ტრამპის ტარიფების მიუხედავად, აშშ-ის სავაჭრო დეფიციტი გაიზარდა

ტრამპმა მაშინ განაცხადა: „ეს ეროვნული საგანგებო მდგომარეობაა, რომელიც ჩვენს უსაფრთხოებასა და ცხოვრების წესს ემუქრება. ეს ჩვენი ქვეყნისთვის ძალიან დიდი საფრთხეა“.

თუმცა 17 თვის შემდეგ იმპორტის გადასახადებს დეფიციტი არ შეუმცირებია. პირიქით, დეფიციტმა ტარიფების დაწესების შემდეგ უმაღლეს მაჩვენებელს მიაღწია. ეკონომისტები ასევე ეჭვქვეშ აყენებენ მოსაზრებას, რომ მზარდი სავაჭრო დეფიციტი საფრთხეა.

ეკონომიკური ანალიზის ბიუროს (Bureau of Economic Analysis) მონაცემებით, ივლისიდან აგვისტომდე სავაჭრო დეფიციტი 13,7%-ით, 105,6 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა. ეს 2025 წლის მარტის 140 მილიარდი დოლარის შემდეგ უმაღლესი მაჩვენებელია. იმპორტი 4,3%-ით, 420,8 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა. ექსპორტი უფრო ნელი ტემპით, 2,2%-ით, 205,7 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.

ექსპერტები დეფიციტის ზრდას უმეტესად ხელოვნური ინტელექტის სწრაფ განვითარებას უკავშირებენ. ამ პროცესმა აშშ-ში უცხოურ მოწყობილობებზე დიდი მოთხოვნა წარმოშვა და იმპორტი გაზარდა. მინეაპოლისის ფედერალური სარეზერვო ბანკის (Federal Reserve Bank of Minneapolis) მონაცემებით, აპრილში ხელოვნურ ინტელექტზე მოთხოვნამ აშშ-ის სავაჭრო დეფიციტს 200 მილიარდი დოლარი შემატა.

ბოსტონის უნივერსიტეტის (Boston University) ეკონომიკის პროფესორმა ტარეკ ჰასანმა (Tarek Hassan) Fortune-ს განუცხადა: „აშშ-ის ეკონომიკა ბევრ ისეთ რამეს აკეთებს, რაც სხვა ქვეყნებს არ შეუძლიათ. ერთ-ერთი მათგანი ხელოვნური ინტელექტის ეს სწრაფი განვითარებაა“. ჰასანის თქმით, ამის გამო უცხოელებს აშშ-ში ინვესტირება კვლავ სურთ, რაც დადებითი მოვლენაა.

საბაჟო ტარიფები ტრამპის მეორე ადმინისტრაციის პოლიტიკის მთავარი საყრდენია. პრეზიდენტი მათ აშშ-ში მეტი საწარმოო სამუშაო ადგილისა და მოსახლეობისთვის გადასანაწილებელი დიდი შემოსავლების დაპირებით ამართლებდა. არც ერთი დაპირება შესრულებულა.

თეთრი სახლის პრესმდივანმა ტეილორ როჯერსმა (Taylor Rogers) Fortune-ს განუცხადა: „კაპიტალური საქონლის იმპორტი რეკორდულ დონეზე რჩება. ეს კიდევ ერთი მტკიცებულებაა, რომ პრეზიდენტ ტრამპის ეკონომიკურმა პოლიტიკამ წარმოების აღორძინება გამოიწვია“. როჯერსმა დასძინა, რომ აშშ-ის რეინდუსტრიალიზაციის მცდელობას შედეგი მოაქვს, რადგან წარმოებაში ტრილიონობით დოლარის ინვესტიცია ხორციელდება.

ეკონომისტები განსხვავებულ სურათს ხედავენ. მათი აზრით, ტრამპის არასტაბილურმა სატარიფო პოლიტიკამ დეფიციტის ზრდას ნაწილობრივ თავად შეუწყო ხელი. მათივე თქმით, დეფიციტის უარყოფით მაჩვენებლად მიჩნევა აშშ-ის ეკონომიკის მდგრადობის დამადასტურებელ ფაქტებს უგულებელყოფს.

ტარიფების არაეფექტიანობა მათ ოდენობაზე ნაკლებადაა დამოკიდებული, ვიდრე მუდმივ ცვალებადობაზე. „გათავისუფლების დღის“ შემდეგ ჩინეთზე ტარიფები 145%-მდე გაიზარდა. მოგვიანებით ისინი დაახლოებით 30%-მდე შემცირდა. ამას წინ უძღოდა უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საერთაშორისო საგანგებო ეკონომიკური უფლებამოსილებების აქტის (International Emergency Economic Powers Act, IEEPA) საფუძველზე დაწესებული ტარიფების წინააღმდეგ და ჩინეთთან სავაჭრო შეთანხმებების სერია.