ბუნებაზე გლობალური მოლაპარაკებები შეთანხმებით დასრულდა, თუმცა დაფინანსება პრობლემად რჩება

გასულ თვეში WWF-მა შეაქო ბუნების დაცვის ძალისხმევა, რომლის შედეგადაც ისეთი მნიშვნელოვანი სახეობების რაოდენობა აღდგა, როგორებიც არიან სპილოები, მწვანე ზღვის კუები და ვეფხვები.

ლურჯფარფლიანი თინუსის დაბრუნება აჩვენებს, რომ ბუნება აღდგენას ახერხებს, ამბობს WWF.

ქვეყნებმა აღიარეს, რომ ბუნების დაცვის ძალისხმევის დაჩქარების მთავარი შემაფერხებელი რგოლი დაფინანსებაა.

2022 წელს ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ ათწლეულის ბოლომდე ბუნების აღდგენას 30 მილიარდ დოლარს, ანუ 22,4 მილიარდ ფუნტს, გამოუყოფდნენ და კერძო წყაროებიდან დამატებით 170 მილიარდ დოლარს მოიზიდავდნენ.

გაეროს ცნობით, წლების შემდეგ ბევრმა ქვეყანამ საერთაშორისო დახმარება თავდაცვის ბიუჯეტებისა და განმეორებითი ენერგეტიკული შოკების დასაძლევად მიმართა. შედეგად, დაპირებები იმ ტემპით არ სრულდება, რომელიც მიზნების მისაღწევად არის საჭირო.

ამ შეხვედრაზე მილიარდ დოლარზე მეტი დაპირდნენ, რომლის ნახევარი ქველმოქმედებმა გაიღეს, მათ შორის ლეონარდო დიკაპრიოს ორგანიზაციამ Re:wild-მა.

გარემოსა და განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტის მკვლევარმა ანა დიუკრომ განაცხადა, რომ გარკვეული პროგრესი იყო გარემოსთვის საზიანო დარგების სუბსიდიების შემცირების ვალდებულებებთან დაკავშირებით.

დიუკროს თქმით: „კონკრეტული მაგალითია ის, რომ მთავრობები მასშტაბურ თევზჭერას სუბსიდირებენ, რაც განსაკუთრებით აზიანებს ბუნებას, მაგალითად, ტრალით თევზჭერას“.

მოლაპარაკებებზე დამსწრე დიუკრომ დასძინა: „ახლა ისეთი ვითარებაა, რომ მთავრობები ორმაგად იხდიან.

„მათ იციან, რომ ბუნებისა და კლიმატისთვის ხარჯები უნდა გაზარდონ, მაგრამ ამავე დროს ბუნებას აზიანებენ“.

კომპანიებისთვის, რომლებიც გარემოში აღმოჩენილი გენეტიკური მასალის გამოყენებით სარგებელს იღებენ, მანამდე შეიქმნა სპეციალური ფონდი, კალიში ფონდი, რომელშიც მათ თანხები უნდა შეეწირათ. შეფასებით, ფონდს ყოველწლიურად 3,6 მილიარდ დოლარამდე შეეძლო მოეზიდა. შეხვედრის დასაწყისში კი მხოლოდ 10 000 დოლარი იყო დაპირებული.

ამ საკითხზე მცირე პროგრესი იყო. ბენეტმა აღიარა, რომ ფონდის ნებაყოფლობითი ხასიათი კომპანიებზე ზეწოლას ართულებს.

ბენეტმა თქვა: „როცა ქვეყნებს მდიდარი ბიომრავალფეროვნება აქვთ და კომპანიები ამ ქვეყნებში აღმოჩენილი გენეტიკური მასალის გამოყენებით მოგების მიღებას ცდილობენ, მათ ამ თემებში მცხოვრებ ადამიანებს უნდა გადაუხადონ. ეს საკამათო არ უნდა იყოს“.

დღის წესრიგის ერთ-ერთი შედარებით მარტივი საკითხი ბუნების მდგომარეობის შესახებ სამეცნიერო ანგარიშების დამტკიცება უნდა ყოფილიყო.

თუმცა, გავრცელებული ცნობით, ქვეყნების მცირე ჯგუფმა, მათ შორის საუდის არაბეთმა და რუსეთმა, ამ პროცესს ხელი შეუშალა.

AFP-ის ცნობით, საფრანგეთის ეკოლოგიური გარდაქმნის მინისტრმა მონიკ ბარბიუმ თქვა: „მეცნიერებაზე თავდასხმებმა ძალიან შემაწუხა“.

მომდევნო თვეში ქვეყნები ყოველწლიურ კლიმატის კონფერენციაზე, COP31-ზე, შეიკრიბებიან. მისმა სამეცნიერო ორგანომ, IPCC-მ, გასულ თვეში მსგავსი სირთულეები გადაიტანა საკუთარი სამეცნიერო ანგარიშების დამტკიცებისა და დაფინანსების უზრუნველყოფისას.

მანჩესტერის უნივერსიტეტის პროფესორმა დევიდ ლიმ, რომელიც წინა ანგარიშებზე მუშაობდა, თქვა: „ეს აშკარა პოლიტიკური ნაბიჯია... IPCC კი პოლიტიკური მანევრებისთვის ადგილი არ არის, რადგან მისი ნაშრომები კაცობრიობის ინტერესებს ემსახურება“.

თემებიკეტრინ უელერიკრეიგ ბენეტილეონარდო დიკაპრიოჰამბარძუმ მატევოსიანიRe:wildWWFველური ბუნების ტრასტები (The Wildlife Trusts)ფაუნა ენდ ფლორა (Fauna & Flora)ერევანისომხეთი

გამოქვეყნდა 1 ნოემბერი, 2026