აშშ-ის ამომრჩევლებმა აბორტის უფლებას მხარი დაუჭირეს და ტრამპის საარჩევნო რუკები უარყვეს

მას შემდეგ, რაც აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ 2022 წელს აბორტის ქვეყნის მასშტაბით გარანტირებული უფლება გააუქმა, შტატების მეხუთედზე მეტის ამომრჩევლებმა აბორტის უფლებების დამცველი საკითხები მიიღეს.

თუმცა რესპუბლიკელებისკენ მიდრეკილ აიდაჰოში სამშაბათს ამომრჩევლებმა უარყვეს საკითხი, რომელიც შტატის კანონმდებლობაში აბორტის უფლებას დაამკვიდრებდა. აიდაჰოს მოქმედი კანონით, აბორტი აკრძალულია, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ის ორსული ქალის სიცოცხლის გადასარჩენად არის აუცილებელი, ან ორსულობის პირველ ტრიმესტრში გაუპატიურებისა თუ ინცესტის შემთხვევისა, თუ ამის შესახებ სამართალდამცავებს აცნობეს.

ორი წლის წინ ფლორიდასა და სამხრეთ დაკოტაში აბორტის უფლებების დამცველი საკითხები ჩავარდა.

ტრამპის წახალისებით, ათწლეულის შუაში საარჩევნო ოლქების იშვიათი გადახაზვის შემდეგ, შუალედურ არჩევნებში ცხრა შტატი კონგრესის ახალ ოლქებს იყენებს.

მისურის რესპუბლიკელმა კანონმდებლებმა გასულ წელს წარმომადგენელთა პალატის ახალი ოლქები დაამტკიცეს. მათი მიზანი კანზას-სიტის რაიონში რესპუბლიკური პარტიისთვის დამატებითი ადგილის მოპოვების ხელშეწყობა იყო. მოწინააღმდეგეებმა შემდეგ რუკის საკითხზე საჯარო კენჭისყრის ჩასატარებლად ხელმოწერები შეაგროვეს.

აგვისტოს წინასწარ არჩევნებში ახალი ოლქები გამოიყენეს. თუმცა სასამართლოებმა მოგვიანებით დაადგინეს, რომ მათი ხელახლა გამოყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლებოდა, თუ ამომრჩევლები ნოემბრის რეფერენდუმზე დაამტკიცებდნენ. სამშაბათს ამომრჩევლებმა საარჩევნო ოლქების გადახაზვის კანონპროექტი უარყვეს და ახალი რუკის მოქმედება შეაჩერეს.

ამასობაში, დემოკრატების მიერ მართულ მერილენდში ამომრჩევლებმა კონსტიტუციური ცვლილება დაამტკიცეს, რომელმაც შესაძლოა 2028 წლის არჩევნებისთვის კონგრესის ახალი ოლქების შექმნას გზა გაუხსნას. დემოკრატი მხარდამჭერები, რომლებსაც ყოფილი პრეზიდენტი ბარაკ ობამა უჭერდა მხარს, ამომრჩევლებს „დიახ“-ის თქმისკენ მოუწოდებდნენ, რათა „ტრამპი შეეჩერებინათ“.

კოლორადოს ზოგიერთ დემოკრატსაც სურს საარჩევნო ოლქების შეცვლა. თუმცა ამომრჩევლების ინიციატივა 2028 წელს შესაძლო გადახაზვას რომელიმე პოლიტიკური პარტიის სასარგებლოდ კრძალავს. ის ასევე დამოუკიდებელი კომისიისა და შტატის უზენაესი სასამართლოს თანხმობას მოითხოვს.

სამშაბათს მიღებულმა ცვლილებამ შესაძლოა ფლორიდის სახლის მფლობელებს გადასახადები მნიშვნელოვნად შეუმციროს და ადგილობრივ მთავრობებს შემოსავლების მოძიება გაურთულოს.

ფლორიდის ცვლილება ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ქონების გადასახადის წინადადება იყო. წელს არაერთმა პოლიტიკოსმა მაღალი ხარჯებით დამძიმებული მოსახლეობისთვის გადასახადების შემცირების გზები შემოგვთავაზა.

