მთავარ შინაარსზე გადასვლა

მოძებნე ამბავი, თემა ან წყარო

მოძებნე ამბები ქართულად.

შექმენი უფასო ანგარიშიშესვლა

NPR

ენ-პი-არ
ყველა წყაროგამოცემის საიტი
გამოცემის შესახებ
ქვეყანა
ამერიკის შეერთებული შტატები
ენა
ინგლისური
ამბების რაოდენობა
41
ოფიციალური საიტი
გამოცემის საიტი

უახლესი თარგმანები

გვერდი 1 / 3

გაერო აშშ-ში კლიმატის დამაბინძურებელი ემისიების მკვეთრ ზრდაზე მიუთითებს

NPR

United Nations report highlights significant increase in U.S. climate pollution

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

გაერო აშშ-ში კლიმატის დამაბინძურებელი ემისიების მკვეთრ ზრდაზე მიუთითებს

გაერო აშშ-ში კლიმატის დამაბინძურებელი ემისიების მკვეთრ ზრდაზე მიუთითებს
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

გაეროს მეცნიერთა ახალმა ანგარიშმა აჩვენა, რომ გასულ წელს აშშ-ში სათბურის აირების ემისიები მკვეთრად გაიზარდა. აშშ ერთადერთი დიდი ეკონომიკაა, სადაც პლანეტის დათბობის გამომწვევმა დაბინძურებამ ასეთი ზრდა აჩვენა. ანგარიში თურქეთში გლობალური კლიმატის მოლაპარაკებების დაწყებამდე ერთ თვეზე ნაკლები ხნით ადრე გამოქვეყნდა.

ზრდა ელექტროენერგიაზე მოთხოვნამ და პოლიტიკამ გამოიწვია, რომელიც წიაღისეული საწვავის წვას მხარს უჭერს. ტრამპის ადმინისტრაციამ ქვანახშირის ელექტროსადგურებს მუშაობა გაუხანგრძლივა, ხოლო საწვავის ეფექტიანობის ნორმები შეასუსტა. მან განახლებადი ენერგიის შეღავათებიც გააუქმა, თუმცა ევროკავშირმა ასეთ წყაროებში დიდი ინვესტიციები ჩადო. რადგან აშშ კლიმატის საერთაშორისო საქმიანობას ტოვებს, თურქეთის მოლაპარაკებებში ტრამპის ადმინისტრაცია მონაწილეობას არ მიიღებს.

ანგარიშის თანახმად, საჭირო 25%-ის ნაცვლად, წარდგენილი გეგმები ემისიებს დაახლოებით 15%-ით შეამცირებს. ანტონიო გუტერეშმა განაცხადა: „ყველა ქვეყანამ, განსაკუთრებით კი ემისიების დიდმა გამომყოფებმა, მეტი უნდა გააკეთოს“. თუ ტენდენცია შენარჩუნდება, ამ საუკუნეში პლანეტა 2,8 გრადუს ცელსიუსზე მეტით დათბება.

სტატიის წაკითხვა
გაერო აშშ-ში კლიმატის დამაბინძურებელი ემისიების მკვეთრ ზრდაზე მიუთითებს

ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

TikTok-ის ხელმძღვანელობამ ბავშვთა უსაფრთხოების გაფრთხილებებზე არ იმოქმედა

TikTok-ის ხელმძღვანელობამ ბავშვთა უსაფრთხოების გაფრთხილებებზე არ იმოქმედა

NPR

TikTok staff raised child safety alarms. Court records show executives failed to act

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

TikTok-ის ხელმძღვანელობამ ბავშვთა უსაფრთხოების გაფრთხილებებზე არ იმოქმედა

TikTok-ის ხელმძღვანელობამ ბავშვთა უსაფრთხოების გაფრთხილებებზე არ იმოქმედა
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

2026 წლის მარტში ფედერალურ სასამართლოში წარდგენილმა ჩვენებებმა TikTok-ის შიდა გაფრთხილებები გამოავლინა. თანამშრომლები ხელმძღვანელობას 2018 წლიდან აფრთხილებდნენ, რომ აპლიკაცია ბავშვებს სექსუალურ ექსპლუატაციასა და სუიციდთან დაკავშირებულ საფრთხეებს უქმნიდა.

