ჩილეს ატაკამის უდაბნო ბოლო ათწლეულების მასშტაბური ყვავილობით გამოცოცხლდა

მთავარ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა გარრა დე ლეონის ნექტრით სავსე, მუქი წითელი ყვავილები და მათი გრძელი, ალის მსგავსი მწვანე ფოთლები. ეს ენდემური ყვავილი წვიმების შემდეგ იღვიძებს. ის ატაკამის უდაბნოს სანაპიროს მხოლოდ რამდენიმე მილის სიგრძის მონაკვეთზე იზრდება და მსოფლიოს სხვაგან არსად გვხვდება.

ეს ყვავილობა დედამიწის ყველაზე მშრალ არაპოლარულ უდაბნოში რამდენიმე წელიწადში ერთხელ ხდება. თუმცა, მეცნიერები ამბობენ, რომ კლიმატის ცვლილებით გამოწვეული სეზონისთვის უჩვეულო წვიმების გამო ეს მოვლენა გახშირდა.

ყვავილობა ხანმოკლე, მაგრამ სიცოცხლით სავსე ეკოსისტემას ქმნის. იჩეკებიან მწერები, რომლებიც ხვლიკებსა და ღამურებს იზიდავენ, ასევე უფრო დიდ ძუძუმწოვრებს, მათ შორის გუანაკოს.

ჩილეს ეროვნული სათესლე ბანკის, INIA-ს ბიოლოგები ნიმუშებს აგროვებენ. ისინი მოკლე ყვავილობის სეზონის დასრულებამდე ლაბორატორიაში გააანალიზებენ მათ.

ანა სანდოვალმა თქვა: „ეს ძალიან ამაღელვებელია“. მან თესლების გარსებიდან ფრთხილად გამოთავისუფლებისას ისინი ჩრდილოეთ ჩილეში მდებარე INIA-ს ბაზაზე, ტაქსონომისთვის წასაღებად მოამზადა.

სანდოვალმა დასძინა: „თითქოს უდაბნო იღვიძებს. ზოგჯერ ადამიანებს ჰგონიათ, რომ ეს ცარიელი, მშრალი ადგილია, სადაც სიცოცხლე არ არის. სინამდვილეში, ჩვენი უდაბნო მხოლოდ შესაფერის პირობებსა და ნალექს ელოდება, რომ გაიღვიძოს“.

სათესლე ბანკს მცენარეთა გენეტიკური მასალისა და იმ უნიკალური ადაპტაციების შენარჩუნება სურს, რომლებიც თითოეულმა მათგანმა მკაცრ, მშრალ პირობებში გადარჩენისთვის განივითარა.

სანდოვალი სეირნობისას აჩვენებს, როგორ იღებენ მცენარეები წყალს. ზოგიერთ ფოთოლს წვრილი ბუსუსები ფარავს, სხვებს კი სქელი, ცვილისებრი გარსი აქვს.

უდაბნოს ყვავილობის დასაცავად ეროვნული პარკი 2023 წლის ივნისში შეიქმნა. ის 141 000 აკრის ტერიტორიას მოიცავს, სადაც ყვავილები რამდენიმე წელიწადში ერთხელ იშლება. ახლა ადგილობრივ ხელისუფლებას დაცვის გაძლიერება სურს.

ატაკამის რეგიონის გუბერნატორმა მიგელ ვარგასმა უდაბნოს ყვავილობის ფენომენისთვის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სტატუსის მოპოვების პროცესი დაიწყო.

ვარგასმა განაცხადა: „ეს განსაკუთრებული ინტერესის ტურიზმის გასაძლიერებლად და ჩვენი რეგიონული ეკონომიკის დივერსიფიკაციისთვის უზარმაზარი შესაძლებლობაა. ამჟამად ის დიდწილად სამთო მოპოვებაზეა დამოკიდებული. იუნესკოს აღიარება ატაკამის რეგიონს მსოფლიო ასპარეზზე წარადგენს“.

ვარგასი იმედოვნებს, რომ რამდენიმე წელიწადში ეს ჩილეს მსოფლიო მემკვიდრეობის მერვე ძეგლი გახდება.

წელს ყვავილობა, სავარაუდოდ, ნოემბრის შუა რიცხვებამდე გაგრძელდება.

როცა ყვავილები ჭკნობას დაიწყებს, მეცნიერებს ორი საინტერესო კითხვა დარჩებათ: იყო თუ არა ეს ატაკამის უდაბნოში ოდესმე აღრიცხული ყველაზე მასშტაბური ყვავილობა? და შეიძლება თუ არა უფრო დაწვრილებითმა კვლევამ მილიონობით მცენარეს შორის აქამდე უცნობი სახეობები გამოავლინოს?

თემებიანა სანდოვალიმიგელ ვარგასიმოისეს გრიმბერგიINIAიუნესკოლანოს დე ჩალიეს ეროვნული პარკიატაკამის უდაბნოჩილეელ ნინიო

გამოქვეყნდა 8 ნოემბერი, 2026