დახურული ქარხნები ასობით ათას სამუშაო ადგილსა და ქალაქების შემოსავლებს უქმნის საფრთხეს.
Ukraine's prized steel industry left in ruins by Russian missile campaign
წყარო: BBC. ქართული თარგმანი — შიკრიკი.

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: BBC.
მაკსიშკო ამბობს: „ზაპოროჟსტალი მხოლოდ დიდი კომპანია არ არის, ის ქალაქის გულია“.
რუსეთის ოთხი სარაკეტო იერიშის შემდეგ ქარხანა განუსაზღვრელი ვადით დაიხურა. აგვისტოსა და სექტემბერში თითოეულ თვეში ორი იერიში განხორციელდა. ქარხანაში 8 500 ადამიანი მუშაობს.
მაკსიშკო ამბობს: „თითქმის მთელი აღჭურვილობა განადგურებულია. ფანჯრები აღარ დარჩა, სახურავები დახვრეტილია, ხოლო ბრძმედები თითქმის მთლიანად დანგრეულია“.
ქარხნის მფლობელი „მეტინვესტის“ (Metinvest) საოპერაციო დირექტორის, ოლექსანდრ მირონენკოს თქმით, რუსეთმა „ზაპოროჟსტალის“ მიმართულებით სულ 17 რაკეტა გაისროლა. რვა თანამშრომელი დაიღუპა და 31 დაიჭრა. მირონენკომ ბი-ბი-სის უთხრა: „ახლა ნანგრევებს ვასუფთავებთ და აღდგენას ვგეგმავთ“. უცნობია, ამუშავდება თუ არა ქარხანა ოდესმე.
რუსეთმა უკრაინის მეტალურგიულ ქარხნებზე მუდმივი საჰაერო იერიშები აგვისტოში დაიწყო. თავდასხმა უკვე ყველა მათგანზე განხორციელდა, ზოგიერთზე რამდენჯერმე.
2022 წელს სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებამდე მეტალურგიასა და სამთო მრეწველობაზე უკრაინის მშპ-ის დაახლოებით 10% და ექსპორტის მესამედი მოდიოდა. სექტორში ნახევარ მილიონზე მეტი ადამიანი მუშაობდა. უკრაინაში ყოველი მე-13 სამუშაო ადგილი მას უკავშირდებოდა.
მირონენკოს თქმით, ბოლო იერიშებმა სექტორი თითქმის სრულად გააჩერა. უკრაინის მშპ-ში მისი წილი ახლა „ალბათ ნულთან ახლოსაა“. „მეტინვესტი“ ცოტა ხნის წინ უკრაინაში ფოლადისა და რკინის უდიდესი მწარმოებელი იყო, თუმცა მისი ყველა ფოლადის ქარხანა გაჩერებულია.
მირონენკო ამბობს: „აშკარაა, რომ ისინი უკრაინის ეკონომიკის გაჩერებას ცდილობენ. სურთ, უკრაინამ უცხოეთიდან საექსპორტო შემოსავალი ვეღარ მიიღოს, გადასახადები და ხელფასები ვეღარ გადაიხადოს, ქალაქებმა ვეღარ იარსებონ და ადამიანებს სამუშაო აღარ ჰქონდეთ. ჯერჯერობით მათი ძალისხმევა ძალიან ეფექტიანი იყო“.
2014 წელს რუსეთთან საომარი მოქმედებების დაწყების შემდეგ უკრაინამ აღმოსავლეთში სამრეწველო ცენტრის ნაწილი დაკარგა. მანამდე ქვეყანაში 12 მეტალურგიული ქარხანა მოქმედებდა. 2018 წლისთვის ცხრა დარჩა, ხოლო სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებიდან სამი წლის შემდეგ, 2025 წელს, მათი რაოდენობა ექვსამდე შემცირდა. დაკარგულ საწარმოებს შორის მარიუპოლის „აზოვსტალი“ (Azovstal) და „ილიჩის ქარხანა“ (Illich plant) იყო.
25 სექტემბერს უკრაინის უდიდესმა ფოლადის ქარხანა „არსელორმიტალ კრივი რიჰმა“ (ArcelorMittal Kryvyi Rih) განაცხადა, რომ ხუთკვირიანი განმეორებითი იერიშების შემდეგ მუშაობას ვერ განაახლებდა. თავდასხმებს მისი ხუთი თანამშრომელი ემსხვერპლა.
ქალაქის თავდაცვის საბჭოს ხელმძღვანელმა ოლექსანდრ ვილკულმა განაცხადა, რომ ეს „ძალიან მძიმე დარტყმაა“, რომელიც მხოლოდ ათასობით სამუშაო ადგილს არ შეეხება. მისი თქმით, ქარხნის გადასახადებით ქალაქი ინფრასტრუქტურას, გათბობის სადგურებისა და მილების შეკეთებას, საბავშვო ბაღებსა და სოციალურ მომსახურებებს აფინანსებდა.