დოკუმენტებით, ხელმძღვანელებმა იცოდნენ, რომ არასრულწლოვნები ფასიან სექსუალურ მასალებში ჩნდებოდნენ და შეზღუდვებს გვერდს უვლიდნენ. კომპანია ასაკის დასადგენ გამოკითხვებსაც ერიდებოდა, რადგან შედეგები შესაძლოა აშშ-ის ფედერალური სავაჭრო კომისიისთვის გადაეცა. ჩვენებები ასობით სარჩელის სამართალწარმოებას ახალ დეტალებს მატებს, თუმცა TikTok-ის საქმეები ნაფიც მსაჯულებს ჯერ არ განუხილავთ. კომპანია ენ-პი-არის კითხვებს არ პასუხობს, ხოლო მისი განცხადებით, ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო პროგრამა საერთაშორისო სტანდარტებს შეესაბამება.

2022 წლის იანვრის შიდა გამოძიებამ TikTok Live-ის 112 000 ვიდეოში 13-15 წლის ბავშვები აღმოაჩინა. რეიგან მაჰერმა დაწერა: „თვეებია, ამის გამოსწორებისთვის ვიბრძვი იმ ადამიანებთან, რომლებიც ზიანს საკმარისად მძიმედ არ მიიჩნევდნენ“. Pew Research Center-ის მონაცემებით, 2025 წელს აშშ-ში 13-17 წლის მოზარდების 68% TikTok-ს იყენებდა.

სტატიის წაკითხვა
ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინას დაზვერვის შეწყვეტით დაემუქრა

ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინას დაზვერვის შეწყვეტით დაემუქრა

NPR

The Trump administration warns Ukraine it could cut off intel, Zelenskyy tells NPR

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინას დაზვერვის შეწყვეტით დაემუქრა

ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინას დაზვერვის შეწყვეტით დაემუქრა
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სამშაბათს განაცხადა, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინას სადაზვერვო ინფორმაციის შეწყვეტით დაემუქრა. პირობა ისაა, რომ უკრაინულმა ძალებმა რუსეთში ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე შორ მანძილზე მოქმედი დრონებით დარტყმები შეწყვიტონ. მოგვიანებით ზელენსკიმ დაწერა, რომ კიევზე ახალი თავდასხმის წინ პარტნიორებისგან ადრეული გაფრთხილება კვლავ არ მიუღიათ.

უკრაინა რუსეთის ენერგეტიკულ და ლოგისტიკურ ობიექტებს ურტყამს, რადგან კრემლის მიერ ომის წარმოების უნარის შესუსტება სურს. ზელენსკის თქმით, დარტყმები გაგრძელდება, ვიდრე რუსეთი უკრაინის ენერგეტიკულ ობიექტებზე თავდასხმებს არ შეაჩერებს. დაძაბულობა გამწვავდა, როცა ტრამპმა რუსული დიზელის ექსპორტზე სანქციები შეამსუბუქა და ნაწილობრივი ცეცხლის შეწყვეტა გამოაცხადა. ზელენსკიმ თქვა, რომ ეს გადაწყვეტილება ფასს ვერ შეამცირებს, თუმცა კრემლს ომისთვის მეტ ფულს მისცემს.

აშშ-ში ერთი გალონი დიზელის საშუალო ფასი 6,27 დოლარია, რაც წინა წელთან შედარებით 70%-ზე მეტით მაღალია. ზელენსკიმ გაძვირება ირანის ომსა და ჰორმუზის სრუტის გადაკეტვას დაუკავშირა, რომელიც გადაზიდვებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი გასასვლელია. უკრაინის პრეზიდენტმა თქვა: „პუტინი დიპლომატიას არ პასუხობს. მას ძალა ესმის“.

სტატიის წაკითხვა
ისრაელი 7 ოქტომბრის თავდასხმის მესამე წლისთავს აღნიშნავს

ისრაელი 7 ოქტომბრის თავდასხმის მესამე წლისთავს აღნიშნავს

NPR

Israelis mourn on the anniversary of the Oct. 7 as Palestinians grapple with war it sparked

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

ისრაელი 7 ოქტომბრის თავდასხმის მესამე წლისთავს აღნიშნავს

ისრაელი 7 ოქტომბრის თავდასხმის მესამე წლისთავს აღნიშნავს
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

ისრაელში ოთხშაბათს სამგლოვიარო ღონისძიებები იმართება, რადგან 2023 წლის 7 ოქტომბრის თავდასხმიდან სამი წელი გავიდა. სამხრეთ ისრაელში ოჯახები დაღუპულებს გზაჯვარედინებთან, ბომბსაფრებსა და მუსიკალური ფესტივალის ადგილზე დაიტირებენ. ეს პირველი წლისთავია, როცა ყველა მძევალი შინ დაბრუნებულია და გლოვა ახალ ეტაპზე გადადის.

