საუდის არაბეთმა ჩინეთის mBridge-ის გადახდის სისტემა დატოვა

ფაინენშალ ტაიმსის (Financial Times) ცნობით, საუდის არაბეთმა ჩუმად დატოვა ჩინეთის ციფრული გადახდების პლატფორმა mBridge. პეკინი მას დოლარზე დაფუძნებული SWIFT-ის სისტემის ალტერნატივად წარმოაჩენდა.

ჩინეთმა mBridge 2021 წელს შექმნა. ის ცენტრალურ ბანკებს ციფრული ვალუტებით პირდაპირი ტრანზაქციების განხორციელების საშუალებას ბლოკჩეინის ტექნოლოგიის მეშვეობით აძლევს.

პროექტს თავდაპირველად ჩინეთი, ჰონგკონგი, ტაილანდი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები და საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკი (BIS) შეუერთდნენ. ამ უკანასკნელს გლობალური ცენტრალური ბანკების ცენტრალურ ბანკად მოიხსენიებენ.

საუდის არაბეთმა ფაინენშალ ტაიმსს განუცხადა, რომ მისმა ცენტრალურმა ბანკმა, რომელსაც SAMA-ს სახელითაც იცნობენ, mBridge-ს 2023 წელს პირველად დამკვირვებლის სტატუსით, BIS-ის ეგიდით შეუერთდა. ეს ცენტრალური ბანკის ციფრული ვალუტების კვლევის ნაწილი იყო. 2024 წელს ბანკმა კონცეფციის პრაქტიკული დადასტურების შექმნაშიც მიიღო მონაწილეობა.

ცენტრალურმა ბანკმა განაცხადა: „გეგმის შესაბამისად, SAMA-მ mBridge-ის კონცეფციის პრაქტიკული დადასტურება 2025 წლის 13 მაისს წარმატებით დაასრულა. ამ პროცესის დასრულების შემდეგ SAMA mBridge-ის მონაწილე წევრი აღარ არის“.

ერთ-ერთმა წყარომ ფაინენშალ ტაიმსს ასევე უთხრა, რომ საუდის არაბეთის ცენტრალურ ბანკს mBridge-თან საჯარო კავშირი აღარ სურდა. კითხვაზე, მოახდინა თუ არა აშშ-მა სამეფოზე ზეწოლა გასვლის მიზნით, სხვა წყარომ თქვა: „ნებისმიერი უფრო ფართო დასკვნის გამოტანა არაზუსტი იქნებოდა“.

მანამდე, 2024 წლის ოქტომბერში, mBridge საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკმაც დატოვა. გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ მას გასვლისკენ მოუწოდებდა. თუმცა, BIS-მა განაცხადა, რომ პროექტში მონაწილეობა წარმატებით დაასრულა და პოლიტიკური მოსაზრებების გავლენა უარყო.

საუდის არაბეთის თავდაპირველი მონაწილეობა mBridge-ის დიდ წარმატებად მიიჩნეოდა. ნავთობის ეს მსხვილი მწარმოებელი დღევანდელი „ნავთობდოლარის“ სისტემის საფუძველია. სისტემა 1974 წელს დადებული შეთანხმებიდან იღებს სათავეს. მაშინ ერ-რიადი ნავთობის დოლარში შეფასებასა და ჭარბი შემოსავლების აშშ-ის აქტივებში დაბანდებას დათანხმდა.

ნავთობდოლარის გამოყენება საბოლოოდ ვაჭრობის სხვა სფეროებზეც გავრცელდა. დღეს დოლარი გლობალური ტრანზაქციების დაახლოებით 90%-ში გამოიყენება.

ნავთობი გლობალური წარმოებისა და ტრანსპორტის ძირითადი რესურსია. ამიტომ მიწოდების ჯაჭვებს დოლარზე გადასვლის ბუნებრივი სტიმული აქვთ. ახლო აღმოსავლეთის ნავთობსა და გაზს ნავთობქიმიკატების, სასუქებისა და ჰელიუმის წარმოებისთვისაც იყენებენ. ჰელიუმს ჩიპების წარმოებისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.