სლოვაკეთის ფიცომ ნატოს კოლექტიური თავდაცვის მუხლი ეჭვქვეშ დააყენა

სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ფიცომ განაცხადა, რომ ნატოს მე-5 მუხლის გამო ქვეყნის ომში ჩათრევა არ სურს. კოლექტიური თავდაცვის შესახებ მისმა პოზიციამ ალიანსისადმი პოპულისტი ლიდერის ერთგულებაზე ახალი კითხვები გააჩინა.

ფიცომ ხუთშაბათს სლოვაკეთის ქალაქ პრეშოვში თქვა: „არ მსურს, სლოვაკეთი რაღაც მე-5 მუხლის გამო რომელიმე სამხედრო კონფლიქტის მონაწილე გახდეს. ჩვენ ნატოს წევრი ვართ, ამას ვაფასებთ და თანამშრომლობისა და ვალდებულებების შესრულების ერთგული ვრჩებით. მაგრამ, როგორც პრემიერ-მინისტრი, ყველაფერს გავაკეთებ, რაც შემიძლია, რათა სლოვაკეთი სამხედრო კონფლიქტში არასდროს ჩაითრიონ“.

მან დასძინა: „საერთოევროპული სამხედრო კონფლიქტის შესაძლებლობის თვალსაზრისით, ვითარება არასდროს ყოფილა ისეთი სერიოზული და დაძაბული, როგორიც ახლაა“.

ნატოს მე-5 მუხლის თანახმად, ერთ მოკავშირეზე შეიარაღებული თავდასხმა 32-ვე წევრზე თავდასხმად მიიჩნევა. თუ მოკავშირე კოლექტიურ პასუხს მოითხოვს ან მას დაეთანხმება, დანარჩენები მის დასაცავად უნდა ჩაერთონ. ამით პოლიტიკური პროცესი იწყება, რომელიც შესაძლოა სამხედრო მოქმედებით დასრულდეს. მე-5 მუხლი მხოლოდ ერთხელ, აშშ-ში 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტების შემდეგ აამოქმედეს.

ფიცოს კომენტარები ევროპაში მზარდ შეშფოთებაზე მიუთითებს. რუსეთთან დაძაბულობა იზრდება, ხოლო კონტინენტზე დივერსიის მცდელობები, საჰაერო სივრცის დარღვევები და კიბერშეტევები გახშირდა.

ფიცო ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე კრემლისადმი კეთილგანწყობილ ლიდერად მიიჩნევა. ის დიდი ხანია ამტკიცებს, რომ რუსეთის მიმართ დასავლეთის მიდგომა და უკრაინის მუდმივი მხარდაჭერა მოსკოვთან ომის საფრთხეს ქმნის.

ფიცომ სასწავლო წლის დაწყების ცერემონიაზე საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს სტუდენტებს უთხრა: „ზოგჯერ ვცდილობთ, ეს საომარი რიტორიკა ჩვენი უუნარობის შესანიღბად გამოვიყენოთ. ვერ ვაგვარებთ ისეთ პრობლემებს, როგორიცაა უკანონო მიგრაცია, კონკურენტუნარიანობა და ენერგიის მაღალი ფასები, და ვამბობთ: ‘მოდი, ვიბრძოლოთ’. ღვთის გულისათვის, ვისთან გვინდა ბრძოლა? ვისთან?“

მან თქვა: „ქალბატონებო და ბატონებო, შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ, რომ ნატოს ხელშეკრულების მე-5 მუხლი აამოქმედონ? შეუძლია ვინმეს წარმოიდგინოს, რომ გვითხრან: ‘მოამზადეთ 5 000 ჯარისკაცი, 10 000 ჯარისკაცი’, და ისინი სადღაც ომში წავლენ? ჩვენ კი ისიც არ გვეცოდინება, ვისთან, რატომ და რისთვის ვომობთ“.

ფიცო პარასკევს დასავლეთ უკრაინაში რეგიონულ ეკონომიკურ სამიტს დაესწრება, რომელსაც კარპატების ინტეგრაციის ინიციატივა ეწოდება. მას შეუერთდებიან ლიდერები, მათ შორის, პოლონეთის პრემიერ-მინისტრი დონალდ ტუსკი, ასევე ავსტრიის, ჩეხეთის, რუმინეთის, სერბეთისა და უნგრეთის წარმომადგენლები.