FAA-ს თქმით, პარასკევის ფრენების შეჩერება სატელეკომუნიკაციო ქსელის განახლებისას წარმოქმნილმა ტექნიკურმა პრობლემამ გამოიწვია

ფრენების თვალთვალის საიტ FlightAware-ის მონაცემებით, პარასკევს თითქმის 25 000 ფრენა დაგვიანდა, 9 000-ზე მეტი კი გაუქმდა. შეფერხება შაბათ დილასაც გაგრძელდა, როცა 4 000-ზე მეტი გაუქმება დაფიქსირდა. საავიაციო მონაცემების შემგროვებელი კომპანია Cirium-ის მონაცემებით, ეს აშშ-დან გამავალი ფრენების 14%-ია.

დაფიმ პარასკევს თქვა, რომ დღის მეორე ნახევრიდან საჰაერო მოძრაობის მართვის ობიექტებში რადარისა და საკომუნიკაციო სისტემების მუშაობა პერიოდულად წყდებოდა. მან შეფერხებები „ძველ ჩამრთველებსა და ძველ როუტერებს“ დააბრალა. თეთრი სახლის ბრიფინგზე დაფისთან ერთად იმყოფებოდა შიდა უსაფრთხოების მინისტრი მარკვეინ მალინი, რომელმაც განაცხადა, რომ არაფერია იმის მაჩვენებელი, თითქოს პრობლემა თავდასხმამ გამოიწვია.

შაბათ დილით ქვეყნის აეროპორტების საინფორმაციო ტაბლოებზე კვლავ მრავლად ჩანდა გაუქმებული ფრენების წითელი ნიშნები. ფლორიდაში, ტამპის საერთაშორისო აეროპორტის მთავარ დარბაზში, მგზავრები უსაფრთხოების შემოწმების ზონამდე მისასვლელ სივრცეში სკამებზე მოკალათებულიყვნენ და ეძინათ.

პარასკევს ღამით, ვაშინგტონის რონალდ რეიგანის ეროვნულ აეროპორტში საინფორმაციო ტაბლოზე ათობით ფრენა დილის ადრეულ საათებამდე იყო გადადებული ან გაუქმებული.

ერინ და ჯეიკ ბრიტებმა პარასკევს ნახევარი დღე ვაშინგტონის აეროპორტში გაატარეს. მათი თვითმფრინავი ფლორიდის ქალაქ ფორტ-ლოდერდეილში 15:00 საათზე დაიძრა. 17:30 საათისთვის მგზავრები თვითმფრინავიდან ჩამოვიდნენ, თუმცა კვლავ ვაშინგტონში იყვნენ.

ერინ ბრიტმა თქვა: „ზოგადად, მგზავრები ნამდვილად გაღიზიანებულები იყვნენ, მაგრამ გონივრულად იქცეოდნენ“. წყვილი აეროპორტიდან 20:00 საათზე გავიდა. „ხალხი ბრაზობდა და კითხულობდა: „როგორ არ იყავით ამისთვის მზად?“ პასუხი კი ასეთი იყო: „არავინ იყო მზად““.

ბრიტის თქმით, არც პილოტს და არც ბორტგამცილებლებს მგზავრებზე მეტი ინფორმაცია არ ჰქონდათ. „როგორც ჩანს, ისინიც ისევე გაურკვევლობაში იყვნენ“, თქვა მან.

წყვილმა შაბათ-კვირის მოგზაურობის გაუქმება გადაწყვიტა, თუმცა ღამე ამით არ დასრულებულა. თანხის დასაბრუნებლად მათ JetBlue-ს მომხმარებელთა მომსახურების ხაზზე ცხრა საათზე მეტი გაატარეს. ბრიტმა თქვა: „ყოველ 20 წუთში მაღვიძარას ვაყენებდი, ყოველი შემთხვევისთვის, თუ ჩამეძინებოდა“.

მათთვის, ვისაც შაბათ-კვირას ღონისძიებები ან გეგმები ჰქონდა, დაგვიანებამ დამატებითი სტრესი შექმნა. ჯო რომანოსა და მედდი კაბანას ფლორიდის ქალაქ ორლანდოდან შაბათს შუადღეს საკრუიზო გემით უნდა გაემგზავრათ.

