AI-ზე 828 მილიარდი დოლარის ხარჯვის შიშმა ბაზარს 1 ტრილიონი დოლარი დააკარგვინა

ბოსტონის კოლეჯის ეკონომისტმა და ასოცირებულმა დეკანმა ალექსანდარ ტომიჩმა გააფრთხილა, რომ ინფრასტრუქტურაში ამ ინვესტიციებს შესაძლოა სილიკონის ველზე ბევრად შორს მიმავალი შედეგები მოჰყვეს, თუ ისინი არ გაამართლებს. ეს განსაკუთრებით საყურადღებოა, რადგან კომპანიები გაფართოების დასაფინანსებლად სულ უფრო მეტად ეყრდნობიან ვალს. დამატებითმა სესხებმა შესაძლოა სხვა ბიზნესებისთვის კაპიტალის ღირებულება გაზარდოს, ხოლო ტექნოლოგიური გიგანტების საქმიანობის შენელება მთელ ეკონომიკაზე გავრცელდეს.

ტომიჩმა Fortune-ს უთხრა: „თუ ეს ტექნოლოგიური კომპანიები აცემინებენ, დანარჩენ ბაზარს პნევმონია დაემართება“.

Microsoft-ის ბოლო ფინანსური შედეგები აჩვენებს, როგორ აისახება ხელოვნური ინტელექტის შეჯიბრში მონაწილეობა ტექნოლოგიური კომპანიების გადაწყვეტილებებზე.

ათწლეულების განმავლობაში პროგრამული უზრუნველყოფის გიგანტი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფულადი შემოსავლის მქონე კომპანია იყო. ბოლო ფისკალურ წელს მან თითქმის 134 მილიარდი დოლარის მოგება მიიღო, ხოლო საქმიანობიდან თითქმის 183 მილიარდი დოლარის ფულადი ნაკადი მიიღო. მიუხედავად ამისა, იმავე პერიოდში ქონებასა და აღჭურვილობაზე ფულადი დანახარჯები დაახლოებით 80%-ით გაიზარდა.

Microsoft-მა ხუთშაბათს 25 მილიარდი დოლარის ობლიგაციების გამოშვება გამოაცხადა. ეს კომპანიისთვის ცხრა წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ობლიგაციების პირველი გაყიდვაა. კომპანიამ განაცხადა, რომ თანხას ზოგადი კორპორაციული მიზნებისთვის გამოიყენებს, რაც, მისი თქმით, კაპიტალურ დანახარჯებსაც შეიძლება მოიცავდეს.

გასულ კვარტალში Microsoft-ს დადებითი თავისუფალი ფულადი ნაკადი ჰქონდა, განსხვავებით კონკურენტებისგან, Amazon-ისგან, Alphabet-ისგან, Meta-სა და SpaceX-ისგან. თუმცა, ინფრასტრუქტურის ხარჯების ზრდასთან ერთად, კომპანიაც თანხის მოზიდვას ცდილობს.

Meta-მ გასულ კვარტალში 2,1 მილიარდი დოლარის უარყოფითი თავისუფალი ფულადი ნაკადი გამოაცხადა. ერთი წლის წინ, იმავე პერიოდში, ეს მაჩვენებელი დადებითი და 10,6 მილიარდი დოლარი იყო. ორშაბათს კომპანიამ ახალი აქციების გამოშვება გამოაცხადა. ამ გეგმით ის 95 მილიარდ დოლარამდე თანხის მოზიდვას აპირებს, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურისთვისაც შეიძლება გამოიყენოს.

Oracle, კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი კომპანია ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის შეჯიბრში, გაფართოების დასაფინანსებლად სესხებსა და სხვა გზებსაც იყენებს. კომპანიამ ამ კვირაში ინვესტორებს განუცხადა, რომ მომდევნო ფისკალური წლის მეორე ნახევრამდე დადებით თავისუფალ ფულად ნაკადზე გასვლას არ ელის. ეს ექვსთვიანი პერიოდი 2028 წლის მაისამდე გაგრძელდება. კომპანიის თქმით, ამის შემდეგ, 2029 წლის მაისში დასრულებულ ფისკალურ წელს, თავისუფალი ფულადი ნაკადი სულ მცირე 30 მილიარდ დოლარამდე გაიზრდება.