ჰამასის ხელმძღვანელობით მოწყობილ თავდასხმას 1 200 ადამიანი ემსხვერპლა, ხოლო 251 ადამიანი მძევლად აიყვანეს. თავდასხმამ ღაზაში გამანადგურებელი ომი გამოიწვია, რომლის შედეგად 74 000-ზე მეტი პალესტინელი დაიღუპა. ცეცხლის შეწყვეტის მიუხედავად, ისრაელის დარტყმები თითქმის ყოველდღე გრძელდება, ხოლო ტერიტორიის ნახევარზე მეტი სამხედრო ძალებს უკავიათ. ომმა ახლო აღმოსავლეთიც შეცვალა, რადგან ისრაელი ჰამასს, ჰეზბოლასა და მათ მხარდამჭერ ირანს დაუპირისპირდა.

37 წლის ელკანა ბოჰბოტი წლისთავს პირველად აღნიშნავს ისრაელში, რადგან ტყვეობაში 738 დღე გაატარა. ბოჰბოტის თქმით, ის უმეტესად მიწის ქვეშ, 50 მეტრის სიღრმეზე მდებარე გვირაბში ჰყავდათ. გათავისუფლების შემდეგ მან რეაბილიტაცია გაიარა, წიგნი დაწერა და ოჯახთან ერთად გამოტოვებული დღესასწაულები აღნიშნა.

სტატიის წაკითხვა
გამოძიებით, FlyDubai-ის თავდამსხმელს თვითმფრინავის ჩამოგდება სურდა

გამოძიებით, FlyDubai-ის თავდამსხმელს თვითმფრინავის ჩამოგდება სურდა

NPR

FlyDubai attacker intended to crash plane into Tel Aviv airport, investigation finds

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

გამოძიებით, FlyDubai-ის თავდამსხმელს თვითმფრინავის ჩამოგდება სურდა

გამოძიებით, FlyDubai-ის თავდამსხმელს თვითმფრინავის ჩამოგდება სურდა
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

ენ-პი-არის ცნობით, გამოძიებამ დაადგინა, რომ მეორე პილოტს FlyDubai-ის თვითმფრინავის ბენ-გურიონის აეროპორტში ჩამოგდება სურდა. თავდასხმა გასულ კვირას მოხდა, როცა თვითმფრინავი დუბაიდან თელ-ავივში მიფრინავდა.

მეორე პილოტი კაპიტანს საავარიო ნაჯახით დაესხა თავს, თუმცა მგზავრებმა კაბინაში შეჭრა და მისი შეჩერება შეძლეს. არაბთა გაერთიანებული საამიროები გამოძიებას ისრაელის დახმარებით წარმართავს, რადგან მოტივი ჯერ დადგენილი არაა. ხელისუფლებებმა შემთხვევა ტერაქტის მცდელობად შეაფასეს, ხოლო ისრაელში პილოტის შემოწმების სისტემაზე კითხვები გაჩნდა. ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ თავდამსხმელმა სისტემაში არსებული „ხარვეზით“ უნდა ისარგებლა.

ბორტზე 172 ადამიანი იმყოფებოდა, რომლებიც ავარიული დაშვების შემდეგ ეკიპაჟთან ერთად უსაფრთხოდ იპოვეს. Flightradar24-ის მონაცემებით, თვითმფრინავი 30 წამზე ნაკლებ დროში 14 000 ფუტზე მეტით დაეშვა. პილოტიც და მეორე პილოტიც ცოცხლები არიან, რომლებიც დაკითხვისთვის არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში გადაიყვანეს.

სტატიის წაკითხვა
უკრაინის „სიკვდილის ზონაში“ დრონები ბატონობენ

უკრაინის „სიკვდილის ზონაში“ დრონები ბატონობენ

NPR

Drones buzz overhead, troops hunker underground in Ukraine's hellish Kill Zone

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

უკრაინის „სიკვდილის ზონაში“ დრონები ბატონობენ

უკრაინის „სიკვდილის ზონაში“ დრონები ბატონობენ
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

რუსეთ-უკრაინის ფრონტის ორივე მხარეს „სიკვდილის ზონა“ ჩამოყალიბდა, სადაც მუდმივად განვითარებადი დრონების ტექნოლოგია ბატონობს. ფრონტი, რომელიც უკრაინას ჩრდილოეთიდან სამხრეთამდე გასდევს, ოთხი წლის განმავლობაში თითქმის არ შეცვლილა. ბრძოლების უდიდესი ნაწილი ამ ზონაში მიმდინარეობს, რომელიც ორივე მხარეს 10-დან 20 მილამდე სიგანისაა.