რომანომ თქვა: „ძალიან გამაღიზიანებელი იყო. სამსახურის გამო ისედაც ხშირად მიწევს მოგზაურობა და ფრენების დაგვიანებას მუდმივად ვაწყდები. როცა ეს მოხდა, ვიფიქრე: „რა თქმა უნდა, ისევ მე დამემართა““.

კაბანამ დაამატა: „უბრალოდ ძალიან მოუხერხებელი და გამაღიზიანებელია“. წყვილი ფიქრობდა, ბარგი ჩაებარებინა თუ სახლში დაბრუნებულიყო. „იმედია, ყველაფერი კარგად იქნება. ყველაფერი მოგვარდება. ყოველთვის ასე ხდება“.

საბოლოოდ, ასეც მოხდა. JetBlue-ს ფრენის გაუქმების შემდეგ, მათ სწრაფად დაჯავშნეს Southwest Airlines-ის სხვა რეისი და შაბათ დილით დანიშნულების ადგილას დროულად ჩავიდნენ.

სუზ დი პიეტრომ გადაწყვიტა, რომ ფრენა აღარ ღირდა. მისმა ქმარმა ნიუ-ჯერსის ქალაქ ოუშენ-სიტიდან დაახლოებით ოთხი საათი იარა ვაშინგტონამდე, რათა ცოლი წამოეყვანა. მათ გაუმართლათ, რადგან იქ მეგობრები ჰყავდათ და ღამის გათევა შეძლეს.

დი პიეტრომ თქვა: „ჩემი ქმარი, ჩემი გმირი, ნიუ-ჯერსიდან მოდის, რომ წამიყვანოს“.

ზოგიერთმა მგზავრმა დანიშნულების ადგილამდე მისასვლელად მატარებელ Amtrak-ზე გადაჯდომაც სცადა. თუმცა პარასკევს ღამით Amtrak-ის სისტემაშიც მცირე შეფერხება მოხდა.

ეს 2001 წლის 11 სექტემბრის შემდეგ მხოლოდ მეორე საყოველთაო შეჩერება იყო. აშშ-ში მსგავსი მასშტაბის შეჩერება ბოლოს 2023 წელს გამოცხადდა, როცა NOTAM-ის სისტემის გათიშვის გამო ქვეყნის ყველა აეროპორტი დაიხურა. სისტემა პილოტებსა და აეროპორტებს რეალურ დროში არსებულ საფრთხეებზე ატყობინებს.

იმ გათიშვამ კიბერშეტევის შიში გამოიწვია, თუმცა FAA-მ მოგვიანებით დაადგინა, რომ კონტრაქტორმა მუშაკებმა მნიშვნელოვანი ფაილები შემთხვევით წაშალეს.

FAA-მ ახლახან დაიწყო ხელოვნური ინტელექტით გაძლიერებული პროგრამული ხელსაწყოს დანერგვა. სისტემას SMART ეწოდება და ქვეყნის საჰაერო მოძრაობის მართვის სისტემის მასშტაბური განახლების ნაწილია. თუმცა ხელსაწყოს შემქმნელმა კომპანია Air Space Intelligence-მა სწრაფად უარყო ვარაუდი, რომ მისი პროდუქტი ფრენების შეფერხებასთან იყო დაკავშირებული.

კომპანიამ სოციალურ ქსელში განაცხადა: „მიმდინარე საყოველთაო შეჩერება არ ეფუძნება და არც SMART სისტემის, ASI-ის რომელიმე პროდუქტის ან FAA-სა და საჰაერო მოძრაობის მართვის სამსახურთან ჩვენი ინტეგრაციის შედეგია“.

თემებიბრაიან ბედფორდიერინ ბრიტიმარკვეინ მალინიშონ დაფიჯეიკ ბრიტიFlightAwareJetBlueL3ჰარისისირიუმიფედერალური საავიაციო ადმინისტრაცია

გამოქვეყნდა 14 ნოემბერი, 2026