ფლორიდაში ამჟამად პირის მუდმივი საცხოვრებლის ღირებულების პირველი 50 000 დოლარი ქონების გადასახადებისგან გათავისუფლებულია. მომავალი წლიდან ეს შეღავათი არასასკოლო გადასახადებისთვის სამჯერ გაიზრდება, 2028 წელს კი 250 000 დოლარს მიაღწევს.

საკითხი კენჭისყრაზე რესპუბლიკელი გუბერნატორის, რონ დესანტისის მიერ მოწვეულ საგანგებო საკანონმდებლო სესიაზე გაიტანეს. ზოგიერთი ადგილობრივი თანამდებობის პირი აფრთხილებს, რომ ცვლილებამ შესაძლოა პოლიციისა და სახანძრო სამსახურების, საჯარო ბიბლიოთეკებისა და პარკების დაფინანსება შეამციროს.

ნებრასკის ამომრჩევლებმა ცვლილება მიიღეს, რომელიც ტრანსგენდერი პირებისთვის არსებულ სამედიცინო შეზღუდვებს შტატის კონსტიტუციაში შეიტანს. არიზონაში კი ამომრჩევლებმა დაამტკიცეს საკითხი, რომელიც საჯარო სკოლებში სპორტის შეზღუდვებს კერძო სკოლებზეც ავრცელებს.

კოლორადოსა და ვაშინგტონში ამომრჩევლები ასევე განიხილავდნენ ტრანსგენდერი სპორტსმენებისა თუ სამედიცინო პროცედურების შემზღუდავ საკითხებს. ეს იმ ფონზე ხდება, როცა ტრამპის ადმინისტრაცია ტრანსგენდერი ადამიანების, განსაკუთრებით კი ახალგაზრდების, მიმართ შეზღუდვების დაწესებას ცდილობს.

რესპუბლიკელების მიერ მართული შტატების უმეტესობა ტრანსგენდერ ქალებსა და გოგონებს უკვე უკრძალავს გოგონათა სასკოლო სპორტულ გუნდებში მონაწილეობას. დემოკრატების მიერ მართულ კოლორადოსა და ვაშინგტონში საკითხები ამომრჩევლების ინიციატივით მოხვდა ბიულეტენში. კოლორადოში მეორე საკითხი არასრულწლოვანი ტრანსგენდერი პირებისთვის ზოგიერთი სამედიცინო მკურნალობის აკრძალვას ითვალისწინებს.

მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპის მცდელობა კონგრესში შეჩერდა, მოქალაქე აქტივისტებმა დემოკრატების მიერ მართულ შტატებში საკანონმდებლო ორგანოებს გვერდი აუარეს და კალიფორნიაში, კოლორადოსა და ნევადაში ამომრჩეველთა იდენტიფიცირების ახალი მოთხოვნები კენჭისყრაზე გაიტანეს.

კალიფორნიაში მოწინააღმდეგეებმა ცვლილების წინააღმდეგ წარმატებული კამპანია ჩაატარეს და ის ტრამპს დაუკავშირეს. უარყოფილი ცვლილება პირადად ხმის მიცემისას მთავრობის მიერ გაცემული პირადობის მოწმობის წარდგენას მოითხოვდა, ფოსტით ხმის მიცემისას კი ამ მოწმობის ნომრის ბოლო ოთხი ციფრის მითითებას. კალიფორნიაში ბიულეტენების უდიდესი უმრავლესობა ფოსტით იგზავნება.

კოლორადოს ამომრჩევლებმაც უარყვეს საკითხი, რომელიც ფოსტით ხმის მიცემისას მთავრობის მიერ გაცემული პირადობის მოწმობის ნომრის ბოლო ოთხი ციფრის მითითებას მოითხოვდა.

ოჰაიოსა და ჩრდილოეთ კაროლინაში რესპუბლიკელების მიერ მართულმა საკანონმდებლო ორგანოებმა კენჭისყრაზე არსებული ამომრჩეველთა იდენტიფიცირების მოთხოვნების გამკაცრება გაიტანეს. ისინი შტატის კონსტიტუციაში უნდა ჩაწერილიყო. ორივე შტატში ამომრჩევლებმა საკითხები დაამტკიცეს. ნევადაშიც მიიღეს პირადობის მოწმობის მოთხოვნის შესახებ ცვლილება.

