რუსეთში დუმის არჩევნები კონკურენციის გარეშე იწყება

რუსეთის ახალი პარლამენტის არჩევნებში კენჭისყრა ხვალ იწყება. სახელმწიფო დუმის არჩევნები სამ დღეს, 18-დან 20 სექტემბრამდე გაგრძელდება. უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის სრულმასშტაბიანი ომის დაწყების შემდეგ ეს დუმის პირველი არჩევნებია. თუმცა კანდიდატები ძირითადად იგივე პირები არიან: მოქმედი დეპუტატების 70%-ზე მეტი კიდევ ერთი ვადით იყრის კენჭს. ამომრჩევლები სახელმწიფო დუმის 450 წევრს აირჩევენ. მათგან 225 პარტიული სიებით, ხოლო 225 ერთმანდატიან ოლქებში აირჩევა, სადაც ამომრჩეველი კონკრეტულ კანდიდატს აძლევს ხმას. Meduza-ს რამდენიმე თვის წინანდელი ცნობით, ხელისუფლება არჩევნებში რეალური კონკურენციის აღკვეთას აპირებს.

ხელისუფლების მხარდამჭერი სოციოლოგიური სამსახურები ამტკიცებენ, რომ „ერთიანი რუსეთის“ მხარდაჭერა 2021 წლის მაჩვენებელზე მაღალია. კენჭისყრამდე ერთი კვირით ადრე FOM-მა და VTsIOM-მა პარტიის მხარდაჭერა 33-37%-ით შეაფასეს. წინა არჩევნებამდე ეს მაჩვენებელი 29% იყო. მათი პროგნოზით, პარტია ხმების 47-53%-ს მიიღებს. 2021 წელს სოციოლოგიური სამსახურები „ერთიან რუსეთს“ 41-42%-ს უწინასწარმეტყველებდნენ, თუმცა ოფიციალური შედეგი 50% იყო. Faridaily-ს ცნობით, თუ პარტია ომის, გაძლიერებული რეპრესიებისა და ეკონომიკური პრობლემების ფონზე ამ შედეგს გააუმჯობესებს, ეს აჩვენებს, რომ რუსეთის ხელისუფლება „კენჭისყრას სრულად აკონტროლებს“.

არჩევნებში მონაწილეობა ერთადერთ ომის საწინააღმდეგო პარტიას, „იაბლოკოს“, აუკრძალეს. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ თავდაპირველად პარტიის სია დაარეგისტრირა. თუმცა ორი კვირის შემდეგ, პარტიისადმი ინტერესის მკვეთრი ზრდის ფონზე, უზენაესმა სასამართლომ სია აბსურდული საფუძვლით მოხსნა. სასამართლოებმა ერთმანდატიან ოლქებში წარდგენილი „იაბლოკოს“ კანდიდატების ბიულეტენებიდან ამოღებაც დაიწყეს. თუმცა ზოგიერთ რეგიონში „ერთიანი რუსეთის“ კანდიდატების სხვა ძლიერი მეტოქეებიც მოხსნეს. დადებითი გარემოებაც გამოიკვეთა: „იაბლოკოზე“ ზეწოლამ აჩვენა, რომ პარტიას ახალგაზრდების მხარდაჭერა აქვს.

უკეთესი არჩევანის არარსებობის გამო, ამომრჩევლებმა პარტია „ახალ ხალხს“ მეტი ყურადღება მიაქციეს. ეს კრემლის პროექტია, რომელიც ლიბერალური ამომრჩევლის მიზიდვას ემსახურება. პარტიამ ხელისუფლების მიერ დაწესებული აკრძალვების მოწინააღმდეგის სახელი დაიმკვიდრა. თუმცა ომის მხარდაჭერის მსგავს უმნიშვნელოვანეს საკითხებში ხელისუფლების წითელ ხაზებს არ კვეთს. პოლიტიკური კონკურენციის მზარდი შეზღუდვის ფონზე, ახალგაზრდა და საპროტესტოდ განწყობილი ამომრჩევლების ნაწილი მას მისაღებ ალტერნატივად მიიჩნევს. მათთვის „ახალი ხალხი“ „ერთიანი რუსეთისა“ და კრემლის მიერ დაშვებული ძველი „სისტემური ოპოზიციის“ პარტიების ალტერნატივაა. VTsIOM-ის პროგნოზით, „ახალი ხალხი“ არჩევნებში მესამე ადგილისთვის ლიბერალ-დემოკრატიულ პარტიას შეეჯიბრება.

„არასასურველი“ კანდიდატები ნავალნის შესახებ გამოქვეყნებული პოსტების გამო მასობრივად მოხსნეს. სქემა ასე მოქმედებს: კანდიდატის სოციალურ ქსელებში მოულოდნელად ჩნდება ძველი პოსტები, რომლებშიც ალექსეი ნავალნი ან მისი ორგანიზაციებია ნახსენები. კანდიდატს „ექსტრემისტული სიმბოლოების“ ჩვენებისთვის აჯარიმებენ და კიდევ ერთი წლით არჩევნებში მონაწილეობას უკრძალავენ. ამ სქემის პირველი სამიზნე ბორის ნადეჟდინი გახდა, რომელიც 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ერთადერთი ომის საწინააღმდეგო კანდიდატი იყო. სახელმწიფო დუმის არჩევნების წინ დაწყებული ზეწოლის გამო მან რუსეთი დატოვა.