'I was lured into a trap': Evan Gershkovich on moment that led to 16 months in Russian jail
კიევში დაფუძნებული საკონსულტაციო კომპანია GMK Center-ის ხელმძღვანელის, სტანისლავ ზინჩენკოს თქმით, მეტალურგიული კომპანიების გადასახადები მასპინძელი ქალაქების ადგილობრივი ხარჯების 30-70%-ს აფინანსებდა. ზინჩენკომ ბი-ბი-სის უთხრა: „სხვა სიტყვებით, ამ ქალაქების ფიზიკური გადარჩენა ამ კომპანიებზე იყო დამოკიდებული“.
ზინჩენკოს თქმით, ეს უკრაინის ეკონომიკისთვის კატასტროფული პრობლემაა. ომამდე სამთო-მეტალურგიული მრეწველობა ეკონომიკის უდიდესი ინვესტორი იყო და წელიწადში საშუალოდ $2bn-$3bn (£1.5bn-£2.3bn)-ს აბანდებდა. მან გააფრთხილა, რომ ქარხნების დახურვის შემთხვევაში ასობით ათასი ადამიანი შეიძლება უმუშევარი დარჩეს. მიგრაციის ტალღები უკრაინის საზღვრებს გასცდება. ზინჩენკო ამბობს: „ჰუმანიტარული კატასტროფა ახლოვდება“.
ფოლადის წარმოების შეწყვეტა უკრაინის თავდაცვის შესაძლებლობებსა და აღდგენასაც მძიმე შედეგებს მოუტანს. ფოლადი სამხედრო აღჭურვილობისა და თავშესაფრების დასამზადებლად, ასევე რუსეთის მიერ დაზიანებული უამრავი შენობის შესაკეთებლად აუცილებელია. რუსეთი ქარხნებზე იერიშებს ამით ამართლებს და ამტკიცებს, რომ ზაპოროჟიესა და კრივი რიჰის საწარმოები სამხედრო ტექნიკას აწარმოებდნენ.
„მეტინვესტის“ წარმომადგენელმა ოლექსანდრ ვოდოვიზმა კიევის კონფერენციაზე თქვა: „ზაპოროჟსტალის ამუშავება ვცადეთ. ბრძმედი ჩავრთეთ და მან 10 საათი იმუშავა, შემდეგ კი კიდევ ერთი საჰაერო იერიში განხორციელდა“. მან დასძინა, რომ გაურკვეველი ვითარების გამო აღდგენაში თანხის დახარჯვას ჯერ აზრი არ ჰქონდა.
წარმოების განახლების შემთხვევაშიც უკრაინელი ფოლადის მწარმოებლები ჩვეულ მუშაობას მალე ვერ დაუბრუნდებიან. რკინიგზებზე რუსეთის იერიშებმა პროდუქციის ქვეყნის შიგნით გადაზიდვა გაართულა და სახიფათო გახადა. პორტებზე თავდასხმებმა კი ექსპორტი სასიკვდილო ლატარიად აქცია.
მირონენკომ თქვა: „პორტები ფაქტობრივად ბლოკირებულია. თავდასხმის საფრთხე ყველა გემს ემუქრება. მათი შანსები 50-50-ზეა: ან მიაღწევ დანიშნულების ადგილს, ან ვერა“. პრობლემები შესაძლოა 1 ივლისს შემოღებულმა ევროკავშირის ფოლადის საიმპორტო კვოტებმაც გაამწვავოს.
მაკსიშკო მაინც იმედს ინარჩუნებს. მისი თანამშრომლები ნანგრევებს ასუფთავებენ და ყველაფერს აკეთებენ, რისი შეკეთებაც შესაძლებელია. მაკსიშკო ამბობს: „ეს სანგრებში სამხედროების მოქმედებას ჰგავს. ჩვეულებრივი ადამიანები ჯარისკაცებივით იბრძვიან, რომ ქარხანა გადაარჩინონ“.
თემებიდენის მაკსიშკოოლექსანდრ მირონენკოსტანისლავ ზინჩენკოზაპოროჟსტალიმეტინვესტიზაპოროჟიერუსეთიუკრაინაფოლადის მრეწველობა
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 30 სექტემბერი, 2026

Estonia blames Russia for arson at defence company supplying Ukraine

Iranian minister says only negotiation can end conflict after Trump rejects Hormuz deal

Kazakh president calls for freeze of Ukraine war

US troops exit Iraq after more than a decade

Missili e droni sulla regione di Kiev, uccisi un bambino e una donna
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.