ფონ დერ ლაიენი სერბეთსა და ბოსნიაში ვიზიტებს გამოტოვებს

ევროკომისიის პრესსპიკერმა არიანა პოდესტამ პარასკევს განაცხადა: „ბოსნია და ჰერცეგოვინასა და სერბეთში მოახლოებული საპარლამენტო და საყოველთაო არჩევნების გათვალისწინებით, პრეზიდენტი ამ ქვეყნებში მოგვიანებით ჩასვლას გეგმავს“.

ფონ დერ ლაიენი ალბანეთს, კოსოვოს, მონტენეგროსა და ჩრდილოეთ მაკედონიას ეწვევა. იქ ის ლიდერებს შეხვდება და ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ პროექტებს დაათვალიერებს.

ევროკავშირის განცხადების შემდეგ სერბეთის პრეზიდენტმა მიანიშნა, რომ ვიზიტის გაუქმების ერთადერთი მიზეზი მოახლოებული არჩევნები არ ყოფილა. მან ფონ დერ ლაიენის მიერ მისი ადმინისტრაციის ბოლოდროინდელ კრიტიკაზეც მიანიშნა.

პრეზიდენტმა ალექსანდარ ვუჩიჩმა თქვა: „ურსულა ფონ დერ ლაიენი ზედმეტად ბრძენი და გონიერი ქალია, რათა სერბეთის საზოგადოებრივ აზრზე ილუზიები ჰქონდეს ან მის შესახებ არაფერი იცოდეს. ამიტომ დარწმუნებული ვარ, რომ მან ძალიან კარგად იცის... თუმცა, ამაზე ნუ ვისაუბრებთ“.

ფონ დერ ლაიენმა და ევროკავშირის სხვა ოფიციალურმა პირებმა სერბეთის მთავრობა მსჯავრდებული ბოსნიელი სერბი სამხედრო დამნაშავის, რატკო მლადიჩის განდიდების გამო დაგმეს. მლადიჩის დაკრძალვას, რომელიც 7 სექტემბერს ბელგრადში გაიმართა, სერბეთისა და ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბთა მიერ მართული ერთეულის, სერბთა რესპუბლიკის (Republika Srpska), მინისტრები და მაღალი თანამდებობის პირები დაესწრნენ.

ფონ დერ ლაიენმა 16 სექტემბერს განაცხადა: „გასულ კვირას ბელგრადში რატკო მლადიჩის დაკრძალვის კადრებმა შემაძრწუნა. მან კაცობრიობის წინააღმდეგ უმძიმესი დანაშაულები ჩაიდინა. სამხედრო დამნაშავეების განდიდებას ევროკავშირში ადგილი უბრალოდ არ აქვს“. სერბეთი ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყანაა.

მლადიჩის დაკრძალვიდან მეორე დღეს ფონ დერ ლაიენმა X-ზე დაწერა: „ოფიციალური მხარდაჭერის ნიშნები და დაკრძალვაზე სერბეთის ზოგიერთი მაღალი თანამდებობის პირის დასწრება ღრმა სინანულს იწვევს“.

ევროკავშირის გაფართოების საკითხებში კომისარმა მარტა კოსმა სექტემბრის დასაწყისში სერბეთში დაგეგმილი ვიზიტი გააუქმა. ეს მლადიჩის ცხედრის სამთავრობო თვითმფრინავით ბელგრადში გადაყვანიდან მეორე დღეს მოხდა. იქ ცხედარს ოფიციალური პირები და არმიის საპატიო ყარაული დახვდნენ.

სერბეთში ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები 25 ოქტომბერს გაიმართება. პრეზიდენტმა ვუჩიჩმა არჩევნები მას შემდეგ დანიშნა, რაც ანტისამთავრობო დემონსტრანტები წელიწად-ნახევრის განმავლობაში ვადამდელ არჩევნებს მოითხოვდნენ.

ეს არჩევნები ვუჩიჩისთვის 2012 წელს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ყველაზე რთული გამოცდა იქნება. მმართველი სერბეთის პროგრესული პარტიის (Serbian Progressive Party), SNS-ის, მთავარი მეტოქე სტუდენტური სიაა. ეს პოლიტიკური სია სერბმა სტუდენტებმა შექმნეს, რომლებიც 2024 წლის ნოემბრიდან საპროტესტო აქციებს მართავენ. პროტესტი ნოვი-სადის რკინიგზის სადგურის გადახურვის ჩამონგრევას მოჰყვა, რასაც ადამიანების სიცოცხლე ემსხვერპლა.