რადგან დრონები მოძრაობას უწყვეტად აკვირდება, ჯარისკაცებისთვის გადაადგილება დღისითაც და ღამითაც უკიდურესად სახიფათოა. უკრაინას ნაკლები ჯარისკაცი ჰყავს, ამიტომ მცირე ჯგუფები მიწისქვეშ იმალებიან და ოპერატორებს რუსული ძალების გადაადგილებას ატყობინებენ. დრონების სიმრავლის გამო, ვერცერთი მხარე დიდ სახმელეთო ძალას შეუმჩნევლად თითქმის ვეღარ აგროვებს. ამავე დროს, სახმელეთო რობოტებს საკვები, მედიკამენტები და საბრძოლო მასალა მიაქვს, ხოლო დაჭრილებიც გამოჰყავს.

რობ ლისა და სხვა სამხედრო ანალიტიკოსების მონაცემებით, დრონები მსხვერპლის ყველა შემთხვევის 80%-ს იწვევს. ვოლოდიმირ ზელენსკის თქმით, უკრაინა წელს 10 მილიონ დრონს დაამზადებს, ხოლო რუსეთი 7 მილიონზე მეტს გამოუშვებს. ტარას მიშაკმა აღწერა, რომ ჯგუფს მხოლოდ ერთი კილომეტრის გასავლელად ოთხი საათი სჭირდება.

სტატიის წაკითხვა
„NAZA-ში“ ისრაელელი სამხედროები მშვიდობიანი მოსახლეობის მკვლელობებს აღწერენ

„NAZA-ში“ ისრაელელი სამხედროები მშვიდობიანი მოსახლეობის მკვლელობებს აღწერენ

NPR

Cloaked in anonymity, Israeli soldiers describe mass civilian killings in 'NAZA'

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

„NAZA-ში“ ისრაელელი სამხედროები მშვიდობიანი მოსახლეობის მკვლელობებს აღწერენ

„NAZA-ში“ ისრაელელი სამხედროები მშვიდობიანი მოსახლეობის მკვლელობებს აღწერენ
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

დოკუმენტურ ფილმში „NAZA“ იუვალ აბრაჰამი ისრაელის 24 სამხედრო და დაზვერვის თანამშრომელს თელ-ავივში ესაუბრება. რესპონდენტები აღწერენ საჰაერო დარტყმებს, რომლებიც 2023 წლის 7 ოქტომბრის თავდასხმების შემდეგ ღაზაში დაიწყო.

ფილმი აჩვენებს, როგორ იყენებდნენ სამხედროები თვალთვალსა და ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს, რომელთა ინფორმაციაც ხშირად მცდარი იყო. სავარაუდო სამიზნეების სახლებს ღამით ბომბავდნენ, როცა იქ მათი ცოლები და შვილებიც იმყოფებოდნენ. რესპონდენტების ვინაობა ციფრულად დამალეს, რადგან ანონიმურობის დაპირების გარეშე ფილმი ვერ იარსებებდა. თუმცა ანონიმურობამ კრიტიკა გამოიწვია, ხოლო ბენიამინ ნეთანიაჰუ რეჟისორებს მოქალაქეობის ჩამორთმევითაც დაემუქრა.

„NAZA“ თანმდევ ზიანს ნიშნავს, რომელიც მშვიდობიან მოსახლეობაში მისაღებად მიჩნეულ მსხვერპლს აღნიშნავს. ერთი მაღალი მნიშვნელობის სამიზნის შემთხვევაში 500 NAZA დაამტკიცეს, რაც აბრაჰამის თქმით, პატარა ქალაქის მოსახლეობაა. ერთმა სამხედრომ მეთოდის შესახებ, რომელსაც „სად არის მამა?“ ეწოდება, თქვა: „მის ტელეფონში აღწევ და შემდეგ კლავ“.

სტატიის წაკითხვა
აშშ-ის უკან დახევის ფონზე თურქეთი ახლო აღმოსავლეთში ადგილის დაკავებას ცდილობს

აშშ-ის უკან დახევის ფონზე თურქეთი ახლო აღმოსავლეთში ადგილის დაკავებას ცდილობს

NPR

As the U.S. signals a smaller Middle East footprint, Turkey is ready to step in

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

აშშ-ის უკან დახევის ფონზე თურქეთი ახლო აღმოსავლეთში ადგილის დაკავებას ცდილობს

აშშ-ის უკან დახევის ფონზე თურქეთი ახლო აღმოსავლეთში ადგილის დაკავებას ცდილობს
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

7 აგვისტოს საუდის არაბეთის, თურქეთისა და პაკისტანის ლიდერებმა მექაში ერთობლივ თავდაცვის შეთანხმებას მოაწერეს ხელი. შეთანხმება, რომელიც შეიარაღებულ თავდასხმას სამივე სახელმწიფოზე თავდასხმად მიიჩნევს, დაზვერვისა და თავდაცვითი ტექნოლოგიების გაცვლასაც ითვალისწინებს.

