პოლონეთში დაპირისპირება გამწვავდა, ტუსკი: PiS დემოკრატიას ანადგურებს

პრეზიდენტ კაროლ ნავროცკის კადრები, რომელშიც ის დაცვის თანამშრომლებთან ერთად ხალხსა და პოლიციელებს შორის გზას იკვლევს და საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობაში ძალით შესვლას ცდილობს, შესაძლოა პოლონელებს დიდხანს დაამახსოვრდეთ. ეს უპრეცედენტო ინსტიტუციური დაპირისპირების სიმბოლოა, რომელიც დიდი ხანია მიმდინარეობს, ახლა კი მთელი სიმწვავით გამოჩნდა. დაპირისპირება სუვერენისტ ნავროცკისა და ევროპული კურსის მომხრე დონალდ ტუსკს შორისაა.

ევროკომისიამ პოლონეთის პრეზიდენტს რვა ახალი მოსამართლის დანიშვნის დამტკიცებისკენ მოუწოდა. მანამდე ნავროცკი ცენტრისტული მმართველი კოალიციისა და ნაციონალისტური ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლებს შეხვდა, რათა არსებული პოლიტიკური და ინსტიტუციური კრიზისიდან გამოსავალი მოეძებნათ. ევროკომისიის წარმომადგენელმა AFP-ს განუცხადა, რომ პოლონეთის ხელისუფლებამ უნდა უზრუნველყოს საკონსტიტუციო ტრიბუნალის მუშაობა პოლონეთის კონსტიტუციისა და ევროკავშირის სასამართლოს შესაბამისი პრაქტიკის დაცვით. მან დასძინა, რომ საკონსტიტუციო ტრიბუნალის რვა ახალი წევრის დანიშვნა სეიმის, პარლამენტის ქვედა პალატის, კონსტიტუციურ უფლებამოსილებაში შედის. პოლონეთის პრეზიდენტმა კაროლ ნავროცკიმ დანიშვნის დამტკიცებაზე უარი თქვა.

პოლონეთში დაქსაქსული მემარჯვენეები 2027 წლის არჩევნებზე მთავრობის სათავეში დაბრუნებას ცდილობენ. მათ უპირისპირდება ევროპული საბჭოს ყოფილი პრეზიდენტის, ტუსკის, ზომიერი პოლიტიკური პლატფორმა. ტუსკის მთავრობას მუშაობას თავიდანვე უშლიდა ხელს სახელმწიფოს მეთაური. ტუსკმა საღამოს მიმართვაში განაცხადა, რომ სასამართლოზე თავდასხმა PiS-ის მიერ სამართლებრივი სახელმწიფოს განადგურების პროცესის მორიგი ეტაპია. მისი თქმით, დემოკრატიულ სახელმწიფოს მართლმსაჯულების აღსრულება უნდა შეეძლოს.

დაპირისპირების ცენტრში საკონსტიტუციო სასამართლო და ტუსკის სურვილია, მოსამართლეთა ახალი ჯგუფი დანიშნოს. ამით ის ევროკავშირის სასამართლოს გადაწყვეტილების შესრულებასაც ცდილობს. სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ვარშავის ტრიბუნალი დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი არ არის, რადგან წინა, მატეუშ მორავიეცკის მემარჯვენე მთავრობამ მოსამართლეები დანიშნა. თუმცა ტუსკის მთავრობის მიერ დანიშნულ ხუთ მოსამართლეს ამ თვეების განმავლობაში მუშაობის საშუალება არ მისცეს.

ეს პარასკევს შეიცვალა, როცა საკონსტიტუციო ტრიბუნალის თავმჯდომარე ბოგდან შვიეჩკოვსკი, PiS-ის ყოფილი ვიცე-მინისტრი, რომელიც წინა მთავრობამ დანიშნა, თანამდებობიდან შეაჩერეს. პოლიციამ ტრიბუნალის შენობა დაიკავა და შვიეჩკოვსკის შესვლა აუკრძალა. ამის შემდეგ ასობით დემონსტრანტმა საკონსტიტუციო სასამართლოს გარშემო შეკრება დაიწყო. მათ პოლონური მემარჯვენე ძალების ლიდერები მოუწოდებდნენ, მათ შორის PiS-ის დამფუძნებელი, 77 წლის იაროსლავ კაჩინსკი, რომელიც აქციაზე თავადაც მივიდა.