რუსეთში ხელისუფლება არასასურველ კანდიდატებს არჩევნებიდან ხსნის

კანდიდატი იაროსლავ შჩერბაკოვი საარჩევნო სიიდან მას შემდეგ ამოიღეს, რაც კამპანიის ვიდეოში ბენქსის ცნობილი ნამუშევარი „გოგონა ბუშტით“ ჩასვა. სასამართლომ ეს საავტორო უფლებების დარღვევად მიიჩნია. ჰაჩენსონმა განმარტა: „რუსეთის საავტორო უფლებების კანონმდებლობა ბუნდოვნადაა ჩამოყალიბებული. ეს ინტერპრეტაციისთვის მნიშვნელოვან სივრცეს ტოვებს და არასასურველი კანდიდატურის დასაბლოკად მოსახერხებელ სათადარიგო საშუალებად აქცევს“.

ჰაჩენსონის თქმით, ეს 2000-იან წლებში დაწყებული პროცესის ახალი ეტაპია, როცა საარჩევნო კანონებს კენჭისყრის შედეგებზე ზემოქმედებისთვის იყენებენ.

ლონდონის ეკონომიკის სკოლის (London School of Economics) ექსპერტმა ჯეფ ჰონმა აღნიშნა, რომ კრემლი ყოველთვის ინარჩუნებდა ბალანსს წახალისებასა და დასჯას შორის. საშუალებები საპარლამენტო თანამდებობის პრივილეგიებიდან კანდიდატების აკრძალვამდე მერყეობდა და პოლიტიკური გარემოს კონტროლს ემსახურებოდა.

ჰაჩენსონმა განაცხადა, რომ აბსურდული მიზეზებით არასასურველი კანდიდატების მოცილება ძალის დემონსტრირებაა. მისი თქმით, მიზანია იმის ჩვენება, რომ წინააღმდეგობა უშედეგოა, რადგან ამგვარი საბაბების წინააღმდეგ კანდიდატები ვერაფერს აკეთებენ.

ედინბურგის უნივერსიტეტის რუსეთის პოლიტიკის სპეციალისტმა ლუკ მარჩმა თქვა, რომ 2022 წელს უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ აკრძალვები გახშირდა. ისინი ეხება ყველა კანდიდატსა და პარტიას, რომელსაც კრემლი ან პუტინის მხარდამჭერი ერთიანი რუსეთი საფრთხედ აღიქვამს.

მარჩის თქმით, კანდიდატის საფრთხედ მიჩნევისთვის ზღვარი ძალიან დაბალია. ინტერნეტზე წვდომის არაპოპულარული შეზღუდვების, საწვავის დეფიციტის, რუსეთის ტერიტორიაზე უკრაინული დარტყმებისა და ომით საერთო დაღლილობის გამო პუტინისა და ერთიანი რუსეთის პოპულარობა შემცირდა.

ამის განსაკუთრებით მკაფიო მაგალითი იანვარში პარტია იაბლოკოს გამორიცხვაა. ლონდონის კინგს კოლეჯის (King’s College London) სპეციალისტმა სამუელ გრინმა აღნიშნა, რომ ეს უჩვეულო გადაწყვეტილებაა. იაბლოკო ისტორიული პარტიაა, რომელიც ხელისუფლების მიერ დადგენილ წესებს ყოველთვის იცავდა.

ვიორსტკას ცნობით, წლის დასაწყისიდან არჩევნებიდან ჩამოშორებული კანდიდატების ნახევარზე მეტი იაბლოკოს წევრია. ისინი ადგილობრივი არჩევნებისთვის იყვნენ რეგისტრირებული.

იაბლოკოს შეცდომა იმის დაჯერება იყო, რომ უკრაინაში ომის საწინააღმდეგო პლატფორმით მონაწილეობას შეძლებდა. ბლექბერნის თქმით, კრემლმა პარტიას კამპანიის დაწყების უფლება მისცა, თუმცა მშვიდობის გზავნილმა სოციალურ ქსელებში სულ უფრო მეტი ყურადღება მიიპყრო.

გრინმა განმარტა, რომ ეს ერთიან რუსეთს ღიად ომის მხარდამჭერი კამპანიის წარმოებას აიძულებდა. გაჭიანურებული ომის პირობებში პარტიისთვის ეს არასასიამოვნო პოზიცია იქნებოდა.

ამ შემთხვევამ რუსეთის ხელისუფლების უმაღლეს ეშელონებში ორ გავლენიან ჯგუფს შორის მეტოქეობა გამოავლინა. გრინის თქმით, პოლიტიკური ბლოკი კონტროლირებად არჩევნებს ინარჩუნებს, რათა რუსებს დემოკრატიული არჩევანის ილუზია შეუქმნას. უსაფრთხოების ბლოკი კი არჩევნებს რეჟიმის სტაბილურობისთვის საფრთხედ აღიქვამს და მათ აზრისგან დაცლას ცდილობს.

ექსპერტების შეფასებით, კამპანიის დასაწყისში იაბლოკოს მონაწილეობა პოლიტიკური ბლოკის თანხმობით გახდა შესაძლებელი. პარტიისა და სხვა კანდიდატების თანმიმდევრული მოხსნა მიანიშნებს, რომ არჩევნებზე კონტროლი უსაფრთხოების სტრუქტურებმა დაიბრუნეს.

ბოლო ეტაპზე კანდიდატების მასობრივმა მოხსნამ უკრაინაში ომის მიმართ მზარდი შეშფოთებაც გამოავლინა. ბლექბერნის თქმით, ხელისუფლება ამ გზით ცხადყოფს, რომ ამ არჩევნების დროს მშვიდობაზე საუბარი დაუშვებელია.

თემებიკრემლირუსეთშიუკრაინაშისაპარლამენტო არჩევნებშიუკრაინაში ომის

გამოქვეყნდა 11 სექტემბერი, 2026