სამწლიანი მოლაპარაკებების მთავარი მამოძრავებელი ანკარა იყო, რადგან თურქეთს ახლო აღმოსავლეთის ცენტრალურ მოთამაშედ დამკვიდრება სურს. ეს მცდელობა აშშ-ის შესაძლო უკან დახევას უკავშირდება, როცა ირანი დასუსტებულია და რეგიონული უსაფრთხოების სისტემა იცვლება. თურქეთის მზარდი თავდაცვითი მრეწველობა დასავლეთზე დამოკიდებულებას ამცირებს, თუმცა ეკონომიკური სირთულეები მის ამბიციებს კვლავ ზღუდავს. მთავარი დაბრკოლება შესაძლოა ისრაელი გახდეს, რომელსაც ძლიერი მეტოქის აღზევებისა და სირიის გაძლიერების თავიდან აცილება სურს.

დაძაბულობა აგვისტოში გამოჩნდა, როცა ისრაელმა ჩრდილოეთ სირიაში თურქული ძალების სავარაუდო განთავსების აღსაკვეთად საჰაერო დარტყმა განახორციელა. აშშ-ის ოფიციალურმა პირებმა დარტყმას „არასაჭირო ესკალაცია“ უწოდეს, ხოლო თურქეთმა და სირიამ სამხედროების გადაადგილება უარყვეს. აიდინთაშბაშმა აღნიშნა: „აშშ-ის მკაფიო გამარჯვების გარეშე რეგიონში მისი გავლენა თანდათან შემცირდება და თურქეთი მზად იქნება, მისი ადგილი დაიკავოს“.

სტატიის წაკითხვა
SpaceX-მა Starship-ი ტეხასიდან პირველად გაუშვა ორბიტაზე

SpaceX-მა Starship-ი ტეხასიდან პირველად გაუშვა ორბიტაზე

NPR

SpaceX's Starship launches on first orbital mission from Texas

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

SpaceX-მა Starship-ი ტეხასიდან პირველად გაუშვა ორბიტაზე

SpaceX-მა Starship-ი ტეხასიდან პირველად გაუშვა ორბიტაზე
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

SpaceX-მა ტეხასის Starbase-იდან Starship-ი მე-14 საცდელ ფრენაზე გაუშვა, რომელმაც პირველად მიაღწია ორბიტას. ცენტრალური დროით დილის 7:48 საათზე გაშვებულ მისიაში, რომელიც 10 საათს გაგრძელდება, ბორტზე არავინაა.

აღმასვლისას ექვსი ძრავიდან ერთი გაითიშა, რის გამოც გუნდმა ფრენის გაგრძელების უსაფრთხოება შეაფასა. დაახლოებით 22 წუთის შემდეგ SpaceX-მა გადაწყვიტა, რომ ხომალდს ორბიტისკენ სვლა უსაფრთხოდ შეეძლო. ფრენა კომპანიისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან Starship-მა უფრო დიდი Starlink V3 თანამგზავრები უნდა გაუშვას. ატმოსფეროში დაბრუნებისას გადარჩენა მრავალჯერადი გამოყენების გეგმებისთვის გადამწყვეტია, ხოლო წარმატების შემთხვევაში ხომალდი ჩილეს სანაპიროსთან დაეშვება.

Starship-ი დაახლოებით 170 მილის სიმაღლეზე ექვს წრეს შეასრულებს და საათში დაახლოებით 17 500 მილს მიაღწევს. მისიისას SpaceX-მა 26 ახალი თაობის Starlink V3-ის თანამგზავრი დაამატა, რომელთაგან სამი თბოდამცავ ფარს კამერებით დააკვირდება. კომპანია მომავალში ხომალდის დაბრუნებასა და ხელახლა გამოყენებას გეგმავს, რადგან შემდგომ ზრდას Starship-ს უკავშირებს.