ამ დროისთვის ზოგიერთი მსხვილი ტექნოლოგიური კომპანია დამაიმედებელ ნიშნად იმას მიიჩნევს, რომ მომხმარებლები გამოთვლით სიმძლავრეში უფრო მეტს იხდიან, ვიდრე ოდესმე. Google-ის ღრუბლოვანი მომსახურების შემოსავალი გასულ კვარტალში გაორმაგდა. Microsoft-ის Azure-ის ბიზნესი 48%-ით გაიზარდა, Amazon Web Services-ის კი დაახლოებით 39%-ით.

ღრუბლოვანი მომსახურების მიმწოდებლები ნაწილობრივ ხელოვნური ინტელექტის კომპანიებისთვის გამოთვლითი სიმძლავრის გაქირავებით იღებენ შემოსავალს. რადგან მომდევნო წლებში ხელოვნურ ინტელექტზე მოთხოვნის ზრდასაც პროგნოზირებენ, ეს საქმიანობა ღრუბლოვანი გამოთვლების გიგანტებისთვის შემოსავლის სასურველ წყაროდ შეიძლება იქცეს. თუმცა, ღრუბლოვანი მომსახურების მთელი შემოსავალი ხელოვნურ ინტელექტს არ უკავშირდება და გაყიდვების ზრდა დღევანდელი უზარმაზარი ინვესტიციების გამართლებას არ ნიშნავს.

ხელოვნური ინტელექტის სექტორისთვის კიდევ ერთი დადებითი ამბავი იყო Claude-ის შემქმნელი Anthropic-ის მიერ ამ კვირაში პირველადი საჯარო შეთავაზებისთვის საჭირო დოკუმენტაციის წარდგენა. ამან ორშაბათს Nasdaq-ს 0,8%-იანი ზრდა მოუტანა. დოკუმენტაციამ ასევე ყურადღება მიაპყრო მომავალში შესასყიდ მინიმუმ 265 მილიარდი დოლარის ვალდებულებებს, უმეტესად ღრუბლოვანი გამოთვლებისა და ინფრასტრუქტურის სხვა მომსახურებებისთვის. ამან შესაძლოა ღრუბლოვანი გამოთვლების გიგანტებს სარგებელი მოუტანოს.

მიუხედავად ამისა, კომპანიები დღეს უზარმაზარ თანხებს დებენ იმ გამოთვლითი სიმძლავრის შესაქმნელად, რომელიც, მათი მოლოდინით, წლების შემდეგ დასჭირდებათ. ეს ნაბიჯი შეიძლება წინდახედული აღმოჩნდეს, თუმცა მოკლევადიან პერსპექტივაში დიდ რისკებსაც შეიცავს.

ინვესტორებისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება კითხვა, გახდება თუ არა ხელოვნური ინტელექტი იმდენად მომგებიანი, რომ უზარმაზარი ხარჯები გაამართლოს. თუ ძვირადღირებული მონაცემთა ცენტრები და ჩიპები მოსალოდნელ მოგებას ვერ მოიტანს, შედეგები სილიკონის ველს გასცდება და აშშ-ის ეკონომიკასა თუ მის ფარგლებს გარეთაც გავრცელდება, თქვა ტომიჩმა.

ტომიჩმა აღნიშნა: „ინფრასტრუქტურა და ეს კაპიტალი ნამდვილად გვჭირდება, მაგრამ შეძლებენ კი კომპანიები ამის შენარჩუნებას? ვფიქრობ, ეს მთავარი კითხვაა“.

Amazon-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ენდი ჯასიმ, რომლის კომპანიამ ხუთშაბათს გასულ წელს 42 მილიარდ დოლარზე მეტი უარყოფითი თავისუფალი ფულადი ნაკადი გამოაცხადა, კომპანიის მესამე კვარტლის შედეგების განხილვისას ნათლად თქვა, რომ ხარჯების გაგრძელების გარდა სხვა არჩევანს ვერ ხედავს.

ჯასიმ ანალიტიკოსს ჰკითხა: „უფრო მოსახერხებელი იქნებოდა, ამგვარი აჩქარება და შესაძლებლობა 25 წლის განმავლობაში განვითარებულიყო და კაპიტალური დანახარჯებიც 25 წელზე გადაგვენაწილებინა? დიახ, შესაძლოა, უფრო მოსახერხებელი ყოფილიყო, მაგრამ ეს ის სამყარო არ არის, რომელშიც ვცხოვრობთ, და ეს ის შესაძლებლობა არ არის“։

თემებიილონ მასკიAlphabetAmazonEvercoreExxonMobilMastercardMetaMicrosoftSpaceXxAI

გამოქვეყნდა 31 ოქტომბერი, 2026