საფრანგეთი და გერმანია ჩინეთის წინააღმდეგ „სავაჭრო ბაზუკას“ განიხილავენ

ევროპული პოლიტიკის ცენტრმა (European Policy Centre) ივნისში განაცხადა, რომ ბატარეების, მზის პანელების, ფოლადის, ელექტრომობილების, ქიმიური ნაწარმისა და დანადგარების ევროპელი მწარმოებლები სამუშაო ადგილებსა და სიმძლავრეებს უკვე სწრაფად კარგავენ. ცენტრმა აშშ-ის სავაჭრო აქტის 301-ე მუხლის მსგავსი საგამოძიებო ორგანოს შექმნა მოითხოვა.

ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ამ მოვლენას ევროპისთვის კიდევ ერთი „ჩინური შოკი“ უწოდა. მსგავსი რამ აშშ-ში 2000-იანი წლების დასაწყისში მოხდა, როცა ასობით ათასი საწარმოო სამუშაო ადგილი გაქრა.

ევროკავშირის უსაფრთხოების კვლევების ინსტიტუტის (European Union Institute for Security Studies) ანალიტიკოსმა ტიმ რიულიგმა (Tim Rühlig) თქვა, რომ ბლოკის დასუსტებულ ეკონომიკას შიდა გარდაქმნა და უფრო მკაცრი საგარეო სავაჭრო პოლიტიკა სჭირდება. მისი თქმით, პასუხისმგებლობის ნაწილი ევროპულ ბიზნესსა და პოლიტიკურ ხელმძღვანელობასაც ეკისრება.

რიულიგმა განაცხადა: „ცხადია, მხოლოდ ჩინეთისგან თავის დაცვა მომავალი არ არის. თუმცა მომავლის ტექნოლოგიებისთვის მოსამზადებლად და მომდევნო 15-20 წლის განმავლობაში კონკურენტუნარიანობის შესანარჩუნებლად თავი უნდა დაიცვათ“.

რიულიგის თქმით, ჩინეთთან კავშირების სრულად გაწყვეტა შეუძლებელია, როგორც ევროკავშირმა უკრაინაში შეჭრის შემდეგ რუსეთთან გააკეთა. თუმცა პეკინთან სავაჭრო ურთიერთობების გადასახედად ძლიერი იმპულსი გაჩნდა. მან იკითხა: „სად უნდა გავხდეთ დამოუკიდებელი ან სულ მცირე, უფრო მრავალფეროვანი? და სად უნდა გავაგრძელოთ ჩინელებთან მუშაობა?“

აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ოთხშაბათს, საბერძნეთში ვიზიტისას, ევროპას აშშ-სთან ალიანსის გაძლიერებისა და „ხანგრძლივი ძილიდან გამოღვიძებისკენ“ მოუწოდა. რუბიომ თქვა, რომ ევროპა და აშშ „გზაჯვარედინზე“ დგანან. მისი თქმით, ახლანდელი მოქმედებები განსაზღვრავს, დასავლეთი მსოფლიო ლიდერობას შეინარჩუნებს თუ „დაკნინებას, მონობასა და დაღმასვლას“ შეეგუება.

ჩინეთის ვაჭრობის სამინისტრომ საფრანგეთისა და გერმანიის წერილის პასუხად განაცხადა, რომ ქვეყნებმა ევროკავშირს პროტექციონისტული ზომებისკენ არ უნდა უბიძგონ. სამინისტრომ აღნიშნა: „პროტექციონიზმი კონკურენტუნარიანობას ვერ გაზრდის, ხოლო კავშირების ან მიწოდების ჯაჭვების გაწყვეტა სხვებს დააზარალებს და თავად მოქმედ მხარეს სარგებელს არ მოუტანს“.

ევროკომისიის მონაცემებით, აშშ-ის შემდეგ ჩინეთი ევროკავშირის მეორე უდიდესი პარტნიორია საქონლით ვაჭრობაში. ჩინეთის საბაჟო უწყების მონაცემებით, წლის პირველ რვა თვეში ევროკავშირში ჩინური ექსპორტი 15,3%-ით გაიზარდა, ხოლო ევროკავშირიდან იმპორტი 6,2%-ით.

ჩინეთის სახელმწიფო გაზეთმა Global Times-მა გასულ თვეში დაწერა: „ევროკავშირს ჩინეთთან სავაჭრო ომის წარმოების შესაძლებლობა არ აქვს. თუ ამის გაკეთება ნამდვილად გადაწყვეტილი აქვს, სცადოს“.

აშშ-ის საბაჟო ტარიფების შარშან ამოქმედების შემდეგ ჩინეთის ექსპორტი ევროპაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ლათინურ ამერიკასა და აფრიკაში გაიზარდა. მიუხედავად ამისა, 2025 წელს ჩინეთმა გლობალურად 1,2 ტრილიონი დოლარის სავაჭრო პროფიციტი დააფიქსირა. საკონფერენციო საბჭოს (The Conference Board) ეკონომისტმა მაქს ცენგლაინმა (Max Zenglein) თქვა, რომ შეზღუდვების მიუხედავად, ჩინეთის საექსპორტო მანქანა საოცრად მდგრადი დარჩა.

შეფჩოვიჩისა და ვანის შეხვედრამდე ჩინეთმა ევროკავშირიდან პ-ნიტროტოლუენის იმპორტზე ანტიდემპინგური გამოძიება დაიწყო. ნივთიერება საღებავებსა და ფარმაცევტულ წარმოებაში გამოიყენება. პეკინმა წინა თვეში საპასუხო მოქმედებით დაიმუქრა, თუ ევროკავშირი უფრო მკაცრ პროტექციონისტულ ზომებს შემოიღებდა.

ცენგლაინმა განაცხადა: „ჩინეთმა გარე ზეწოლის რამდენიმე რაუნდი გაიარა და კურსის იძულებით შეცვლის მცდელობებს ჯერჯერობით ძირითადად გაუძლო“.

ჩინეთის ეკონომიკას ძირითადად ექსპორტი ამოძრავებს, რადგან შიდა მოთხოვნა სუსტია. ევროკავშირი დიდი მოცულობით ჩინურ ლითიუმ-იონურ ბატარეებსა და ჰიბრიდულ ელექტრომობილებს ყიდულობს. ჩინური ავტომწარმოებლები ევროპაში საწარმოო სიმძლავრეებსაც ზრდიან.

Bank of America-ს ეკონომისტების ცნობით, სი ძინპინისა და დონალდ ტრამპის ვაშინგტონის სამიტის შემდეგ აშშ-ჩინეთის სავაჭრო ურთიერთობები შედარებით სტაბილურია. ამიტომ ყურადღება ჩინეთსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობებზე გადადის. ცენგლაინმა დასძინა, რომ მოლაპარაკებებში პეკინის ერთ-ერთი ბერკეტი ევროპაში ჩინური ინვესტიციები იქნება, რადგან წევრი ქვეყნები კაპიტალის, სამუშაო ადგილებისა და ახალი საწარმოო პროექტებისთვის იბრძვიან.

თემებივან ვენტაომარკო რუბიომაროშ შეფჩოვიჩიმაქს ცენგლაინიტიმ რიულიგიურსულა ფონ დერ ლაიენიჰილდე ვაუტმანსიევროკავშირიევროკომისიაჩინეთი

გამოქვეყნდა 8 ოქტომბერი, 2026