უკრაინულმა დრონებმა რუსეთის ინტერნეტს მასშტაბური ზიანი მიაყენეს

Selectel-ს მოსკოვსა და სანქტ-პეტერბურგში საკუთარი ცენტრები აქვს, ნოვოსიბირსკში კი პარტნიორის ობიექტით სარგებლობს. K2Cloud-ის ვებგვერდზე მოსკოვში სამი და სანქტ-პეტერბურგში ერთი ხელმისაწვდომობის ზონაა ჩამოთვლილი. VK Cloud-ს რუსეთში ოთხი, ხოლო ყაზახეთში ორი ზონა აქვს. Yandex-მაც ყაზახეთში საკუთარი სერვერული ინფრასტრუქტურა 2024 წელს შექმნა.

თუმცა, რუსეთის კომპანიებმა გარკვეული მონაცემები მხოლოდ ქვეყნის შიგნით უნდა შეინახონ. იაროვაიას კანონების თანახმად, სატელეკომუნიკაციო ოპერატორებმა მომხმარებელთა ბოლო ექვსი თვის მთელი ტრაფიკი და ბოლო სამი წლის მეტამონაცემები რუსეთში უნდა შეინახონ. ყველა კომპანიას მომხმარებელთა პერსონალური მონაცემების საზღვარგარეთ შენახვა ეკრძალება. კანონი მონაცემთა ბაზებში პერსონალური ინფორმაციის ჩაწერას, ორგანიზებას, დაგროვებას, შენახვას, განახლებასა და მოპოვებასაც მოიცავს. გამონაკლისები ფედერალური კანონის მე-6 მუხლით განისაზღვრება.

VK-სა და Yandex-ის ყაზახური ინფრასტრუქტურა მხოლოდ ამ ქვეყანაში მყოფ მომხმარებლებთან დაკავშირებულ მონაცემებს მოემსახურება. შეზღუდვა ჩვეულებრივ მომხმარებლებზე არ ვრცელდება. მათ Yandex Disk-იდან Google Drive-ზე გადასვლა შეუძლიათ, თუმცა რუსეთის ხელისუფლებამ ეს უცხოური სერვისები ნებისმიერ დროს და განმარტების გარეშე შეიძლება დაბლოკოს.

უცნობია, რატომ არ დაუთმო Yandex-მა ინფრასტრუქტურის დაცვას საკმარისი ყურადღება. მონაცემთა შენახვის ინდუსტრიამ ონლაინბაზრებზე თავდასხმების გამოცდილება ნამდვილად შეისწავლა.

Yandex საკუთარ ცენტრებს სერვისებისთვის იყენებს და გამოთვლით სიმძლავრესა და დისკურ სივრცეს სხვა კომპანიებზეც აქირავებს. კომპანიები, რომლებსაც სხვა სერვერებზე სწრაფად გადასვლისა და მიუწვდომელი მონაცემების აღდგენის გეგმა არ ჰქონდათ, დროებით ნორმალურად ვერ მუშაობდნენ. ჯერ უცნობია, რომელი კომპანიები ვერ დაძლევენ თავდასხმების შედეგებს და ვისი მონაცემები ვეღარ აღდგება.

IT ინდუსტრიის წყარომ Kommersant-ს უთხრა, რომ ბევრი რამ დაზიანებული ინფრასტრუქტურის შემცვლელი აღჭურვილობის მოძიების სისწრაფეზეა დამოკიდებული. წყაროს თქმით, ამ აღჭურვილობის მიწოდებას ამჟამად ექვს თვემდე სჭირდება. Amazon-ის გამოცდილებაც ოპტიმიზმის საფუძველს არ იძლევა. სრულ აღდგენას, სავარაუდოდ, ნებისმიერ შემთხვევაში თვეები დასჭირდება.

ComNews Group-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ლეონიდ კონიკმა Vedomosti-ს უთხრა, რომ ყველა სერვისის ერთდროულად და ყველგან გათიშვის შემთხვევაში Yandex-ის ზარალმა ერთი დღის შემოსავალს შეიძლება მიაღწიოს. ეს დღეში დაახლოებით 4 მილიარდი რუბლია. რეალური მაჩვენებელი „გაცილებით დაბალია“, რადგან გათიშვა ნაწილობრივი იყო. თუმცა, ათობით სხვა დიდი კომპანიის დანაკარგების ჩათვლით, საერთო ზარალი დღეში მილიარდობით რუბლს აღწევს.

უკრაინის ძალებმა შესაძლოა Yandex-ის დარჩენილი დიდი ცენტრებიც გათიშონ. ამ შემთხვევაში კომპანიამ ინფრასტრუქტურა შეიძლება კონკურენტების ობიექტებში სიმძლავრის ნაწილის გადატანის გარეშე ვეღარ აღადგინოს.

უკრაინის სამხედროებმა შესაძლოა სხვა რუსული კომპანიების მონაცემთა ცენტრებზეც დაიწყონ თავდასხმები. ონლაინბაზრების შემთხვევაში თავდაპირველად მხოლოდ Wildberries-ის საწყობებს უტევდნენ, მოგვიანებით კი დრონებმა Ozon-ის ლოგისტიკურ ცენტრებზეც მიიტანეს იერიში.

ასეთი განვითარება რუსეთის IT ინდუსტრიას მძიმე დარტყმას მიაყენებს. მონაცემთა ცენტრების აღდგენა ნელი და ძვირია. ახალი ობიექტების მშენებლობისას დრონების საფრთხეც უნდა გაითვალისწინონ. ამისთვის შეიძლება საიმედო საჰაერო თავდაცვა, მიწისქვეშა ბუნკერები ან ერთი დიდი ცენტრის ნაცვლად სხვადასხვა ადგილას რამდენიმე მცირე ცენტრი გახდეს საჭირო. ბი-ბი-სის რუსული სამსახურის ცნობით, უკრაინული თავდასხმებით სტანდარტული სატვირთო კონტეინერის ზომის მობილური მონაცემთა ცენტრების მწარმოებლები სარგებლობენ. ასეთი ცენტრები ზოგ ორგანიზაციას დაეხმარება, თუმცა Yandex-ის ობიექტებს სრულად ვერ ჩაანაცვლებს.

თემებიელდარ მურტაზინილეონიდ კონიკიAmazonK2CloudMobile Research GroupSelectelVK CloudYandexრუსეთიუკრაინა

გამოქვეყნდა 13 ოქტომბერი, 2026