ჩრდილოეთ დაკოტისა და სამხრეთ დაკოტის ამომრჩევლებმა უარყვეს საკითხები, რომლებიც შტატის კონსტიტუციებში ცვლილების შეტანას გაართულებდა. ამისთვის ხმების უბრალო უმრავლესობის ნაცვლად ამომრჩეველთა 60%-ის მხარდაჭერა იქნებოდა საჭირო. იუტაში ამომრჩევლებმა უარყვეს საკითხი, რომელიც გადასახადების გაზრდის შესახებ მოქალაქეთა ინიციატივების მისაღებად 60%-იან ზღვარს დააწესებდა.

ამასობაში, მისურის ამომრჩევლებმა მიიღეს ცვლილება, რომელიც კანონმდებლებს ამომრჩეველთა მიერ მხარდაჭერილი მოქალაქეთა ინიციატივების შეცვლას გაურთულებს. ცვლილებების დასამტკიცებლად შტატის წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში ხმების 80% იქნება საჭირო.

არკანზასის, კანზასის, სამხრეთ დაკოტისა და დასავლეთ ვირჯინიის ამომრჩევლებმა კონსტიტუციური ცვლილებები დაამტკიცეს, რომლებიც არჩევნებში მხოლოდ აშშ-ის მოქალაქეების მონაწილეობის მოქმედ წესს განამტკიცებს. ალასკაში ამომრჩევლებმა მოქალაქეთა ხმის მიცემის საკითხი შტატის კანონად მიიღეს.

კრიტიკოსები ამბობენ, რომ ეს ზომები ძირითადად სიმბოლურია და საჭირო არ არის, რადგან არამოქალაქეების მიერ ხმის მიცემა იშვიათია და ფედერალურ არჩევნებში ის უკვე აკრძალულია. თუმცა კალიფორნიის, მერილენდის, ვერმონტისა და კოლუმბიის ოლქის ზოგიერთ ადგილობრივ არჩევნებში არამოქალაქეებს ხმის მიცემის უფლება აქვთ.

ამ არჩევნებამდე, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში მსგავსი ზომები სულ მცირე 15 შტატს უკვე ჰქონდა მიღებული. მათ შორის იყო რვავე შტატი, სადაც ეს საკითხები 2024 წელს გაიტანეს, და ტეხასი, სადაც ისინი გასულ წელს მიიღეს.

არიზონაში ამომრჩევლებმა მიიღეს საკითხი, რომელიც სიჩქარის გადაჭარბებისა და წითელ შუქზე გავლის დასაფიქსირებლად საგზაო კამერების გამოყენებას ზღუდავს. რესპუბლიკელების მიერ მართულმა საკანონმდებლო ორგანომ საკითხი ამომრჩევლებს მას შემდეგ წარუდგინა, რაც დემოკრატმა გუბერნატორმა კეიტი ჰობსმა კამერების აკრძალვას ვეტო დაადო.

ჰობსის თქმით, კამერები გზებზე უსაფრთხოებას ზრდის. მოწინააღმდეგეები კი ამტკიცებენ, რომ ისინი ადამიანების პირად ცხოვრებაში იჭრებიან და სამართალდამცავი ზოგიერთი თანამშრომლის მხრიდან მათი არაკეთილსინდისიერი გამოყენების შემთხვევებზე მიუთითებენ.

წინადადება 2027 წლიდან საგზაო კამერების ახალი სისტემების შესახებ ხელშეკრულებების დადებას აკრძალავს. ის ასევე ადგილობრივ მთავრობებს არსებული სისტემების გაგრძელების საკითხზე არჩევნების ჩატარებას დაავალდებულებს.

საგზაო უსაფრთხოების სადაზღვევო ინსტიტუტის ცნობით, შტატების დაახლოებით ნახევარში, მათ შორის არიზონაში, თემები სიჩქარის ან საგზაო სიგნალის წესების აღსასრულებლად კამერებს იყენებენ.

თემებიბარაკ ობამადონალდ ტრამპიაიდაჰოვირჯინიაკოლორადომერილენდიმისურინევადასამხრეთი დაკოტაფლორიდა

გამოქვეყნდა 4 ნოემბერი, 2026