საქართველოში სუროგაცია სწრაფად იზრდება, თუმცა უფლებები დაუცველია

ოლგა გერმანიის მოქალაქეა, თუმცა რუსეთში დაიბადა და გაიზარდა. ამიტომ წყვილმა თავდაპირველად რუსეთის ბაზრის შესწავლა მოისურვა. 2022 წლიდან უცხოელ მომხმარებლებს რუსეთში სუროგაციის ხელშეკრულებების გაფორმება ეკრძალებათ. უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ ბევრი საერთაშორისო სააგენტო საქართველოში გადავიდა. ოლგა და დანიელიც იქ გაემგზავრნენ.

საქართველო ბოლო წლებში სუროგაციის ერთგვარ ცენტრად იქცა. სუროგატ დედებად სამუშაოდ ქვეყანაში ქალები მთელი მსოფლიოდან ჩადიან. საქართველოს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემებით, 2023 წელს ქვეყანაში 3 000-ზე მეტი სუროგატი დედა აღირიცხა. 2012 წლიდან მათ 5 000-ზე მეტი ბავშვი გააჩინეს. უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ მათი რიცხვი მკვეთრად გაიზარდა: 2021 წელს დაახლოებით 300 სუროგატმა დედამ იმშობიარა, 2023 წელს კი 1 100-ზე მეტმა.

39 წლის ანასტასია რუსეთიდანაა და საქართველოში სუროგატ დედად მუშაობს. მას ზრდასრული ქალიშვილი ჰყავს და სამი სუროგატული ორსულობა გაიარა. 2021 წელს მიღებული პირველი ანაზღაურება უძრავი ქონების პირველ შენატანს მოახმარა. ანასტასიას თქმით, პირველი ორი პროგრამა რუსეთში გაიარა, მესამე კი საქართველოში, იაპონელი წყვილისთვის. შუამავალი მოსკოვის კლინიკის ფილიალი იყო. ემბრიონის გადატანის შემდეგ ის რუსეთში დაბრუნდა, ორსულობის 22-ე კვირას კი საქართველოში ჩავიდა.

ანასტასიამ დოიჩე ველეს განუცხადა: „ბინაში სხვა სუროგატ დედასთან ერთად ვცხოვრობ, რომელმაც ტყუპები გააჩინა. ეს პროგრამა ჩემთვის ყველაზე მარტივი და პრაქტიკული იყო, თუმცა შესაძლოა, უბრალოდ კარგ კლინიკაში გამიმართლა“. მისი თქმით, სხვა ქალებს ანაზღაურების მისაღებად მშობიარობის შემდეგ დიდხანს ლოდინი მოუხდათ. ანასტასია სუროგატ დედად კვლავ მუშაობისთვის მზადაა.

შეფასებები განსხვავდება, თუმცა საქართველოში ასეთ მომსახურებას დაახლოებით 19 კლინიკა სთავაზობს. თბილისის ან ბათუმის სააგენტოებში მომსახურება საშუალოდ 45 000 ევრო (50 400 დოლარი) ან 55 000 ევრო ღირს. ეს სხვა ქვეყნების სააგენტოების ფასის დაახლოებით მესამედია. რამდენიმე სუროგატმა დედამ დოიჩე ველეს უთხრა, რომ საშუალოდ 18 000-დან 28 000 ევრომდე მიიღეს. მაგალითად, ტყუპების გაჩენისთვის დამატებითი ანაზღაურებაც გაიცემა.

ოლგამ და დანიელმა სააგენტოს ძებნას თვეები დაუთმეს. მათ მალე მიიღეს რუსეთიდან, უკრაინიდან, ყაზახეთიდან და საქართველოდან ქალების სია. სააგენტომ პროცესი დეტალურად აღწერა და ფორმალობებისთვის იურისტების საკონტაქტო მონაცემებიც მიაწოდა. წყვილის თქმით, შეშფოთებას იწვევდა, რომ ზოგი სააგენტო სუროგატი დედების ჯანმრთელობაზე მკაფიო პასუხებს ვერ იძლეოდა.

ორივე სამედიცინო სფეროში მუშაობს. მათ 30 წლის უკრაინელი ქალი შეარჩიეს, რომელიც ერთხელ უკვე იყო ევროპელი წყვილის სუროგატი დედა. რუსულ-ქართულმა სააგენტომ ნახევარსაათიანი Zoom-ის საუბარი მოაწყო. ოლგას თქმით, საბოლოო გადაწყვეტილებისთვის ეს საკმარისი არ ჩანდა.