სტატიის წაკითხვა
ტრამპი და სი გლობალურად მნიშვნელოვან მომენტში ხვდებიან

ტრამპი და სი გლობალურად მნიშვნელოვან მომენტში ხვდებიან

NPR

Trump and Xi meet at moment of global consequence

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

ტრამპი და სი გლობალურად მნიშვნელოვან მომენტში ხვდებიან

ტრამპი და სი გლობალურად მნიშვნელოვან მომენტში ხვდებიან
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

ჩინეთის ლიდერი სი ძინპინი ოთხშაბათ საღამოს აშშ-ში ჩავიდა, სადაც დონალდ ტრამპთან მნიშვნელოვანი მოლაპარაკებები იწყება. ეს 11 წლის განმავლობაში მისი პირველი სახელმწიფო ვიზიტია, თუმცა ლიდერები წელს მეორედ ხვდებიან.

ორივე ლიდერი ძალაუფლების განმტკიცებას ცდილობს, როცა აშშ შუალედური არჩევნებისთვის, სი კი პარტიული ყრილობისთვის ემზადება. ურთიერთობა მაისის შეთანხმების შემდეგ უფრო მყიფე გახდა, რადგან ვაჭრობისა და ტექნოლოგიების საკითხებზე დაძაბულობა გრძელდება. მოლაპარაკებები შეეხება ტაივანს, ხელოვნურ ინტელექტს, უკრაინასა და ირანში ომებს და კორეის ნახევარკუნძულზე დაძაბულობას. მხარეები იშვიათ მიწათა ელემენტებზე ზავის გაგრძელებასაც განიხილავენ, რომელმაც აშშ-ისთვის ჩინური პროდუქციის უწყვეტი მიწოდება უნდა უზრუნველყოს.

ტრამპის ადმინისტრაციამ გაზაფხულზე ტაივანისთვის 14 მილიარდი დოლარის იარაღის მიყიდვა შეაჩერა, რომლის შენარჩუნებასაც სი მოითხოვს. ტრამპი და სი ასევე განიხილავენ ჩარჩოს, რომელიც 30 მილიარდი დოლარის ან მეტი ღირებულების პროდუქტებს მოიცავს. ბიზნესწრეების წარმომადგენელთა თქმით, ჩინეთი ამერიკული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის შესყიდვებს გამოაცხადებს, ხოლო აშშ ზოგიერთ ტარიფს შეამცირებს.

სტატიის წაკითხვა
უკრაინამ რუსეთისკენ 1 000-ზე მეტი დრონი გაუშვა

უკრაინამ რუსეთისკენ 1 000-ზე მეტი დრონი გაუშვა

NPR

Ukraine fires over 1,000 drones at Russia, including hundreds launched at Moscow

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

უკრაინამ რუსეთისკენ 1 000-ზე მეტი დრონი გაუშვა

უკრაინამ რუსეთისკენ 1 000-ზე მეტი დრონი გაუშვა
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

უკრაინის ძალებმა კვირას ღამით რუსეთისკენ 1 000-ზე მეტი დრონი გაუშვეს, როცა საპარლამენტო არჩევნები სრულდებოდა. ოფიციალური პირების თქმით, ასობით დრონი მოსკოვისკენ გაფრინდა, სადაც ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა და საცხოვრებელი შენობა დაზიანდა.

კიევი ადგილობრივი წარმოების შორ მანძილზე მოქმედ დრონებსა და რაკეტებს იყენებს, რათა რუსეთის სიღრმეში დაარტყას. ვოლოდიმირ ზელენსკის თქმით, სამიზნე ნავთობისა და ლოგისტიკის ობიექტები იყო, რომლებიც რუსეთის საომარ მანქანას ასაზრდოებს. უკრაინას სურს, რომ რუსეთის საზოგადოებამ ომის შედეგები იგრძნოს და ვლადიმერ პუტინი მოლაპარაკებისკენ აიძულოს. თავდასხმა კრემლის დომინირებას არ შეუშლის, რადგან არჩევნებზე პუტინის პოლიტიკისადმი წინააღმდეგობა თითქმის არ ყოფილა.

ანდრეი ვორობიოვმა განაცხადა, რომ თავდასხმას ორი ადამიანი ემსხვერპლა, ხოლო 20 დაშავდა. სერგეი სობიანინის თქმით, დედაქალაქისკენ მიმავალი 450 დრონი გაანადგურეს, თუმცა თავდასხმა „უპრეცედენტო“ იყო. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ქვეყნის მასშტაბით 1 100 უკრაინული დრონი ჩამოაგდეს.

