BepiColombo რვა წლის შემდეგ მერკურის უახლოვდება

სახმელეთო მართვის ცენტრმა 3 სექტემბერს დაადასტურა, რომ ძრავული მოდული აპარატის დანარჩენ ნაწილს წარმატებით გამოეყო. ამით ევროპის კოსმოსური სააგენტოსა და იაპონიის აეროკოსმოსური კვლევების სააგენტოს (JAXA) ერთობლივი მისია დასკვნით ეტაპზე გადავიდა. ზონდმა რთული მგზავრობისას დედამიწიდან 200 მილიონ კილომეტრზე მეტ მანძილს მიაღწია. მისგან მიღებულმა სიგნალებმა აჩვენა, რომ განცალკევებამ შეუფერხებლად ჩაიარა.

მერკური აქამდე მხოლოდ ორჯერ გამოიკვლიეს და ორივე მისია NASA-ს ზონდებმა შეასრულეს. ძრავული სისტემის გაუმართაობის გარეშეც კი მერკურიმდე მიღწევა განსაკუთრებით რთულია, რადგან ის მზესთან უახლოესი პლანეტაა. მზის სისტემის ცენტრისკენ მოძრაობისას კოსმოსური აპარატი დედამიწიდან მზის გაცილებით ძლიერი მიზიდულობისკენ ფაქტობრივად „ვარდება“. ეს მარტივი ნაწილია. რთული ნაწილი ვარდნის შეჩერებაა. ამიტომ მერკურიმდე მისაღწევად ბევრი საწვავი არა იქ გასაფრენად, არამედ სიჩქარის შესამცირებელი ძრავების ჩასართავადაა საჭირო.

კოსმოსურ აპარატს სიჩქარის შესამცირებლად სხვა პლანეტების მიზიდულობის გამოყენებაც შეუძლია. თუმცა, ეს უფრო რთულ მარშრუტს და ციურ სხეულებს შორის შემოვლით მოძრაობას მოითხოვს. BepiColombo-მ დღემდე დაახლოებით 6 მილიარდი მილი (9,9 მილიარდი კილომეტრი) გაიარა. სიჩქარის გასაკონტროლებლად მან დედამიწას ერთხელ, ვენერას ორჯერ და მერკურის ექვსჯერ შემოუფრინა. ამგვარად, ზონდმა სულ ცხრა გრავიტაციული მანევრი შეასრულა.

მზესთან სიახლოვის გამო მერკურის ზედაპირი შეიძლება უკიდურესად გაცხელდეს, 800 გრადუს ფარენჰაიტზე ან დაახლოებით 430 გრადუს ცელსიუსზე მეტად. პატარა პლანეტას არსებითად ატმოსფერო არ აქვს, ამიტომ ღამით ტემპერატურა -290 გრადუს ფარენჰაიტამდე (-180 გრადუს ცელსიუსამდე) ეცემა. შესაბამისად, BepiColombo-მ არა მხოლოდ ამ უკიდურესობებს, არამედ მათ შორის ყოველდღიურ მერყეობასაც უნდა გაუძლოს.

საჭირო პოზიციის დაკავების შემდეგ BepiColombo ორ დამოუკიდებელ კოსმოსურ აპარატად გაიყოფა. მერკურის პლანეტური ორბიტერი (MPO) პლანეტის ზედაპირსა და შიდა აგებულებას შეისწავლის. მერკურის მაგნიტოსფერული ორბიტერი, სახელწოდებით „Mio“, პლანეტის მაგნიტურ ველსა და მეტად თხელ ატმოსფეროს გამოიკვლევს. მერკურის გარშემო რამდენიმე ზონდი ერთდროულად პირველად იმოძრავებს. მიზანი უფრო სრულყოფილი სურათის მიღებაა, ვიდრე ამას ცალკეული ზონდი შეძლებდა.

Mio უფრო მაღალ ელიფსურ ორბიტაზე გადავა, რომელიც პოლუსების თავზე გაივლის. შემდეგ MPO სიმაღლეს კიდევ უფრო შეამცირებს და საბოლოო ორბიტას, გეგმის მიხედვით, 2027 წლის მარტში მიაღწევს. პოზიციების დაკავების შემდეგ სრულმასშტაბიანი დაკვირვებები დაუყოვნებლივ არ დაიწყება. სამეცნიერო მუშაობამდე ზონდებმა რამდენიმე პროცედურა უნდა გაიარონ. მათ შორისაა Mio-ს აუცილებელი მზისგან დამცავი ფარის გაშლა. სამეცნიერო დაკვირვებების დაწყება 2027 წლის აპრილში იგეგმება.