სი ძინპინმა დონალდ ტრამპი ჩინეთში მიიწვია

სიმ ვაშინგტონში, თეთრ სახლში ჩაის ცერემონიის დროს განაცხადა, რომ წელს შეხვედრის კიდევ ორი შესაძლებლობაა. ერთი ჩინეთში APEC-ის (Asia-Pacific Economic Cooperation) ეკონომიკური სამიტია, მეორე კი აშშ-ში დიდი ოცეულის სამიტი. სიმ თქვა: „პრეზიდენტსა და მის მეუღლეს ჩინეთში ვიწვევთ“.

ტრამპმა მას მადლობა გადაუხადა და თქვა: „ჩავალთ და ბევრს ვისაუბრებთ“. გაურკვეველი დარჩა, სი ძინპინის მიერ დასახელებული სამიტებიდან რომელს გულისხმობდა აშშ-ის პრეზიდენტი, ან ორივეს ხომ არ გულისხმობდა.

სი ძინპინი ვაშინგტონში სამდღიანი სახელმწიფო ვიზიტით ჩავიდა. ჩინეთის ცნობით, მხარეებმა, სხვა საკითხებთან ერთად, ახლო აღმოსავლეთში არსებული ვითარება და უკრაინის ომი განიხილეს. დღის წესრიგში, სავარაუდოდ, მსოფლიოს ორ უდიდეს ეკონომიკას შორის სავაჭრო დავაც იყო. ტრამპი მაისის შუა რიცხვებში სი ძინპინს პეკინში ეწვია. სი ძინპინი დაბრუნებას პარასკევს გეგმავს.

ორი ქვეყნის ლიდერებმა, სავარაუდოდ, ტაივანზეც ისაუბრეს. ტრამპისა და სი ძინპინისგან განსხვავებით, ჩინეთში აშშ-ის ელჩმა კონფლიქტზე კომენტარი გააკეთა. დევიდ პერდიუმ (David Perdue) ვაშინგტონში ამერიკულ ტელეარხ სი-ენ-ბი-სი-ს განუცხადა: „ტაივანის მიმართ პოლიტიკა არ შეცვლილა“. მისი თქმით, ჩინეთი ამ მხრივ ცვლილებების იძულებით მიღწევას ცდილობდა. პერდიუმ დასძინა: „ამ საკითხზე არც ფორმულირებებს ვცვლით და არც პოზიციას“. ტრამპს საკითხზე ჯერ კომენტარი არ გაუკეთებია.

მანამდე არაერთხელ გამოითქვა ვარაუდი, რომ ჩინეთის ზეწოლით აშშ-მა შესაძლოა ტაივანის მხარდაჭერა შეასუსტოს. ტაივანისადმი დამოკიდებულება ვაშინგტონსა და პეკინს შორის ურთიერთობებში ყოველთვის სადავო საკითხი იყო. ჩინეთის მთავრობა ამ საკითხს „წითელ ხაზად“ მიიჩნევს, რომლის გადაკვეთაც დაუშვებელია. ჩინეთი დამოუკიდებელ და დემოკრატიულად მართულ კუნძულს საკუთარ ტერიტორიად მიიჩნევს. პეკინი არაერთხელ დაიმუქრა, რომ მშვიდობიანი გზის წარუმატებლობის შემთხვევაში კუნძულს სამხედრო ძალითაც შემოიერთებს.

აშშ-ს ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები არა ჩინეთის რესპუბლიკასთან, რაც ტაივანის ოფიციალური სახელია, არამედ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან აქვს. მიუხედავად ამისა, აშშ ტაივანის მთავარი მოკავშირეა და პეკინის უკმაყოფილების მიუხედავად, ქვეყანას იარაღს რეგულარულად აწვდის. რამდენიმე მილიარდი დოლარის ღირებულების კიდევ ერთი მიწოდების შესახებ გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არ არის.

აშშ-ში სახელმწიფო ვიზიტისას ჩინეთის პრეზიდენტმა სი ძინპინმა აშშ-ს მოუწოდა, „ტაივანის დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ სწორი პოზიცია შეინარჩუნოს“ და „ტაივანის საკითხს წინდახედულად მოეკიდოს“. პერდიუმ სი-ენ-ბი-სი-სთან საუბრისას ხაზგასმით თქვა: „ჩვენ დამოუკიდებლობას მხარს არ ვუჭერთ“.

ჩინეთი ფაქტობრივად დამოუკიდებელ ტაივანზე პრეტენზიას აცხადებს. ტაიპეიში მოსახლეობა შიშობს, რომ სი ძინპინი სამიტზე დონალდ ტრამპს პეკინის ინტერესების სასარგებლოდ გამოიყენებს.