სტატიის წაკითხვა
ლუიზიანაში SpaceX-ის კოსმოდრომის გეგმა მოსახლეობას აშფოთებს

ლუიზიანაში SpaceX-ის კოსმოდრომის გეგმა მოსახლეობას აშფოთებს

NPR

Thousands of planned launches, terms of deal, worry some near Louisiana SpaceX site

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

ლუიზიანაში SpaceX-ის კოსმოდრომის გეგმა მოსახლეობას აშფოთებს

ლუიზიანაში SpaceX-ის კოსმოდრომის გეგმა მოსახლეობას აშფოთებს
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

გასულ თვეში აბევილში დახურულ ღონისძიებაზე SpaceX-მა წარმოადგინა გეგმა, რომელიც ლუიზიანაში კოსმოდრომის აშენებას ითვალისწინებს. კომპანია 125 000 აკრზე ხუთ გამშვებ კომპლექსს მოაწყობს, საიდანაც დღეში დაახლოებით 30 რაკეტა გაეშვება.

პროექტი Starlink-ის გაფართოებას ემსახურება, თუმცა ახლომდებარე პეკან-აილენდის მცხოვრებლები გარემოზე გავლენითა და გაუმჭვირვალობით შეშფოთებული არიან. შეთანხმების ნაწილები გასაიდუმლოებული იყო, რადგან მოლაპარაკებების მონაწილე კანონმდებლებმა გაუთქმელობის ხელშეკრულებებს მოაწერეს ხელი. ახალმა კანონებმა საჰაერო-კოსმოსური კომპანიები გადასახადებისა და გარკვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნებისგან გაათავისუფლა, რაც SpaceX-საც მოიცავს. ბუნებაში სწავლების სპეციალისტი გეიბ გიფინი მილიონობით გადამფრენ ფრინველზე წუხს, რომლებიც ამ სანაპიროებზე იკვებებიან და ენერგიას იკრებენ.

შტატის ცნობით, შეთანხმება 100 მილიარდი დოლარის ინვესტიციას მოიტანს, ხოლო ობიექტი დაახლოებით 10 000 სამუშაო ადგილს შექმნის. SpaceX ვერმილიონის ოლქს ყოველწლიურად დაახლოებით 25 მილიონ დოლარს გადაუხდის, თუმცა 25 წლით მილიარდობით დოლარის ქონების გადასახადს აიცილებს. ბრუკ ბრუსარმა თქვა: „არ მინდა, ამბავი მხოლოდ ასეთი იყოს: ილონ მასკი მოვიდა და დაიპყრო“.

სტატიის წაკითხვა
ჰუსიების შეტევები საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტს ემუქრება

ჰუსიების შეტევები საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტს ემუქრება

NPR

What to know after a week of Houthi attacks that threaten Saudi oil

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

ჰუსიების შეტევები საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტს ემუქრება

ჰუსიების შეტევები საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტს ემუქრება
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

ირანის მხარდაჭერილმა ჰუსიებმა ბოლო კვირაში იემენის წითელი ზღვის სანაპიროზე მნიშვნელოვანი წინსვლა შეძლეს. მათ მოხა და ბაბ-ელ-მანდებთან კუნძულები დაიკავეს, რითაც საუდის არაბეთის ნავთობის ექსპორტს დაემუქრნენ.

წინსვლამ 12-წლიანი სამოქალაქო ომი კვლავ გააჩაღა, რადგან ჰუსიები ნავთობით მდიდარ აღმოსავლეთ იემენს უმიზნებენ. ისინი ბლოკადის მოხსნას მოითხოვენ, თუმცა საუდის არაბეთის ობიექტებსა და ნავთობმზიდებსაც უტევენ. აშშ ამჯერად ჩარევას არ აპირებს, ამიტომ საუდის არაბეთმა შესაძლოა დიპლომატიური გამოსავალი ეძებოს. შეტევებმა მსოფლიო საწვავის ფასები გაზარდა, ხოლო დაახლოებით 125 000 იემენელი სახლებიდან გააქცია.

მშვიდობიან პერიოდში ბაბ-ელ-მანდებზე მსოფლიო ვაჭრობის დაახლოებით 12% გადის, რაც სრუტის მნიშვნელობას აჩვენებს. ვინდვორდის მონაცემებით, დღიური მოძრაობა 35 გემიდან 25-მდე შემცირდა, თუმცა კვირას 45-მდე გაიზარდა. მაჰიდა აჰმედმა, რომელიც მოხიდან შვილებთან ერთად გაიქცა, თქვა: „ამ ომმა ჩვენთვის ყველაფერი გაანადგურა“.

