების რაოდენობა შემცირდება ან ნატოს როლი დასუსტდება, რაც რუსეთის ლიდერის დიდი ხნის მიზანია.

გასულ კვირას ტრამპმა და მისმა გუნდმა მიანიშნეს, რომ აშშ ევროპის უსაფრთხოების ძირეულ შეცვლაზე მუშაობს. პრეზიდენტის თქმით, ეს შესაძლოა „მთელ ევროპას“ შეეხოს.

ტრამპის სიძემ, ჯარედ კუშნერმა, თქვა, რომ მიზანი „პრაქტიკული შეთანხმებების შემუშავებაა, რომლებიც ყველა მხარის უსაფრთხოების შეშფოთებას გაითვალისწინებს“.

თუმცა, სტორეს თქმით, ნორვეგიისთვის და, მისი აზრით, სკანდინავიისა და ბალტიისპირეთის სხვა ქვეყნებისთვის მიუღებელია, რომ ევროპის უსაფრთხოებაში ამერიკის მომავალი როლი უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დასრულების შესახებ მოლაპარაკებებში განიხილონ.

სტორემ განაცხადა: „ევროპის უსაფრთხოების არქიტექტურასთან დაკავშირებული ნებისმიერი საკითხი ომის დასრულების შემდეგ უნდა გადაწყდეს. რუსეთი კვლავ წამოჭრის 2021 წლის ბოლოს გამოთქმულ იდეებს, იმის შესახებ, სად შეიძლება იყოს ნატო და სად არა. ეს რუსეთის გადასაწყვეტი არ არის. ამას მოლაპარაკებების ამ ეტაპთან კავშირი არ აქვს“.

ზოგიერთი ევროპელი ოფიციალური პირი პირად საუბრებში შეგუებულია, რომ ტრამპის მიერ ნატოს მოკავშირეების განმეორებითმა კრიტიკამ უკვე შეასუსტა ალიანსის, როგორც რუსეთის აგრესიის შემაკავებელი ძალის, ეფექტიანობა.

სტორე ამტკიცებდა, რომ ნატო კვლავ კარგ ფორმაშია. მან თქვა: „შეგვიძლია ვიმსჯელოთ, ეხმარება თუ არა ესა თუ ის განცხადება. ზოგჯერ, მგონია, რთულია იმის თქმა, რომ ეხმარება“.

თემებიალექსანდერ სტუბიდონალდ ტრამპივლადიმერ პუტინივოლოდიმირ ზელენსკიიონას გარ სტორესტივ უიტკოფიჯარედ კუშნერიE3პოლიტიკო

გამოქვეყნდა 9 ნოემბერი, 2026