სტატიის წაკითხვა
კენიელი დედები მშობიარობის რისკებს ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტით ამცირებენ

კენიელი დედები მშობიარობის რისკებს ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტით ამცირებენ

NPR

To prevent deaths in childbirth, Kenyan moms turn to an AI powered chatbot

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

კენიელი დედები მშობიარობის რისკებს ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტით ამცირებენ

კენიელი დედები მშობიარობის რისკებს ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტით ამცირებენ
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

კენიაში ორსულთა კლინიკების ქსელმა PROMPTS შექმნა, რომელიც დედების SMS-კითხვებს ხელოვნური ინტელექტით აანალიზებს. პროგრამას კენიის 24 ოლქის საჯარო კლინიკების პაციენტები იყენებენ, რადგან ინტერნეტი ან სმარტფონი ყველას არ აქვს.

სერვისი მას შემდეგ განვითარდა, რაც ვიზიტების შესახსენებელ შეტყობინებებზე დედებმა ჯანმრთელობის კითხვების გაგზავნა დაიწყეს. სისტემა პრიორიტეტებს განსაზღვრავს, ხოლო პოტენციურად გადაუდებელ შემთხვევებს პირდაპირ ადამიან ექთანთანამისამართებს. სწრაფი რეაგირება მნიშვნელოვანია, რადგან ორსულობასთან ან მშობიარობასთან დაკავშირებული მიზეზებით ყოველწლიურად დაახლოებით 6 000 ქალი იღუპება. პროგრამა საავადმყოფოში ხანგრძლივი მგზავრობის საჭიროებასაც განსაზღვრავს, თუმცა შეცდომის თავიდან ასაცილებლად 18 ექთანი მუდმივად მუშაობს.

ჯეი პატელმა გაიხსენა: „როცა მუშაობა დავიწყე, მგონი, დღეში 100-ზე ნაკლებ კითხვას ვიღებდით. ახლა ეს მაჩვენებელი 15 000-ია“. სისტემა შეტყობინებების დაახლოებით 7%-ს პოტენციურად გადაუდებლად მონიშნავს, როცა ხელოვნური ინტელექტის ყველა ფუნქცია გამოირიცხება. PROMPTS-ის შენარჩუნება ერთ მომხმარებელზე დაახლოებით 2 დოლარი ღირს, რომელსაც არაკომერციული ორგანიზაცია ფარავს.

სტატიის წაკითხვა
გაეროს ექსპერტები ირანში აშშ-ის შესაძლო ომის დანაშაულებზე მიუთითებენ

გაეროს ექსპერტები ირანში აშშ-ის შესაძლო ომის დანაშაულებზე მიუთითებენ

NPR

U.N.-backed experts cite possible U.S. war crimes in Iran, including a school attack

მოკლე საკითხავი

ენ-პი-არ1 წუთის საკითხავი

გაეროს ექსპერტები ირანში აშშ-ის შესაძლო ომის დანაშაულებზე მიუთითებენ

გაეროს ექსპერტები ირანში აშშ-ის შესაძლო ომის დანაშაულებზე მიუთითებენ
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

გაეროს მიერ დანიშნულმა ექსპერტებმა ხუთშაბათს განაცხადეს, რომ აშშ-მა ირანში შესაძლოა ომის დანაშაულები ჩაიდინა. დასკვნები 28 თებერვალს მინაბსა და ლამერდში განხორციელებულ ორ საჰაერო დარტყმას ეხება. ექსპერტებმა ირანის ხელისუფლებაც დაადანაშაულეს, რადგან საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ ჩადენილი ქმედებები კაცობრიობის წინაშე დანაშაულებს უტოლდება.

ანგარიში სავალდებულო ძალის მქონე არ არის, თუმცა შეგროვებული მტკიცებულებები შესაძლოა საერთაშორისო სასამართლოებში გამოიყენონ. ჯგუფის განცხადებით, ამერიკული დარტყმების შედეგად სულ მცირე 178 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა, მათ შორის ქალები და ბავშვები. ირანში კი უსაფრთხოების ძალები დემონსტრანტებს ესროდნენ, სცემდნენ და აკავებდნენ, ხოლო დაკავებულებს იურიდიულ დახმარებას ართმევდნენ. ექსპერტების თქმით, აშშ-მა და ირანმა დარღვევები უნდა შეწყვიტონ და დაზარალებულებს სრული კომპენსაცია გადაუხადონ.

მისიამ, რომელსაც სარა ჰოსაინი ხელმძღვანელობს, ირანში და მის ფარგლებს გარეთ 73 ადამიანი გამოკითხა. ექსპერტებმა განაცხადეს: „დარტყმის განზრახ სამიზნე სკოლის შენობა იყო“, თუმცა დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციას პასუხისმგებლობა არ აუღია. ექსპერტებს დასკვნები ორშაბათს უნდა წარედგინათ საბჭოსთვის, რომელშიც გაეროს წევრი 47 ქვეყანა შედის.

სტატიის წაკითხვა